Σύσταση Ε.Ε. για την προστασία των δημοσιογράφων

«Oλες οι δολοφονίες δημοσιογράφων μάς ανησυχούν. Διάβασα τη δήλωση του γιου τού Γιώργου Καραϊβάζ που μας καλεί να δράσουμε. Παρουσιάζουμε την ευρωπαϊκή σύσταση για την προστασία των δημοσιογράφων γιατί θέλω να υλοποιήσω την υπόσχεση που έδωσα στην οικογένεια».

Είναι η απάντηση της επιτρόπου Δικαιοσύνης Βέρα Γιούροβα σε ερώτηση της «Εφ.Συν.» για τη δολοφονία του δημοσιογράφου Γιώργου Καραϊβάζ και την προστασία των δημοσιογράφων στην Ελλάδα. Η επίτροπος δεν θέλησε να μπει σε λεπτομέρειες για την πορεία των ερευνών της εξιχνίασης της δολοφονίας, κάλεσε όμως για «γρήγορη και αποτελεσματική έρευνα ώστε να αποδοθεί δικαιοσύνη».

Περισσότεροι από 900 δημοσιογράφοι δέχθηκαν επίθεση τον περασμένο χρόνο. Οχι σε απομακρυσμένη ήπειρο, ούτε σε εμπόλεμη ζώνη, αλλά στην Ευρώπη. Και σε αυτά τα περιστατικά συμπεριλαμβάνονται δολοφονίες, τραυματισμοί, συλλήψεις, καταστροφή του υλικού τους. Γι’ αυτό, η Κομισιόν ανακοίνωσε χθες τη νομοθετική πρότασή της (σύσταση) για την προστασία τους.

Στη σύσταση συμπεριλαμβάνονται αυτονόητες προτάσεις όπως, για παράδειγμα, τα κράτη-μέλη να εμπλέκουν ευρωπαϊκές αρχές, όπως η Europol και η Eurojust, όπου χρειάζεται. «Είναι ζωτικής σημασίας τα μέσα ενημέρωσης να έχουν πρόσβαση χωρίς διακρίσεις σε πληροφορίες, συμπεριλαμβανομένων των συνεντεύξεων Τύπου και των εγγράφων που κατέχουν οι δημόσιες αρχές», αναφέρεται επίσης.

Εντυπωσιακό είναι το κομμάτι των συστάσεων που αφορά τις διαδηλώσεις. «Σχεδόν ένα στα τρία περιστατικά σημειώνεται κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων, γεγονός που καθιστά τις διαδηλώσεις τον πιο συχνό τόπο όπου δημοσιογράφοι δέχθηκαν επιθέσεις το 2020», είπε η επίτροπος. «Τα κράτη-μέλη θα πρέπει να παρέχουν τακτική κατάρτιση στις αρχές επιβολής του νόμου, ώστε να διασφαλίζεται ότι οι δημοσιογράφοι και άλλοι επαγγελματίες των μέσων ενημέρωσης μπορούν να εργάζονται με ασφάλεια και χωρίς περιορισμούς κατά τη διάρκεια τέτοιων εκδηλώσεων», σημειώνει και προτείνει τον διορισμό «αξιωματικών-συνδέσμων για την ενημέρωση των δημοσιογράφων σχετικά με πιθανούς κινδύνους, πριν από προγραμματισμένες διαμαρτυρίες ή διαδηλώσεις».

Βασικό κομμάτι ανησυχίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι και η ψηφιακή προστασία των δημοσιογράφων από ψηφιακή βία, με περιστατικά υποκίνησης σε μίσος, απειλών σωματικής βίας, αλλά και κινδύνων κυβερνοασφάλειας και της παράνομης παρακολούθησης.

Ειδική μνεία γίνεται σε γυναίκες δημοσιογράφους, ειδικά σε εκείνες που ανήκουν σε μειονοτικές ομάδες, καθώς και σε δημοσιογράφους που αναφέρονται σε θέματα ισότητας και είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι σε απειλές και επιθέσεις. Οι γυναίκες δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν περισσότερες απειλές από τους άνδρες συναδέλφους τους και το 73% δήλωσε ότι έχει βιώσει διαδικτυακή βία κατά τη διάρκεια της εργασίας του.

Η σύσταση καλεί τα κράτη-μέλη να υποστηρίξουν πρωτοβουλίες που αποσκοπούν στην ενδυνάμωση των γυναικών δημοσιογράφων και των επαγγελματιών που ανήκουν σε μειονοτικές ομάδες και εκείνων που αναφέρονται σε θέματα ισότητας. Επίσης, καλεί τα κράτη-μέλη να βελτιώσουν τη διαφάνεια και την αποτελεσματική ενημέρωση σχετικά με τις επιθέσεις και τις διακρίσεις κατά των εν λόγω δημοσιογράφων και να τους παράσχουν πληροφορίες σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να ζητήσουν βοήθεια και υποστήριξη. Τέλος, η σύσταση υπογραμμίζει την ανάγκη να προωθηθούν η ισότητα και η ένταξη στις αίθουσες σύνταξης και στον κλάδο των μέσων ενημέρωσης στο σύνολό του.

Η σύσταση δεν έχει νομικά δεσμευτικό χαρακτήρα, όμως η Κομισιόν θα ελέγξει τα κράτη-μέλη για την εφαρμογή της σε 18 μήνες και θα εκδώσει σχετική έκθεση.