Διαβουλεύσεις με τον Ερντογάν πριν από τη Σύνοδο Κορυφής

Θετική κρίνουν την ανταλλαγή απόψεων με τον Πρόεδρο Ερντογάν οι ευρωπαϊκοί θεσμοί στις Βρυξέλλες. Στην τηλεδιάσκεψη που ολοκληρώθηκε πριν από λίγο, το κλίμα αποτιμάται ως καλό.

Σύμφωνα με το επίσημο ανακοινωθέν, η Πρόεδρος Φον Ντερ Λάιεν, ο Πρόεδρος Μισέλ και ο Πρόεδρος Ερντογάν συζήτησαν τη συνέχεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου, την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένων των επικείμενων συνομιλιών για την επίλυση της Κύπρου και την κατάσταση των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας.

Η πλευρά της Ε.Ε. υπογράμμισε τη σημασία της διαρκούς αποκλιμάκωσης και της περαιτέρω ενίσχυσης της οικοδόμησης εμπιστοσύνης ώστε να καταστεί δυνατή μια πιο θετική ατζέντα ΕΕ-Τουρκίας.

Οι Πρόεδροι αντάλλαξαν επίσης απόψεις για την κατάσταση των Σύρων προσφύγων που φιλοξενούνται στην Τουρκία, καθώς και για την ευρύτερη περιφερειακή κατάσταση, συμπεριλαμβανομένης της Λιβύης και της Συρίας.

Συζήτησαν τέλος μια πιθανή επίσκεψη στην Τουρκία μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Μαρτίου.

Όπως χαρακτηριστικά μεταφέρουν πηγές των Βρυξελλών, οι τόνοι έπεσαν και η Ε.Ε. έχει ως στόχο η ηρεμία να διατηρηθεί. Όπως λένε σε κάθε τόνο οι Ευρωπαίοι, η σχέση με την Τουρκία είναι σημαντική και χρειάζεται μια καλή σχέση συνεργασίας.

Την ίδια ώρα όμως σημειώνεται ότι η Ε.Ε. πρέπει να είναι έτοιμη να προστατεύσει τα συμφέροντα των κρατών – μελών και τα δικά της. Όλα αυτά συμπεριλαμβάνονται στην έκθεση Μπορέλ που θα συζητήσουν οι ηγέτες προκειμένου να αποφασίσουν ποια κατεύθυνση θα πρέπει να πάρουν οι ευρωτουρκικές σχέσεις.

Την έκθεση Μπορέλ για την Τουρκία θα στείλει απόψε η Κομισιόν στα κράτη – μέλη ενόψει του Συμβουλίου των ΥΠΕΞ τη Δευτέρα και της Συνόδου Κορυφής που ξεκινάει την Πέμπτη.

Βασικό στοιχείο της έκθεσης είναι η ανανέωση της συμφωνίας για το μεταναστευτικό. Βάσει της κοινής δήλωσης του 2016, η χρηματοδότηση της Τουρκίας τελειώνει το 2021, οπότε αναζητείται μια ανανέωσή της με έμφαση όχι μόνο στο ανθρωπιστικό κομμάτι, αλλά στο αναπτυξιακό.

Η έκθεση δεν θα περιέχει συγκεκριμένες αναφορές για το ύψος της επόμενης οικονομικής ενίσχυσης από την Ε.Ε. για τους πρόσφυγες και μετανάστες στην Τουρκία, αλλά θα προβλέπει ότι «θα εξεταστεί σε διμερείς συζητήσεις με την Τουρκία, ύστερα από πολιτική εντολή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου». Υπολογισμοί και συγκεκριμένα ποσά όμως θα πρέπει να συζητηθούν εκ νέου από τους ηγέτες.

Επίσης, η έκθεση θα προτείνει και πρόοδο σε διάφορα άλλα θέματα, εμπορικά, οικονομικά και άλλα -εδώ θα συμπεριληθεί και η τελωνειακή ένωση.

Την ίδια στιγμή, θα εγείρει ανησυχία για τα θεμελιώδη δικαιώματα στην Τουρκία μετά και τις πρόσφατες εξελίξεις με το φιλοκουρδικό κόμμα HDP.

Σε αυτό θα τονίζεται ότι η Τουρκία είναι υποψήφια για ένταξη χώρα και χρειάζεται να συμμορφωθεί με τις αξίες και τον σεβασμό των ανθρώπινων δικαιωμάτων που αποτελεί βασική αρχή της Ε.Ε.

Τι είπε η Τουρκία

Σε ανακοίνωση της τουρκικής προεδρίας αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ότι ο Τούρκος πρόεδρος είπε στους ηγέτες της Ε.Ε. ότι αναμένει η Σύνοδος Κορυφής της επόμενης εβδομάδας να αποδώσει αποτελέσματα στους δεσμούς Τουρκίας-ΕΕ και να ανοίξει το δρόμο για συγκεκριμένη δράση.

Επίσης υπογράμμισε ότι η επικαιροποίηση της συμφωνίας για το μεταναστευτικό του 2016 θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση για μια θετική ατζέντα, ενώ αναφέρθηκε και στην αυξανόμενη πίεση από τα αιτήματα χορήγησης ασύλου.

Ο Τούρκος πρόεδρος έριξε τα βέλη του και κατά της Ελλάδας και της Κύπρου, λέγοντας ότι η Ε.Ε. «δεν πρέπει να επιτρέψει στις δύο χώρες να κάνουν κατάχρηση της συνόδου κορυφής της Ε.Ε. με το πρόσχημα της αλληλεγγύης της Ένωσης».

Σύμφωνα με την Άγκυρα, οι ρεαλιστικές επιλογές για το Κυπριακό πρέπει να συζητηθούν αντί μοντέλων που έχουν αποδειχθεί αναποτελεσματικά και στις δύο πλευρές του νησιού.

«Η Τουρκία διατηρεί και υποστηρίζει τη σταθερότητα και τη συνεργασία στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο παρά τις προκλήσεις και επιθέσεις της Αθήνας και των Ελληνοκυπρίων», πρόσθεσε.