Συμφώνησαν ότι δεν μπορούν να συντονιστούν οι ηγέτες στη σύνοδο κορυφής της Ε.Ε. που πραγματοποιήθηκε χθες στις Βρυξέλλες. Μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές, η συνάντηση των 27 ηγετών βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη και με μεγάλη καθυστέρηση, αφού οι διαφωνίες ήταν πολλές, όχι μόνο στο θέμα της πανδημίας που κυριάρχησε στις συζητήσεις, αλλά και στο ζήτημα της ενέργειας.
Αντιπαραθέσεις υπήρξαν και για τη μετανάστευση, αλλά και στο ζήτημα της ενεργειακής κρίσης, με τις αυξημένες τιμές στους λογαριασμούς ρεύματος.
Τα κρούσματα που αυξάνονται σε όλη την Ευρώπη, η απειλή από τη μετάλλαξη Oμικρον και οι νέοι ταξιδιωτικοί περιορισμοί προκαλούν πολιτικό πονοκέφαλο στους ηγέτες σε όλη την Ε.Ε. καθώς πλησιάζουν τα Χριστούγεννα. Σκοπός ήταν ο πανευρωπαϊκός συντονισμός, που αποδεικνύεται όλο και πιο δύσκολος στην πράξη, αφού κάθε κράτος-μέλος λαμβάνει τα δικά του μέτρα.
Ηδη, Ελλάδα (με πολλές παλινωδίες), Ιταλία, Πορτογαλία, Ιρλανδία, αλλά και η Κύπρος έχουν επιβάλει τεστ και στους εμβολιασμένους ταξιδιώτες. Και αυτό προβλημάτισε ιδιαίτερα τις Βρυξέλλες. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η συζήτηση υπήρξε έντονη, με πολλούς παράλληλους μονολόγους από τους ηγέτες. Πιο απόλυτος εμφανίστηκε ο πρωθυπουργός της Ιταλίας Μάριο Ντράγκι, ο οποίος έφτασε να παραδεχθεί ότι ο συντονισμός με τις άλλες χώρες-μέλη σε αυτή τη φάση φαίνεται αδύνατος.
Τελικά, η κοινή στάση αποτυπώθηκε στο κείμενο των συμπερασμάτων: οι όποιοι περιορισμοί στα ταξίδια στην Ευρωπαϊκή Ενωση πρέπει να βασίζονται σε αντικειμενικά κριτήρια και να μην υπονομεύουν τη σημασία της ενιαίας αγοράς.
Σ’ αυτό που φαίνεται να συμφώνησαν οι ηγέτες είναι η ισχύς του πιστοποιητικού εμβολιασμού να είναι στους 9 μήνες και αυτό αναμένεται να το ανακοινώσει η Κομισιόν σε περίπου μία εβδομάδα. Συμφώνησαν επίσης στην επιτάχυνση των ενισχυτικών δόσεων, αλλά και στην ανάγκη να υπάρξει παγκόσμιο τείχος ανοσίας για το οποίο δεσμεύτηκαν να συνεισφέρουν.
Ηλεκτρικό ρεύμα
Το ζήτημα των αυξημένων τιμών στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος βρέθηκε για δεύτερη φορά στο τραπέζι της συνόδου κορυφής. Αυτή τη φορά, η βάση συζήτησης ήταν οι προτάσεις της Κομισιόν στις οποίες προβλέπεται η ευρωπαϊκή αγορά και αποθήκευση φυσικού αερίου. Οι διαφωνίες ακόμα υπάρχουν, αλλά έτσι κι αλλιώς αυτό είναι κάτι μακροπρόθεσμο, δεν αφορά δηλαδή αυτόν τον χειμώνα ή αυτήν την κρίση.
Το «αγκάθι» στη συζήτηση των ενεργειακών προέκυψε από την Ουγγαρία και την Πολωνία, οι οποίες έθεσαν θέμα αναθεώρησης του συστήματος αγοράς ρύπων στην Ε.Ε. (ETS). Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Σαρλ Μισέλ, χρειάστηκε να ξαναγυρίσει στο θέμα αυτό, ύστερα από διμερείς συναντήσεις, προκειμένου να «κλείσουν» το σχετικό κείμενο των συμπερασμάτων.
Πιο εύκολα κύλησε η συζήτηση για την Ουκρανία και τη Λευκορωσία – όταν εμπλέκεται η Ρωσία, το ζήτημα φαίνεται πιο εύκολο για την Ε.Ε. Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», η πρόεδρος της Κομισιόν ενημέρωσε τους 27 ότι έχει έτοιμο ένα έγγραφο με πιθανές κυρώσεις κατά της Ρωσίας σε περίπτωση εχθρικής ενέργειας κατά της Ουκρανίας. «Ολα θα γίνουν πολύ γρήγορα» διαβεβαίωσε σύμφωνα με διπλωματικές πηγές η Κομισιόν τους ηγέτες. Ωστόσο, το ποιο μέτρο θα αποφασιστεί θα κριθεί από τη στάση της Μόσχας.
Το σημαντικό θέμα της εργαλειοποίησης των μεταναστών από τη Λευκορωσία, κατά το παράδειγμα της Τουρκίας, ήταν αυτό που συγκέντρωσε το μεγαλύτερο ελληνικό ενδιαφέρον.
«Θα συζητήσουμε, επίσης, ζητήματα τα οποία αφορούν την εξωτερική πτυχή της μετανάστευσης, όπου η Ελλάδα θα επιμείνει στην ανάγκη να υπάρχει μια οριζόντια αντιμετώπιση φαινομένων εργαλειοποίησης του προσφυγικού. Εξάλλου η πατρίδα μας βρέθηκε στο επίκεντρο μιας τέτοιας κρίσης τον Μάρτιο του 2020. Γι’ αυτό και παρέχει απόλυτη στήριξη στις Βαλτικές Χώρες αλλά και στην Πολωνία, που βρίσκονται αντιμέτωπες με ένα παρεμφερές φαινόμενο», δήλωσε εισερχόμενος στη σύνοδο ο Ελληνας πρωθυπουργός.
Στο θέμα αυτό τον λόγο έλαβε και ο πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Αναστασιάδης, ο οποίος τόνισε την πίεση που δέχεται η Κύπρος από τους αιτούντες άσυλο που καταφτάνουν στις περιοχές που ελέγχει η Κυπριακή Δημοκρατία. Οι ροές έχουν αυξηθεί ραγδαία το τελευταίο διάστημα, ιδιαίτερα μέσω της Πράσινης Γραμμής. Υπολογίζεται ότι το 4,5% του πληθυσμού της ελεύθερης Κύπρου είναι μετανάστες αυτήν τη στιγμή και η Κύπρος μιλά για συστηματική απόπειρα αλλοίωσης πληθυσμού από την Τουρκία. Ο πρόεδρος Αναστασιάδης χθες ζήτησε αναγνώριση του προβλήματος και βοήθεια από την Ε.Ε.
Βγήκαν… μαχαίρια
Ωστόσο, στο ευρύτερο θέμα της μετανάστευσης και του Συμφώνου που έχει προτείνει η Κομισιόν, οι αντιθέσεις δεν έλειψαν…
Οι ηγέτες συζήτησαν επίσης το θέμα της στρατηγικής πυξίδας της Ε.Ε. για την αμυντική αυτονομία της Ε.Ε., κάτι που αναμένεται να προωθηθεί έντονα από τον πρόεδρο Μακρόν στο πρώτο εξάμηνο του 2022 που η Γαλλία θα έχει την προεδρία. Και σ’ αυτό το θέμα υπήρξαν αρκετές διαφωνίες, κυρίως από τις χώρες της Βαλτικής.
Στο δείπνο, τέλος, συζητήθηκε η τραπεζική ένωση, παρουσία της προέδρου της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ. Από το… μενού δεν γινόταν να λείπει ο πληθωρισμός, αλλά και οι ανακοινώσεις της ΕΚΤ που είχαν πραγματοποιηθεί νωρίτερα.
