Η στρατηγική για τα εμβόλια

Ενώ η Ευρώπη και ο κόσμος βρίσκονται αντιμέτωποι με το δεύτερο και ίσως πιο εκτεταμένο κι επικίνδυνο κύμα πανδημίας Covid-19, η Ε.Ε. προετοιμάζεται για να εξασφαλίσει έγκαιρα τα πρώτα «βαριά» όπλα ανάσχεσης του κορονοϊού: τα εμβόλια.

Σχεδόν ταυτόχρονα με την ανακοίνωση της Ρωσίας ότι προχωρά στη μαζική παραγωγή του εμβολίου Sputnik, που έτυχε ψυχρής έως και εχθρικής υποδοχής από την Ε.Ε., η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι κατέληξε στην τρίτη κατ’ αρχήν συμφωνία με φαρμακευτική εταιρεία για αγορά πιθανού εμβολίου: με την AstraZeneca για δωρεά εμβολίων σε χώρες χαμηλού και μέσου εισοδήματος. Βάσει της συμφωνίας, μόλις το εμβόλιο της AstraZeneca αποδειχθεί ασφαλές και αποτελεσματικό, η Επιτροπή θα αγοράσει 300 εκατομμύρια δόσεις για λογαριασμό των κρατών-μελών της Ε.Ε., με την επιλογή να αγοράσει 100 εκατομμύρια επιπλέον δόσεις.

Η συμφωνία θα χρηματοδοτηθεί από το μέσο στήριξης έκτακτης ανάγκης (ESI), το οποίο περιλαμβάνει ειδικό χαρτοφυλάκιο για τα πιθανά εμβόλια από διάφορες εταιρείες. Το υποψήφιο εμβόλιο της AstraZeneca βρίσκεται στη φάση ΙΙ/ΙΙΙ με κλινικές δοκιμές μεγάλης κλίμακας και κατά την Επιτροπή, τα αποτελέσματα της προηγούμενης φάσης υπόσχονται πολλά.

Αντίστοιχη συμφωνία προαγοράς πιθανών εμβολίων έχει κάνει η Επιτροπή με τη Sanofi-GSK, στις 31 Ιουλίου, για 300 εκατομμύρια δόσεις από το εμβόλιο που δοκιμάζει η εταιρεία -ήταν η πρώτη συμφωνία στο πλαίσιο της στρατηγικής εμβολίων της Ε.Ε.-, ενώ άλλη μία συμφωνία έκλεισε στις 13 Αυγούστου με την Johnson&Johnson, της οποίας η φαρμακευτική θυγατρική Janssen Pharmaceutica NV δοκιμάζει κλινικά άλλης τεχνολογίας εμβόλιο. Η συμφωνία με την Johnson&Johnson αφορά 200 εκατ. δόσεις του πιθανού εμβολίου, με δικαίωμα αγοράς άλλων 200 εκατ. δόσεων.

Με τις συμφωνίες αυτές η Ε.Ε. συγκεντρώνει μέχρι στιγμής μια δύναμη πυρός άνω του 1 δισ. δόσεων πιθανών εμβολίων, υπό την αίρεση φυσικά της απόδειξης της ασφάλειας και αποτελεσματικότητάς τους.

Η στρατηγική της Ε.Ε. για τα εμβόλια κατά του Covid-19 συνίσταται στην επένδυση σε ένα διαφοροποιημένο χαρτοφυλάκιο εμβολίων διαφορετικών τεχνολογιών, ώστε να εξασφαλιστεί γρήγορη πρόσβαση σε όποιο ή όποια αποδειχθούν αποτελεσματικότερα. «Δεν ξέρουμε ποιο θα λειτουργήσει καλύτερα, μας ενδιαφέρει ένα εμβόλιο που θα είναι ένα πραγματικά παγκόσμιο αγαθό», επαναλαμβάνει σε κάθε σχετική ανακοίνωση η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπενθυμίζοντας τη δέσμευση της Ε.Ε. να βοηθήσει να έχουν πρόσβαση στο εμβόλιο και οι πιο ευάλωτες χώρες του πλανήτη.

Η στρατηγική της Ενωσης για τα εμβόλια ανακοινώθηκε από την Επιτροπή στα μέσα Ιουνίου, ενώ είχε προηγηθεί η πρωτοβουλία της, σε ανταπόκριση στην έκκληση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, για διεθνή εκστρατεία ανάληψης δεσμεύσεων. Στο πλαίσιο της εκστρατείας έχουν συγκεντρωθεί μέχρι στιγμής 16 δισ. ευρώ (η Επιτροπή είχε συνεισφέρει 1,4 δισ. από τα οποία το 1 δισ. από το πρόγραμμα για την έρευνα και την καινοτομία «Ορίζων 2020»), με σκοπό την παροχή καθολικής πρόσβασης σε οικονομικά προσιτό εμβολιασμό, θεραπευτικές αγωγές και διαγνωστικές εξετάσεις.

100 εκατ. ευρώ για ρεμδεσιβίρη και πλασμαφαίρεση

Πέραν του εμβολίου η στρατηγική της Ε.Ε. για την αντιμετώπιση του Covid-19 περιλαμβάνει την έγκριση, προώθηση και χρηματοδότηση θεραπευτικών αγωγών που μέχρι σήμερα έχουν αποδείξει αποτελεσματικότητα, καθώς και δημόσιες συμβάσεις για την εξασφάλιση εξοπλισμού προστασίας του υγειονομικού προσωπικού και του κοινού.

Στο πεδίο των θεραπευτικών αγωγών ήδη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέγραψε σύμβαση με τη φαρμακευτική εταιρεία Gilead για την εξασφάλιση δόσεων του φαρμάκου Veklury (ρεμδεσιβίρη), που είναι το πρώτο φάρμακο που εγκρίθηκε σε επίπεδο Ε.Ε. για τη θεραπεία του Covid-19. Από αρχές Αυγούστου διατίθενται στα κράτη-μέλη παρτίδες του φαρμάκου. Η σύμβαση, αξίας 63 εκατ., χρηματοδοτείται από την Ε.Ε. (με το μέσο στήριξης έκτακτης ανάγκης της Επιτροπής) και θα εξασφαλίσει θεραπευτική αγωγή για περίπου 30.000 ασθενείς με σοβαρά συμπτώματα της νόσου Covid-19.

Μια δεύτερη θεραπευτική μέθοδος που η Ενωση χρηματοδοτεί είναι η χρήση πλάσματος το οποίο δωρίζουν ασθενείς που έχουν θεραπευτεί από τη νόσο. Η μετάγγιση πλάσματος ενισχύει το ανοσοποιητικό των ασθενών, ενώ χρησιμοποιείται και για τον καθαρισμό των αντισωμάτων με στόχο την παραγωγή ανοσοσφαιρίνης κατά του Covid-19 ως βραχυπρόθεσμης λύσης μέχρι την εύρεση εμβολίου για ασθενείς, ευάλωτα άτομα και εργαζομένους στον τομέα της υγείας ή στο πλαίσιο θεραπευτικής αγωγής.

Στις 31 Ιουλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κάλεσε περισσότερες από 200 υπηρεσίες αιμοδοσίας, δημόσιες και ιδιωτικές, από ολόκληρη την Ε.Ε. να υποβάλουν μέχρι το τέλος Αυγούστου αίτηση χρηματοδότησης για την αγορά εξοπλισμού πλασμαφαίρεσης από ασθενείς που θεραπεύτηκαν. Με την πλασμαφαίρεση, οι δωρητές μπορούν να δωρίζουν μεγάλες ποσότητες πλάσματος με μία λήψη κάθε δυο εβδομάδες. Η Επιτροπή διαθέτει 40 εκατ. ευρώ για τη δράση αυτή και η κατανομή των επιχορηγήσεων θα γίνει σύμφωνα με τις ανάγκες που εκφράζουν οι υπηρεσίες αιμοδοσίας των κρατών-μελών.

ΤΙ ΕΙΝΑΙ…

…Το μέσο στήριξης έκτακτης ανάγκης (ESI=Emergency Support Instument): Είναι ένα εργαλείο που επιτρέπει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή να αντλήσει έκτακτους πόρους από τον κοινό προϋπολογισμό. Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υιοθέτησε τη σχετική πρόταση της Επιτροπής τον περασμένο Απρίλιο. Το ESI χρηματοδοτείται με 2,7 δισ. ευρώ από τον τρέχοντα προϋπολογισμό της Ε.Ε. (2014-2020), είναι ωστόσο ανοιχτό σε πρόσθετες εισφορές από τα κράτη-μέλη και δωρεές από οργανισμούς και ιδιώτες. Είναι ένα εργαλείο που συμπληρώνει άλλα μέσα χρηματοδότησης των δράσεων κατά της πανδημίας και εστιάζει κυρίως στην εξασφάλιση εμβολίων, θεραπειών και στη μεταφορά βασικών αγαθών, ιατρικών ομάδων και ασθενών που έχουν προσβληθεί από τον Covid-19.

Στέλλα Κυριακίδου, επίτροπος Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων. «Θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε άοκνα για την ένταξη περισσότερων υποψήφιων εμβολίων στο ευρύ χαρτοφυλάκιο εμβολίων της Ε.Ε. Η πιο ασφαλής στρατηγική εξόδου για την προστασία των πολιτών μας και του υπόλοιπου κόσμου από τον κορονοϊό παραμένει ένα ασφαλές και αποτελεσματικό εμβόλιο»

ΣΥΝΔΕΣΜΟΙ ΚΑΙ ΔΙΕΥΘΥΝΣΕΙΣ

Λεπτομέρειες για τη δράση του ESI στον σύνδεσμο:

https://ec.europa.eu/info/live-work-travel-eu/health/coronavirus response/emergency-support-instrument_el

Η στρατηγική της Ε.Ε. για τα εμβόλια στον σύνδεσμο:

Εταιρείες και φορείς με υποψήφιο εμβόλιο, το οποίο βρίσκεται ήδη ή πλησιάζει στο στάδιο των κλινικών δοκιμών, μπορούν να επικοινωνούν με την Επιτροπή στη διεύθυνση: [email protected]

Ατυπες συνεδριάσεις συμβουλίων υπουργών, με πρωτοβουλία της γερμανικής προεδρίας, στο Βερολίνο

26/8, υπουργοί Αμυνας

27-28/8, υπουργοί Εξωτερικών

31/8-1/9, υπουργοί Γεωργίας