ΕΝΤΥΠΗ ΕΚΔΟΣΗ efsyn.gr , Χριστίνα Κοψίνη
Ανακαλύψτε περισσότερα άρθρα στα αποτελέσματα αναζήτησης
Προσθήκη του efsyn.gr στην Google

Αναμφισβήτητα, το κεντρικό θέμα τις ερχόμενης εβδομάδας για όλα τα θεσμικά όργανα της Ε.Ε. είναι η ομιλία για την Κατάσταση της Ε.Ε. (State of the EU, συντομογραφικά SOTEU) της πρόεδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, την Τετάρτη (16/9, 9.15-12.30 ώρα Βρυξελλών) στην Ολομέλεια του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και η συζήτηση που θα ακολουθήσει με τους επικεφαλής των πολιτικών ομάδων και τους ευρωβουλευτές.

Αν και ο θεσμός έχει ήδη δέκα χρόνια ιστορίας (αυτή είναι η 11η συζήτηση για την κατάσταση της Ενωσης), μεγάλο μέρος των περίπου 380 εκατ. πολιτών της και των 440 εκατ. κατοίκων της Ε.Ε. (μετά την αποχώρηση της Βρετανίας) εξακολουθούν να αγνοούν την ύπαρξη και τη διάστασή του ως θεσμού αποτίμησης της προηγούμενης και προβολής των προτεραιοτήτων της επόμενης χρονιάς.

Είναι προφανές ότι ο θεσμός θεσπίστηκε για να υπογραμμίσει τα ομοσπονδιακά χαρακτηριστικά της Ε.Ε. και σε μια αναλογία με το πολύ αρχαιότερο αμερικανικό πολιτικό «έθιμο» του προεδρικού State of the Union, από το οποίο όμως έχει πολύ διαφορετικά χαρακτηριστικά: Η συζήτηση για την Κατάσταση της Ε.Ε. γίνεται κάθε Σεπτέμβριο, στην 1η Ολομέλεια του Ε.Κ. μετά τη διακοπή του καλοκαιριού, ενώ η ομιλία του εκάστοτε Αμερικανού προέδρου (συντομογραφικά SOTU) γίνεται συνήθως Ιανουάριο, σπανιότερα Δεκέμβριο ή Φεβρουάριο.

Ο θεσμός αποτελεί κοινή μέριμνα της Επιτροπής και του Ε.Κ. και η συζήτηση με τους ευρωβουλευτές και τους επικεφαλής όλων των ομάδων που ακολουθεί είναι αναπόσπαστο στοιχείο της διαδικασίας. Αντίθετα, η ομιλία του Αμερικανού προέδρου απευθύνεται απλώς «στους βουλευτές, τους γερουσιαστές και στο Εθνος», χωρίς συζήτηση και αντίλογο από τους αιρετούς. Σπάνια, σε περιόδους θεσμικής έντασης στις ΗΠΑ, ο ηγέτης του αντίπαλου κόμματος μπορεί να προχωρήσει σε μια αντι-ομιλία.

Η ομιλία του Αμερικανού προέδρου μεταδίδεται ζωντανά σχεδόν από όλα τα παναμερικανικής εμβέλειας τηλεοπτικά κανάλια, με τηλεθεάσεις που κυμαίνονται από 30 εκατ. έως 60 εκατ. άτομα την τελευταία εικοσαετία. Αντίθετα, η προβολή της συζήτησης για την Κατάσταση της Ε.Ε. και η ζωντανή της μετάδοση γίνεται σχεδόν αποκλειστικά από τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δηλαδή livestreaming, web tv και social media.

▶ Το SOTEU

Προβλέφθηκε από τη Συνθήκη της Λισσαβόνας και για πρώτη φορά πραγματοποιήθηκε το 2010, με πρόεδρο τον Μ. Μπαρόζο, ο οποίος πρότεινε ευρωμόλογα κατά της χρηματοπιστωτικής κρίσης, χωρίς φυσικά να γίνει δεκτό. Τον Σεπτέμβριο 2014 ο Γιουνκέρ έκανε την πρώτη ομιλία ως πρόεδρος της Κομισιόν, ωστόσο πιο εμβληματική θεωρείται η ομιλία του 2015, βασισμένη στην Εκθεση των 5 Προέδρων για την εμβάθυνση της ΟΝΕ, με έμφαση στην κοινή δράση αντιμετώπισης της προσφυγικής κρίσης. Η περσινή, πρώτη ομιλία για την Κατάσταση της ΕΕ της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν εστιάστηκε στην πράσινη και στην ψηφιακή μετάβαση.

Το #SOTEU είναι το βασικό hashtag με το οποίο η Επιτροπή και το Ε.K. καλούν τους Ευρωπαίους πολίτες στη συζήτηση στα social media πάνω στην ομιλία της και τη συζήτηση με τους ευρωβουλευτές για την κατάσταση της Ενωσης. Αλλα hashtags είναι τα #NextGenerationEU (για το Ταμείο Ανάκαμψης, #EUGreenDeal (πράσινη συμφωνία), #DigitalEU (ψηφιακή ΕΕ) και, φυσικά, το πιο επίκαιρο όλων #UnitedAgainstCoronavirus. Αντίστοιχα προτείνονται και στα ελληνικά, όπως το #ΠιοΔυνατοίΜαζίEE

Πανδημία και ελληνοτουρκικά μεταβάλλουν την ατζέντα

Στη μεθαυριανή συζήτηση για την Κατάσταση της Ε.Ε. η Επιτροπή –και κυρίως η πρόεδρός της, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν– θα πρέπει να ισορροπήσει ανάμεσα στις εντελώς νέες ανάγκες που γέννησε η πανδημία του κορονοϊού και τις 6 στρατηγικές προτεραιότητες που παρουσίασε πέρυσι, αμέσως μετά τη συγκρότηση της νέας Επιτροπής, ως πλαίσιο πολιτικής για όλη τη θητεία της, μέχρι το 2024.

Θυμίζουμε ότι ως έξι άξονες προτεραιότητας είχαν προβληθεί η Πράσινη συμφωνία για την ανάδειξη της Ευρώπης στην πρώτη κλιματικά ουδέτερη ήπειρο, η στρατηγική για την Ε.Ε. της ψηφιακής εποχής, ένα πιο ελκυστικό επενδυτικό πλαίσιο για ποιοτικές θέσεις εργασίας, η ενίσχυση της φωνής της Ε.Ε. σε μια παγκόσμια τάξη που βασίζεται σε κανόνες, η προώθηση του ευρωπαϊκού τρόπου ζωής και μια νέα ώθηση στην ευρωπαϊκή δημοκρατία.

«Οι προτεραιότητες που καθορίσαμε στην αρχή της θητείας μας παραμένουν», λέει στις σχετικές αναρτήσεις της για την επικείμενη ομιλία η Φον ντερ Λάιεν, αλλά είναι προφανές ότι η πανδημία βάζει την ατζέντα της σε εντελώς καινούργια βάση, καθώς ακόμη εκκρεμεί η έγκριση από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο της συμφωνίας του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (στις 21/7) για το Ταμείο Ανάκαμψης και τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό 2021-2027.

Ταυτόχρονα, τόσο την ομιλία της προέδρου της Κομισιόν όσο και τη συζήτηση που θα ακολουθήσει είναι βέβαιο ότι θα τις χρωματίσουν οι εξελίξεις στο μέτωπο της ελληνοτουρκικής έντασης, ενόψει του Εκτακτου Συμβουλίου που έχει προγραμματιστεί για 24-25/9 για τον ρόλο της Τουρκίας στην ανατολική Μεσόγειο).

Στον επίσημο ιστότοπο του Ευρωκοινοβουλίου  σε live streaming την Τετάρτη, από τις 9.15 έως 12.30 ώρα Βελγίου, ή 10.15-13.15 ώρα Ελλάδας. Επίσης στο κέντρο πολυμέσων του Ευρωκοινοβουλίου, με ταυτόχρονη διερμηνεία στα ελληνικά και σε άλλες 23 γλώσσες της Ε.Ε. Αύριο, Τρίτη 15 του μήνα, το Ε.Κ. οργανώνει μια ξεχωριστή συζήτηση με τη συμμετοχή του προεδρείου του και των επικεφαλής των πολιτικών ομάδων για το ίδιο θέμα.