Θρυμματίζεται ολοένα η υποτιθέμενη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη (και) για τα εμβόλια, αφού οι καθυστερήσεις, οι αστοχίες όσο κι ο κραυγαλέος αποκλεισμός ρωσικών και κινεζικών σκευασμάτων πολλαπλασιάζουν τις φυγόκεντρες δυνάμεις που αποκλίνουν από τη στρατηγική της Ε.Ε. για συλλογική προμήθεια εμβολίων και αναζητούν… αλλού πορτοκαλιές που κάνουν πορτοκάλια.
Στο «αντάρτικο» πρωτοστατούν κατά κύριο λόγο εθνικιστές και ακροδεξιοί αρχηγοί κρατών, που αμφισβητούν όλο και περισσότερο το δυτικό μονοπώλιο στις παραγγελίες εμβολίων του ευρωπαϊκού μπλοκ, επιδιώκοντας να επιταχύνουν άμεσα τα εθνικά προγράμματα ανοσοποίησης μέσω εναλλακτικών λύσεων.
«Πρέπει να προετοιμαστούμε για περαιτέρω μεταλλάξεις [του κορονοϊού] και δεν θα πρέπει να είμαστε πλέον εξαρτημένοι μόνο από την Ε.Ε. για την παραγωγή εμβολίων δεύτερης γενιάς» ξεκαθάρισε ο καγκελάριος της Αυστρίας Σεμπάστιαν Κουρτς, επιβεβαιώνοντας τη σύμπραξη της χώρας του αλλά και της Δανίας με το Ισραήλ, που κατέχει τα παγκόσμια πρωτεία στην ταχύτητα εμβολιασμού των κατοίκων του.
Οπως έγραφε ενδεικτικά η Guardian, μέχρι στιγμής έχει λάβει την πρώτη δόση μόλις το 7,5% του πληθυσμού στην Ε.Ε., έναντι σχεδόν 95% στο Ισραήλ και 31% στη Βρετανία.
Αν και υπερασπίστηκε ως σωστές επί της αρχής τις κοινές ευρωπαϊκές προμήθειες, ο Κουρτς πέταξε κι άλλο καρφί χαρακτηρίζοντας «υπερβολικά αργή» τη διαδικασία έγκρισης από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ).
«Δεν νομίζω πως μπορούμε να σταθούμε μόνοι μας, γιατί χρειάζεται να αυξήσουμε την παραγωγική δυνατότητα» υπερθεμάτισε από την πλευρά της η (σοσιαλδημοκράτισσα) Δανέζα πρωθυπουργός Μέτε Φρέντρικσεν, η οποία μαζί με τον Αυστριακό καγκελάριο αναμένεται να μεταβούν αύριο στο Ισραήλ για να σφραγίσουν διά ζώσης τη συμφωνία με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου. Ερωτηθείσα μάλιστα για το κατά πόσον τα δύο κράτη-μέλη της Ε.Ε. κινούνται μονομερώς για την απόκτηση εμβολίων, η Φρέντρικσεν απάντησε δηκτικά: «Θα μπορούσατε να το πείτε κι έτσι»…
Σύμφωνα δε με τους Financial Times, εκτός από την ένωση δυνάμεων για έρευνα και παραγωγή εμβολίων δεύτερης γενιάς κατά των μεταλλαγμένων στελεχών του ιού, οι τρεις ηγέτες θα συζητήσουν και τη δημιουργία αποθεμάτων εμβολίων.
Οταν ρωτήθηκε αν οι ενέργειες αυτές υπονομεύουν τη στρατηγική της Ε.Ε., ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ερικ Μάρμερ απέφυγε να αναφερθεί στην «ταμπακέρα», αποδίδοντάς τες βολικά σε θεμιτές προσπάθειες προετοιμασίας για το μέλλον των συγκεκριμένων κρατών-μελών.
Τα στραβά μάτια
«Δεν είναι ότι η στρατηγική κατέρρευσε» δήλωσε έτερος εκπρόσωπος της Κομισιόν. «Για τα εμβόλιά μας περνάμε μέσα από τον ΕΜΑ επειδή θέλουμε να διασφαλίσουμε αποτελεσματικότητα και ασφάλεια. Το τι κάνουν κράτη-μέλη επιπρόσθετα, είναι δική τους ευθύνη» συμπλήρωσε, επαναλαμβάνοντας πως κάθε χώρα μπορεί να αναζητήσει επιπλέον ποσότητες εμβολίων, αρκεί να μην επιχειρήσει να διαπραγματευτεί παράπλευρες συμφωνίες με τους (Δυτικούς) προμηθευτές της Ε.Ε. (όπως έχει κάνει η Γερμανία, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να σφυρίζει αδιάφορα).
Δεχόμενη έντονες πιέσεις από τις εθνικές κυβερνήσεις, η Κομισιόν έχει ήδη προαναγγείλει επίσπευση της διαδικασίας έγκρισης εμβολίων από τον ΕΜΑ, αλλάζοντας άρδην τακτική αφού θεωρούσε ριψοκίνδυνη ώς τώρα την επείγουσα έγκριση που δίνει π.χ. η αντίστοιχη ρυθμιστική αρχή της Βρετανίας, με αποτέλεσμα το εμβολιαστικό της πρόγραμμα να τρέχει με εξαιρετικά γοργούς ρυθμούς.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άλλωστε επικαλείται διαρκώς την αξιοπιστία της -ομολογουμένως αργοκίνητης και γραφειοκρατικής- διαδικασίας του ΕΜΑ στο πλαίσιο της εκστρατείας πειθούς της κοινής γνώμης υπέρ των εμβολιασμών.
Αυξάνονται και πληθύνονται, στο μεταξύ, οι χώρες του ευρωπαϊκού μπλοκ που καταφεύγουν σε εμβόλια εξ Ανατολών ή φλερτάρουν σοβαρά με την ιδέα. Μετά την Ουγγαρία που έχει εγκρίνει μονομερώς και ήδη χορηγεί στους πολίτες της τόσο το ρωσικό Sputnik V όσο και το κινεζικό εμβόλιο της Sinopharm (με το οποίο ανοσοποιήθηκε κι ο πρωθυπουργός Βίκτορ Ορμπαν), η Σλοβακία έγινε η δεύτερη χώρα της Ε.Ε. που αγόρασε (δύο) εκατομμύρια δόσεις Sputnik V.
Σε μια πονηρή δε κίνηση, οι ουγγρικές αρχές δεν θα αναγράφουν ποιο εμβόλιο έκανε έκαστος στο σχετικό πιστοποιητικό που θα εκδίδουν, περιπλέκοντας κι άλλο τα σχέδια για ενιαίο ψηφιακό πάσο σε όλη την Ε.Ε.
Το ενδεχόμενο όχι μόνο να αγοράσει αλλά και να παράξει σε συνεργασία με τη Μόσχα το Sputnik V -εφόσον όμως εγκριθεί από τον ΕΜΑ- άφησε ανοιχτό ο καγκελάριος της Αυστρίας, κατόπιν πρόσφατης τηλεφωνικής συνομιλίας του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν. Με τη σειρά του ο πρόεδρος της Πολωνίας Αντρέι Ντούντα συζήτησε με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίγκ την πιθανότητα προμήθειας κινεζικών εμβολίων, ενώ Τσεχία και Κροατία εξετάζουν σοβαρά την εναλλακτική του Sputnik V.
Περί AstraZeneca
Παράλληλα, Γαλλία και Γερμανία πασχίζουν να αντιμετωπίσουν τη διάχυτη δυσπιστία έναντι του εμβολίου των AstraZeneca/Πανεπιστημίου Οξφόρδης καθώς, την ώρα που καίγονται να επιταχύνουν τους εμβολιασμούς, μεγάλες αδιάθετες ποσότητες του συγκεκριμένου σκευάσματος παραμένουν στα ψυγεία λόγω άρνησης πολλών να το λάβουν.
Στο πλαίσιο των προσπαθειών τόνωσης της δημόσιας αποδοχής του, η γαλλική ρυθμιστική αρχή ήταν η πρώτη που άλλαξε επίσημα τη σύσταση να μη χορηγείται σε άτομα άνω των 65 ετών. Εφεξής λοιπόν θα μπορούν να το λάβουν και άνθρωποι 65-75 χρόνων με υποκείμενα νοσήματα.
Η αντίστοιχη βελγική αρχή αναμένεται να ακολουθήσει, όπως και η γερμανική, χωρίς να αποκλείεται μάλιστα πλήρης κατάργηση των ομάδων προτεραιοποίησής του στη Γερμανία. «Δικαίωση» για τις παραπλανητικές έως και δυσφημιστικές θέσεις που έχουν εκφραστεί για το συγκεκριμένο εμβόλιο (με πιο χαρακτηριστική εκείνη του Εμανουέλ Μακρόν, που έφτασε σε σημείο να το αποκαλέσει «ημι-αποτελεσματικό» για τους πιο ηλικιωμένους) θεωρεί ανώτερος ιατρικός σύμβουλος της βρετανικής κυβέρνησης τη νέα μελέτη του Public Health England σε πραγματικές συνθήκες και όχι κλινικές, βάσει της οποίας είναι αποτελεσματικό κατά 80% και πλέον για την αποτροπή νοσηλείας σε άτομα άνω των 80 ετών, ακόμα και με την πρώτη μόνο δόση. Ανάλογα είναι τα αισιόδοξα ευρήματα και για το εμβόλιο των Pfizer/BioNTech.
