Νομοσχέδιο, το οποίο θα επιτρέπει σε ιδρύματα να αναλαμβάνουν τον έλεγχο των πανεπιστημίων και πολιτιστικών θεσμών, ενέκρινε το κοινοβούλιο της Ουγγαρίας, κίνηση η οποία υποκρύπτει, σύμφωνα με τους επικριτές του πρωθυπουργού Βίκτορ Ορμπάν, την προσπάθεια να επεκτείνει τον ιδεολογικό έλεγχο της κυβέρνησής του.
Το νομοσχέδιο πέρασε με τις ψήφους του δεξιού κόμματος Fidesz του Βίκτορ Ορμπάν, το οποίο διαθέτει πλειοψηφία δύο τρίτων στη Βουλή.
Τα περισσότερα πανεπιστήμια στην Ουγγαρία είναι κρατικά, ωστόσο διαθέτουν μεγάλο βαθμό ακαδημαϊκής αυτονομίας. Με το νομοσχέδιο, που καταρτίστηκε από τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, τα πανεπιστήμια θα πρέπει να αναδιοργανωθούν και να διοικούνται από ιδρύματα. Όπως ισχυρίζεται η ουγγρική κυβέρνηση, «η σύγχρονη εποχή απαιτεί να επανεξεταστεί ο ρόλος του κράτους» και τα ιδρύματα θα διοικούν «πιο αποτελεσματικά» τους πανεπιστημιακούς θεσμούς.
Ωστόσο, τα ιδρύματα αυτά δεν θα είναι και τόσο ανεξάρτητα: η κυβέρνηση θα διορίζει τα συμβούλια που θα τα διοικούν, ενώ τα ιδρύματα θα ελέγχουν την ακίνητη περιουσία των πανεπιστημίων και θα επωφελούνται από δισεκατομμύρια ευρώ σε ευρωπαϊκούς πόρους, ασκώντας παράλληλα μεγάλη επιρροή στην καθημερινότητα των πανεπιστημίων.
Το νομοσχέδιο αναφέρει ότι «η θεμελιώδης προσδοκία είναι ότι τα ιδρύματα θα υπερασπίζονται ενεργά την επιβίωση και την ευημερία του έθνους και τον στόχο του εμπλουτισμού των πνευματικών του θησαυρών», ενώ τα ιδρύματα που θα αναλάβουν τη διοίκηση κάποιων πολιτιστικών θεσμών θα αναλάβουν «να ενισχύσουν την εθνική ταυτότητα».
Το νομοσχέδιο προκάλεσε την αντίδραση των κομμάτων της αντιπολίτευσης.
«Σχεδιάζετε να παραχωρήσετε τα υπολείμματα του πλούτου της χώρας στα ιδρύματα αυτά δωρεάν», κατήγγειλε ο βουλευτής της αντιπολίτευσης Ερζεμπέτ Σμουκ, με τον Βίκτορ Όρμπαν να απαντά ότι δεν θα ιδιωτικοποιηθούν τα κρατικά πανεπιστήμια, αλλά αντίθετα η κυβέρνησή του επενδύει στην ανώτατη εκπαίδευση προσφέροντας σε αυτά τα ιδρύματα σημαντικούς πόρους.
Η κυβέρνηση του Βίκτορ Ορμπάν, που ανήλθε στην πρωθυπουργία το 2010, έχει επεκτείνει τον έλεγχό του σε μεγάλο μέρος της δημόσιας ζωής, όπως τα μέσα ενημέρωσης, η εκπαίδευση και η επιστημονική έρευνα. Προωθεί τις χριστιανικές, συντηρητικές αξίες, αντιτίθεται σθεναρά στη μετανάστευση και περιόρισε τα δικαιώματα των ομοφυλόφιλων να υιοθετούν παιδιά, αλλά και τη νομική αναγνώριση των διεμφυλικών.
Πλέον, οι επικριτές της κυβέρνησης καταγγέλλουν ότι η νέα νομοθεσία αποτελεί απόπειρα της κυβέρνησης να επεκτείνει την ιδεολογική της επιρροή.
Σύμφωνα με τον Ατίλα Τσικάν, καθηγητή στο οικονομικό πανεπιστήμιο Cornivus της Βουδαπέστης και πρώην υπουργό στην κυβέρνηση του Ορμπάν το 1998, σχολίασε ότι η κίνηση αυτή της κυβέρνησης αποτελεί μέρος του «ιδεολογικού πολέμου» που έχει κηρύξει ο Ούγγρος πρωθυπουργός.
«Δεν το κρύβουν: θέλουν να αναλάβουν τον ιδεολογικό έλεγχο, αφού πήραν τον πολιτική και οικονομική εξουσία», επισήμανε και εξήγησε ότι το νομοσχέδιο υιοθετήθηκε αφού η κυβέρνηση της Ουγγαρίας ενίσχυσε τον έλεγχο στην ακαδημαϊκή έρευνα και ανάγκασε το σημαντικότερο φιλελεύθερο πανεπιστήμιο, το Central European University, να μετακομίσει στη Βιέννη το 2019.
Η αντιπολίτευση κατήγγειλε ότι με υποστηρικτές του Fidesz, ακόμη και υπουργούς, στα συμβούλια των ιδρυμάτων, ο Ορμπάν θα διατηρεί ένα μέρος του ελέγχου του στα πανεπιστήμια ακόμη και μετά τις εκλογές του 2022 και ενδέχεται να υπονομεύσει την αυτονομία τους.
-320x213.jpg)
