To σχέδιο της Ευρωπαϊκής ‘Ενωσης για την κατανομή των αιτούντων ασύλου σχεδόν κατέρρευσε χθες, καθώς η συνάντηση κορυφής κατέληξε αργά το βράδυ σε διπλωματικές αψιμαχίες και ανταλλαγή σκληρών φράσεων μεταξύ των ηγετών.
Μετά από μια μακρά διαπραγμάτευση μέχρι αργά τη νύχτα για πως θα διαχειριστούν την μεταναστευτική κρίση στη Μεσόγειο, οι 28 Ευρωπαίοι ηγέτες φαίνεται ότι σε έναν από τους γνωστούς συμβιβασμούς «ευρωπαϊκού τύπου»: ναι μεν θα μοιραστούν 40.000 μετανάστες και πρόσφυγες και άλλους 20.000 που βρίσκονται προς το παρόν εκτός ευρωπαϊκών συνόρων, αλλά σε εθελοντική βάση, χωρίς δεσμευτικές ποσοστώσεις και με αρκετές χώρες να δηλώνουν εκ των προτέρων ότι θέλουν να εξαιρεθούν και από αυτή τη λύση.
Η εφημερίδα Financial Times αναφέρει τραγελαφικές σκηνές από τη συνεδρίαση, που όπως γράφει κατέληξε σε αντιπαράθεση διπλωματικών διαξιφισμών.
Η προσπάθεια να επιβληθεί υποχρεωτικό σύστημα φιλοξενίας 40.000 αιτούντων ασύλου – ένας πολύ μικρός αριθμός σε σχέση με τις 600.000 ετήσιες αιτήσεις που υποβάλλονται στην Ε.Ε. – απερρίφθη από τους ηγέτες στη διάρκειας μιας 7ωρης συνεδρίασης που κλιμακώθηκε όταν οι επικεφαλής των Ευρωπαϊκών κυβερνήσεων άρχισαν να αποδομούν ο ένας τα επιχειρήματα του άλλου και να εξαπολύουν μέσα σε κλίμα έντασης, φραστικές επιθέσεις εναντίον αλλήλων.
Ο Ιταλός πρωθυπουργός Ματέο Ρέντσι – η χώρα του οποίου μαζί με την Ελλάδα έχει δεχθεί τους περισσότερους μετανάστες- συγκρούστηκε επανειλημμένα με τους ομολόγους του και φέρεται σύμφωνα με τους FT κάποια στιγμή αγανακτισμένος να τους είπε: «Εάν είναι αυτή η Ευρώπη, τότε χάρισμα σας».
«Υπήρχαν μερικές εντάσεις κάποιες στιγμές», παραδέχθηκε μετά ο Γάλλος πρόεδρος Ολάντ, χαρακτηρίζοντας τις «νόμιμες».
Τελικά αυτό που αποφασίστηκε είναι οι χώρες-μέλη να στοχεύσουν στην κατανομή 40.000 ανθρώπων σε εθελοντική βάση, με την Ουγγαρία και την Βουλγαρία να αυτοεξαιρούνται. Αλλοι 20.000 που περιμένουν εκτός ΕΕ θα μοιραστούν κάπου εντός της Ευρώπης.
Η «οπισθοχώρηση» εκ των αρχικών προτάσεων της Κομισιόν, αποτελεί πλήγμα για τον Ζαν Κλοντ Γιούνκερ αναφέρει η εφημερίδα, ο οποίος ήλπιζε να χρησιμοποιήσεις το σχέδιο του σαν μια πλατφόρμα ριζικής αναδιάρθρωσης της ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής.
Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ ο οποίος φέρεται να είναι ο ενορχηστρωτής της νέας αποδυναμωμένης εκδοχής, έστρεψε τα «πυρά του» κατά των χωρών που δεν καταγράφουν σωστά τους διασωθέντες πρόσφυγες- φωτογραφίζοντας βεβαίως έτσι την Ιταλία και την Ελλάδα: «Είμαι πεπεισμένος», είπε, «ότι δεν θα υπάρξει αλληλεγγύη στο μεταναστευτικό όσο δεν καταγράφονται επιμελώς οι μετανάστες».
Ο Τουσκ συγκρούστηκε και με τον Γιούνκερ, σύμφωνα με πληροφορίες των FT. Οταν ρωτήθηκε γι αυτό στις διάρκεια της συνέντευξης τύπου τα ξημερώματα, ο πρόεδρος της Κομισιόν προσπάθησε να αγκαλιάσει τον κ.Τουσκ λέγοντας: Μην πιστεύετε αυτούς που διαρρέουν πληροφορίες ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη μια συνάντηση».
Φανερά κουρασμένος ο κ.Γιούνκερ εκδήλωσε με κάποιο τρόπο την δυσαρέσκεια του για την ώρα συζήτησης του θέματος, επισημαίνοντας ότι αυτός είχε παράλληλα και άλλες υποχρεώσεις: «Πρέπει να επιστρέψω στο γραφείο μου στις 6 του πρωί», είπε « για να διαπραγματευτώ με τους Ελληνες φίλους μας».
Ανατολικο-ευρωπαϊκό μέτωπο
Στις προτάσεις για υποχρεωτική ποσόστωση αντιπαρατάχθηκαν με νύχια και με δόντια, μεταξύ άλλων η Πολωνία (του κ.Τουσκ), η Τσεχία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία, που υποστήριξαν ότι οι οικονομίες τους δεν μπορούν ακόμα να αντεπεξέλθουν Η Βουλγαρία και η Ουγγαρία εξασφάλισαν την εξαίρεση τους και από το εθελοντικό σχήμα, όπως και η Βρετανία.
Οπως είπε, μετά, η Ανγκελα Μέρκελ, ήταν «μια πολύ έντονη συζήτηση», χαρακτηρίζοντας την μεταναστευτική κρίση ως την μεγαλύτερη πρόκληση μεταξύ των ευρωπαϊκών υποθέσεων που έχει αντιμετωπίσει από τότε που εξελέγη στην καγκελαρία.
Για τον Ιταλό πρωθυπουργό Ματέο Ρέντσι, το σχέδιο είναι μέτριο. «Εάν σκεφτόμαστε ότι η Ευρώπη είναι μόνο προϋπολογισμοί, τότε δεν είναι αυτή η Ευρώπη που πιστεύαμε το 1957 στη Ρώμη».
Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν και ο Ζαν Κλοντ Γιούνκερ που φέρεται να είπε κάποια στιγμή, στη διάρκεια της συζήτησης: «Δεν δίνω δεκάρα» για τις αντιρρήσεις που εκφράστηκαν στην μεθοδολογία της κατανομής των προσφύγων. Ηταν τόσο μεγάλη η ένταση, γράφει ο Guardian, που η πολυαναμενόμενη ομιλία του Ντέιβιντ Κάμερον για το δημοψήφισμα στη Βρετανία διήρκεσε μόνο 10 λεπτά και χρησίμευσε ως «διάλειμμα εκτόνωσης των νεύρων»
Σε κάθε περίπτωση η ατμόσφαιρα ήταν τελείως διαφορετική από την «ενότητα» που είχαν εκφράσει οι Ευρωπαίοι τον Απρίλιο μετά τους θανάτους των 900 μεταναστών ανοικτά της Λιβύης.
Και ακόμα και γι αυτή την «τροποποιημένη» συμφωνία τα εμπόδια είναι πολλά για την εφαρμογή της. Τα κριτήρια για την κατανομή των μεταναστών πρέπει να αποφασιστούν μέχρι τα τέλη Ιουλίου και θα ληφθούν υπόψη παράγοντες όπως το μέγεθος της οικονομίας του κάθε κράτους μέλους που θα δηλώσει εθελοντικά την προθυμία του να συμμετάσχει και τον πληθυσμό του.
«Θα ακολουθήσουν κι άλλες πολλές αντιπαραθέσεις» προέβλεψε Ευρωπαίος διπλωμάτης στον Fuardian. Δεν βλέπω να προχωράμε μπροστά ακόμα».
