Η Ευρωπαϊκή Ενωση πολλές φορές θυμίζει έναν αργοκίνητο γραφειοκρατικό μηχανισμό. Υπάρχει ωστόσο για να βρίσκεται δίπλα στους Ευρωπαίους πολίτες και τις ανάγκες τους. Την εικόνα αυτή έρχεται να αντιστρέψει η πρόσφατη πολύ σημαντική απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την ενίσχυση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας και του rescEU.
Τι είναι όμως ο μηχανισμός αυτός και το rescEU; Αποτελούν την πανευρωπαϊκή δεξαμενή δυνατοτήτων που συγκροτείται από μέσα που αγοράζονται με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ενωσης και μέχρι πρότινος ήταν ευρύτερα γνωστά για τη βοήθεια που παρέχουν σε κράτη-μέλη αλλά και παντού στον κόσμο στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών όπως είναι π.χ. οι δασικές πυρκαγιές, οι πλημμύρες και οι σεισμοί.
Και γιατί θεωρείται σημαντική η δημιουργία του; Διότι η θέσπιση του εν λόγω Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας δίνει τη δυνατότητα στα κράτη-μέλη που βρίσκονται σε έκτακτη ανάγκη να λαμβάνουν τη βοήθεια που χρειάζονται απευθείας και χωρίς χρονοτριβές ή άλλες εγκρίσεις που θα καθυστερούσαν την παροχή της με συνέπεια ακόμη και να μην προλάβει να σταλεί εγκαίρως (π.χ. πυρκαγιές στην Πορτογαλία το 2017 ή στο Μάτι το 2018). Με άλλα λόγια, μειώνεται η γραφειοκρατία και η συνδρομή σε σωστικά μέσα και άλλους πόρους διευκολύνεται αξιοσημείωτα.
Ενα χαρακτηριστικό παράδειγμα που αναδεικνύει τη σπουδαιότητα του μηχανισμού σχετίζεται με την πανδημία του κορονοϊού. Υπολογίζεται ότι περισσότεροι από 75.000 Ευρωπαίοι πολίτες επαναπατρίστηκαν χάρη στον συντονισμό και τη χρηματοδότηση του μηχανισμού και χιλιάδες μάσκες και άλλος προστατευτικός εξοπλισμός χορηγήθηκαν δωρεάν σε κράτη-μέλη μέσω του ιατρικού αποθέματος του rescEU που δημιουργήθηκε. Πρόκειται αναμφίβολα για μια δράση για την οποία η Ε.Ε. μπορεί να υπερηφανεύεται, ενώ αποτελεί και ένα καλό επιχείρημα για να περιορίσει την καχυποψία του κόσμου έναντι του ρόλου της Ενωσης.
Την Τετάρτη, το Ευρωκοινοβούλιο ενέκρινε με συντριπτική πλειοψηφία 617 ψήφων υπέρ, 52 κατά και 23 αποχών την έκθεση του εισηγητή Ελληνα ευρωβουλευτή του Κινήματος Αλλαγής, Νίκου Ανδρουλάκη, με την οποία προτείνεται η περαιτέρω ενίσχυση του μηχανισμού και η διόρθωση των αδυναμιών που έχουν παρατηρηθεί στη μέχρι τώρα διαδρομή του.
Συγκεκριμένα, βελτιώνεται η πρόληψη για τους διασυνοριακούς κινδύνους, όπως είναι αυτός της πανδημίας. Επιπλέον, δίνεται η δυνατότητα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αγοράζει η ίδια μέσα για το rescEU, ώστε η βοήθεια να φτάνει στην ώρα της και να μην εξαρτάται από τα κράτη-μέλη. Ακόμη, προβλέπεται η χρηματοδότηση στο 100% των εξόδων αγοράς και συντήρησης όλων των μέσων, συμπεριλαμβανομένων και των πυροσβεστικών αεροπλάνων. Τέλος, τριπλασιάζεται ο προϋπολογισμός για την περίοδο 2021-2027 από το 1 δισ. στα 3 δισ. ευρώ, με την προσθήκη 2 δισ. από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Γερμανικές ενστάσεις
Μια λεπτομέρεια με σημασία είναι ότι για να υπάρξει και νομοθέτηση πρέπει να συμφωνήσει το Συμβούλιο Υπουργών (σε κάποιες χώρες συμμετέχει ο υπουργών Εσωτερικών, σε άλλες ο υπουργός Πολιτικής Προστασίας). Σύμφωνα με πληροφορίες της «Εφ.Συν.», προσκόμματα στην περαιτέρω υλοποίηση μπαίνουν από την πλευρά της Γερμανίας, στην οποία ανήκει αυτό το εξάμηνο η προεδρία.
Προς το παρόν έχουν διεξαχθεί δύο συναντήσεις ώστε να υπάρξει συμβιβασμός, με τις γερμανικές ενστάσεις να σχετίζονται με το γεγονός ότι δεν επιθυμούν να διαθέσουν περισσότερα χρήματα και εξουσίες στην Ε.Ε. Και όπως σημειώνουν καλά ενημερωμένες κοινοτικές πηγές, παίζουν καθυστερήσεις για να περάσει στην Πορτογαλία (επόμενη προεδρία) η υπογραφή, γιατί οι ίδιοι επιθυμούν να φαίνονται αμερόληπτοι. «Χρειαζόμαστε ευελιξία και με πυξίδα την αλληλεγγύη να βρούμε τον καλύτερο συμβιβασμό προς το συμφέρον όλων των λαών» ήταν το μήνυμα-απάντηση του Νίκου Ανδρουλάκη προς τον σκεπτικισμό της γερμανικής προεδρίας.
