Σε συμφωνίες στρατιωτικο-οικονομικής συνεργασίας με χώρες των Βαλκανίων φαίνεται να προχωρά η Τουρκία με στόχο την παροχή στρατιωτικού εξοπλισμού και συναφών υπηρεσιών. Δυο συμφωνίες εμφανίζονται να έχουν προχωρήσει και να έχουν ήδη εγκριθεί από τα τα Κοινοβούλια της Αλβανίας και του Μαυροβουνίου. Μια τρίτη συμφωνία με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη φέρεται να έχει συζητηθεί σε επίπεδο προσχεδίου κειμένου, χωρίς ακόμα να έχει εγκριθεί από θεσμικά όργανα, κάτι που μπορεί να οφείλεται και στο κενό εξουσίας και τη θεσμική στατικότητα που επικρατούσε την προηγούμενη περίοδο στη Βοσνία.
Τα κείμενα των τριών συμφωνιών, όπως και τα εφαρμοστικά πρωτόκολλα που τα συνοδεύουν, είναι σε μεγάλο βαθμό παρόμοια. Πρόκειται για σύμφωνα στρατιωτικής χρηματοδοτικής συνεργασίας μεταξύ των τριών χωρών και της Τουρκίας. Από αυτά προκύπτει ότι η Τουρκία θα διαθέσει ένα ποσό προς την κάθε χώρα, το οποίο θα μπορεί να αξιοποιήσει καταθέτοντας μια πρόταση για εξοπλιστικά προγράμματα στην αρχή κάθε επόμενου έτους, τα οποία πρέπει να αφορούν κυρίως εξοπλισμούς που παράγονται κατά αποκλειστικότητα (100%) στην Τουρκία. Απλούστερα η Τουρκία θα αγοράζει μέχρι ένα χρηματικό ποσόν εξοπλισμό για λογαριασμό της κάθε χώρας, αρκεί αυτός να παράγεται από τη στρατιωτική βιομηχανία της.
Αφού οι προτάσεις εγκριθούν από το τουρκικό υπουργείο Αμυνας προβλέπεται η αποδέσμευση των ανάλογων ποσών προς τις εταιρείες που παράγουν τους εξοπλισμούς ή προσφέρουν ανάλογες υπηρεσίες.
Οι διμερείς συμφωνίες είναι υπογεγραμμένες σε επίπεδο υπουργών Αμυνας. Η συμφωνία Αλβανίας – Τουρκίας υπογράφεται από την υπουργό Αμυνας Ολτα Χάκα και τον ομόλογό της Χουλούσι Ακάρ. Προβλέπει συνεργασία ύψους 100 εκατομμυρίων λιρών Τουρκίας (περίπου 12,5 εκατομμύρια ευρώ). Το κείμενο και το εφαρμοστικό πρωτόκολλο φέρουν ημερομηνία πράξης την 23η Απριλίου 2020 και έχουν δημοσιευτεί στην αλβανική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως 13 Μαΐου 2020 (αρ. πράξης 45/Επίσημη Εφημ. αρ. 86).
Η συμφωνία και το εφαρμοστικό πρωτόκολλο με το Μαυροβούνιο, από τα οποία προβλέπεται το ίδιο ποσό χρηματοδοτικής συνδρομής, υπογράφεται από τον υπουργό Αμυνας Πέντραγκ Μπόσκοβιτς και τον ομόλογό του Χουλούσι Ακάρ και τα κείμενα είναι δημοσιευμένα ως συμφωνία στρατιωτικής χρηματοδοτικής συνεργασίας μεταξύ της κυβέρνησης του Μαυροβουνίου και της κυβέρνησης της Δημοκρατίας της Τουρκίας στην Επίσημη Εφημερίδα του Μαυροβουνίου, αριθ. 1/2020 της 3ης Φεβρουαρίου 2020.
Το άτυπο κείμενο της τρίτης συμφωνίας με τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη αναφέρει διπλάσιο ποσό χρηματοδοτικής συνδρομής, 200 εκατ. τουρκικές λίρες, δηλαδή λίγο πάνω από 25 εκατομμύρια ευρώ.
Καμιά από τις τρεις συμφωνίες δεν είχε εμφανιστεί δημοσιευμένη στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως μέχρι πρόσφατα, ωστόσο δεν είναι βέβαιο ότι από την πλευρά της Τουρκίας η κύρωση των συμφωνιών πρέπει να γίνει σε επίπεδο Κοινοβουλίου.
Αν και τα ποσά που δεσμεύονται δεν μπορούν να θεωρηθούν πολύ σημαντικά, η σύναψη συμφωνιών για την παροχή χρηματοδοτικής συνδρομής σε χώρες των Βαλκανίων είναι συναφής με τη στρατηγική που ακολουθεί η Τουρκία για επέκταση των αγορών στις οποίες οι τουρκικές εταιρείες μπορούν να εξάγουν στρατιωτικό εξοπλισμό. Αποτελεί επίσης μέρος μιας, κεντρικά σχεδιασμένης και ελεγχόμενης, φιλόδοξης πολιτικής για την ανάπτυξη των δυνατοτήτων της τουρκικής στρατιωτικής βιομηχανίας εδώ και πάνω από μια δεκαετία.
Μια δεύτερη, και αρκετά σημαντική, διάσταση της ερμηνείας των συμφωνιών αυτών είναι η δυνητικά γεωπολιτική και πολιτική επιρροή που θα εξασφάλιζε στην Τουρκία η παρουσία και χρήση στρατιωτικών συστημάτων σύγχρονης τεχνολογίας που παράγονται και μπορούν να συντηρηθούν στο μέλλον από αυτήν, όπως τα βομβαρδιστικά μη επανδρωμένα TB2 και συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου.
