Ερχονται… αργά αργά τα επιπλέον εμβόλια

Συμπληρωματικές συμφωνίες με τις εταιρείες Moderna και Pfizer/BioNTech, για συνολικά 600 εκατομμύρια δόσεις επιπλέον εμβολίων, ανακοίνωσε χθες η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Η πρώτη μεγάλη παρτίδα των εμβολίων θα φτάσει στα κράτη-μέλη το δεύτερο τρίμηνο, ενώ τα υπόλοιπα θα διατεθούν -ανάλογα και με τις ανάγκες- μέχρι το τέλος του 2021 και το 2022.

Διά της προέδρου της και των αρμόδιων επιτρόπων, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δηλώνει αποφασισμένη να μην αφήσει να προκύψουν ξανά προβλήματα στο θέμα της ροής και της διανομής των εμβολίων. Για τον λόγο αυτό, ανακοίνωσε ότι ο επίτροπος Εσωτερικής Αγοράς και Βιομηχανίας, Τιερί Μπρετόν, θα επιτηρεί από πολύ κοντά τη διαδικασία παραγωγής των εμβολίων στην Ε.Ε. Ανακοινώθηκε επίσης επιπλέον χρηματοδότηση για την έρευνα κατά των μεταλλάξεων του κορονοϊού.

Το σχέδιο δράσης της Ε.Ε. για την αντιμετώπιση των μεταλλάξεων έχει το ελληνικό όνομα «Ηρα» (HERA Incubator) και προβλέπει συνεργασία με ερευνητές, εταιρείες βιοτεχνολογίας, κατασκευαστές και δημόσιες αρχές στην Ε.Ε. και παγκοσμίως για τον εντοπισμό νέων μεταλλάξεων, την παροχή κινήτρων για την ανάπτυξη νέων και στοχευμένων εμβολίων, την ταχύτητα στη διαδικασία έγκρισής τους, καθώς και την εξασφάλιση αύξησης της παραγωγικής ικανότητας των εταιρειών για την κάλυψη του πληθυσμού. Ταυτόχρονα όμως η «Ηρα» θα αποτελεί το μακροπρόθεσμο πλαίσιο ετοιμότητας για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης στην υγεία.

Η Κομισιόν πρότεινε τη χρηματοδότηση με τουλάχιστον 75 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη εξειδικευμένων τεστ για τις νέες μεταλλάξεις και 150 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση της έρευνας και της ανταλλαγής δεδομένων για τις παραλλαγές του ιού γενικότερα. Επίσης, θα δημιουργηθεί ένα δίκτυο κλινικών δοκιμών με 16 κράτη-μέλη της Ε.Ε. και πέντε συνδεδεμένες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελβετίας και του Ισραήλ, για την ανταλλαγή δεδομένων, το οποίο θα επιτρέψει σταδιακά σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες να συμμετάσχουν σε κλινικές δοκιμές.

«Η Επιτροπή πρότεινε τη συντόμευση των διαδικασιών για τα ήδη εγκεκριμένα εμβόλια και τις μετατροπές τους προκειμένου να αντιμετωπίζουν τις μεταλλάξεις. Σε αυτό συμπεριλαμβάνεται και η εξέταση μιας νέας κατηγορίας έκτακτης έγκρισης εμβολίων σε επίπεδο Ε.Ε. με κοινή ευθύνη μεταξύ των κρατών-μελών», συμπλήρωσε η επίτροπος Υγείας Στέλλα Κυριακίδου.

Το πιο σημαντικό σημείο των ανακοινώσεων της Κομισιόν όμως αφορά την αύξηση της παραγωγής εμβολίων στην Ε.Ε. Οπως είπε ο επίτροπος Μπρετόν, θα έχει στο εξής «στενή συνεργασία με τους κατασκευαστές για την παρακολούθηση των αλυσίδων εφοδιασμού και την αντιμετώπιση προσδιορισμένων σημείων συμφόρησης παραγωγής».

Η Ε.Ε. «θα υποστηρίζει την παραγωγή πρόσθετων εμβολίων για την αντιμετώπιση νέων μεταλλάξεων και θα αναπτύξει έναν εθελοντικό μηχανισμό αδειοδότησης για τη διευκόλυνση της μεταφοράς τεχνολογίας και την υποστήριξη της συνεργασίας μεταξύ επιχειρήσεων». Ενα πρώτο βήμα που ίσως οδηγήσει και στην απελευθέρωση της πατέντας των εμβολίων – μικρό και μη δεσμευτικό βήμα, αλλά προς τη σωστή κατεύθυνση.

Κατά την παρουσίαση, η πρόεδρος της Κομισιόν ρωτήθηκε και για την έγκριση από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) του ρωσικού εμβολίου Sputnik V. Η ίδια επανέλαβε ότι οι ρωσικές αρχές δεν έχουν καταθέσει αίτημα για αδειοδότηση, συμπληρώνοντας ότι «αν ένα κράτος-μέλος επιλέξει να διανείμει εμβόλια μη εγκεκριμένα από τον ΕΜΑ, τότε παίρνει και το ρίσκο», ενώ αναρωτήθηκε γιατί το ποσοστό εμβολιασμού στη Ρωσία παραμένει τόσο χαμηλό. Πάντως, αρνήθηκε ότι υπάρχουν περιφερειακές, διμερείς συμφωνίες εταιρειών εμβολίων με κράτη-μέλη, «γιατί θα έπρεπε να το έχουν κοινοποιήσει στην Κομισιόν και κάτι τέτοιο δεν έχει γίνει».