«Οφθαλμός αντί οφθαλμού» με τις πινακίδες κυκλοφορίας στα σύνορα Σερβίας – Κοσόβου

Αυξήθηκε σήμερα η ένταση στα σύνορα μεταξύ Κοσόβου και Σερβίας καθώς η Πρίστινα ανέπτυξε επιπλέον αστυνομικές δυνάμεις για να εφαρμόσει μια νέα απόφαση που επιβάλλει αφαίρεση των σερβικών πινακίδων από τα οχήματα που εισέρχονται στο έδαφός της, με τους Σέρβους να αντιδρούν έντονα γι’ αυτήν την κίνηση.

Στην συνοριακή διάβαση Γιάρινιε από το πρωί έχουν αναπτυχθεί ισχυρές αστυνομικές δυνάμεις για να αντιμετωπιστούν ενδεχόμενες αντιδράσεις του σερβικού πληθυσμού. Η διεθνής στρατιωτική δύναμη KFOR βρίσκεται επίσης σε κατάσταση επιφυλακής. Οι Σέρβοι της περιοχής έστησαν οδοφράγματα στην κεντρική οδική αρτηρία που οδηγεί στα σύνορα εμποδίζοντας την κίνηση όλων των οχημάτων, ενώ ζήτησαν την παρέμβαση του Βελιγραδίου.

Η σερβική αστυνομία αφαιρεί εδώ και χρόνια πινακίδες κυκλοφορίας από αυτοκίνητα με κοσοβάρικη σήμανση που εισέρχονται στη Σερβία και η τελευταία κίνηση των αρχών του Κοσόβου εκλαμβάνεται ως αντίποινα. 

Η Σερβία δεν αναγνωρίζει την πρώην επαρχία του Κοσσυφοπεδίου ως ξεχωριστό κράτος και θεωρεί τα αμοιβαία σύνορα μόνο ως «διοικητικό» και προσωρινό όριο.

Οι κάτοχοι των οχημάτων είναι αναγκασμένοι να αφαιρούν τις σερβικές πινακίδες όταν εισέρχονται στο Κόσοβο και να τις αντικαθιστούν με τις προσωρινές πινακίδες που εκδίδει, επί τόπου, η συνοριακή αστυνομία του Κοσόβου καταβάλλοντας το αντίτιμο των πέντε ευρώ για διάρκεια παραμονής έως και 60 ημέρες. Όπως ανακοινώθηκε από το υπουργείο Εσωτερικών του Κοσόβου το μέτρο αυτό αποτελεί εφαρμογή της αρχής της «αμοιβαιότητας» μιας και η Σερβία από το 2008 -όταν το Κόσοβο κήρυξε την ανεξαρτησία του- επιβάλλει την χρήση προσωρινών πινακίδων για τα οχήματα από το Κόσοβο. Η συνοριακή αστυνομία προχώρησε επίσης σε κατασχέσεις πινακίδων που φέρουν τα αρχικά πόλεων του Κοσόβου αλλά εκδίδονται στην Σερβία. 

Ο πρωθυπουργός του Κοσόβου Αλμπίν Κούρτι δήλωσε ότι η Σερβία πρώτη επέβαλε προσωρινές πινακίδες κυκλοφορίας και πρόσθεσε ότι η κίνηση της χώρας του δεν περιορίζει την ελευθερία κινήσεων και δεν στρέφεται εναντίον των Σέρβων.

«Δεν ζητήσαμε προσωρινές πινακίδες, η άλλη πλευρά τις επέβαλε», είπε ακόμη. «Εφόσον οι πολίτες μας πρέπει να πληρώνουν για τις πινακίδες όταν εισέρχονται στη Σερβία, το ίδιο θα ισχύει και κατά την είσοδο στο Κοσοβο».

Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Πίτερ Στάνο προέτρεψε τόσο το Κόσοβο όσο και τη Σερβία να «επιδείξουν αμέσως, χωρίς καθυστέρηση» αυτοσυγκράτηση και να απέχουν από μονομερείς ενέργειες.

«Η ελευθερία κινήσεων είναι ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και ως εκ τούτου περιμένουμε τόσο το Κόσοβο όσο και η Σερβία να προωθήσουν την ελευθερία κινήσεων στην περιοχή», είπε στις Βρυξέλλες.

Οι δύο πλευρές συμφώνησαν στις διαπραγματεύσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2014 να επιτρέψουν την ελεύθερη κυκλοφορία. Σημειώνεται ότι η Συμφωνία των Βρυξελλών που υπεγράφη το 2011 απαγορεύει την έκδοση πινακίδων στην κεντρική Σερβία με τα αρχικά πόλεων του Κόσοβου. Τέτοιες πινακίδες φέρουν κυρίως τα οχήματα πολιτών του Κοσόβου σερβικής εθνότητας, οι οποίοι δεν αρνούνται να χρησιμοποιήσουν τις κοσοβάρικες πινακίδες κυκλοφορίας.

Ωστόσο, κοσοβάροι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η συμφωνία έχει λήξει και μόνο τα κατάλληλα σύμβολα του Κοσόβου  ισχύουν τώρα στην περιοχή.

Ο Σέρβος πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς κάλεσε για αύριο έκτακτη συνεδρίαση του Ανώτατου Συμβουλίου Άμυνας, καθώς Σέρβοι αξιωματούχοι στο Κόσοβο ζήτησαν βοήθεια από το Βελιγράδι.

Ο κορυφαίος Σέρβος αξιωματούχος του Κοσόβου Γκόραν Ράκιτς χαρακτήρισε την τελευταία αυτή κίνηση «άμεση απειλή» εναντίον των Σέρβων που ζουν στην περιοχή, λέγοντας ότι ενημέρωσαν τον ειδικό διαμεσολαβητή της Ε.Ε. Μίροσλαβ Λάιτσακ και άλλους διεθνείς αξιωματούχους για τις νέες εξελίξεις. Στο Βελιγράδι έρχεται απόψε ο Λάιτσακ ο οποίος θα συναντηθεί με τον Βούτσιτς.

«Αυτή (η διαμαρτυρία) είναι μια αντίδραση των ανθρώπων που ανησυχούν για το μέλλον τους, τα παιδιά τους και τις οικογένειές τους», δήλωσε ο Ράκιτς. «Οι άνθρωποι είναι ανήσυχοι και φοβισμένοι».

Χιλιάδες άνθρωποι σκοτώθηκαν και πάνω από ένα εκατομμύριο έμειναν άστεγοι μετά την αιματηρή καταστολή των Σερβικών στρατευμάτων κατά των Αλβανών αυτονομιστών του Κοσσυφοπεδίου το 1998-1999. Ο πόλεμος έληξε μόνο μετά από επέμβαση του ΝΑΤΟ.