Την αλληλεγγύη της Γαλλίας προς την Ελλάδα και την Κυπριακή Δημοκρατία εξέφρασε με ηχηρό τρόπο χθες ο πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος σε ανάρτησή του στο Facebook -και μάλιστα γραμμένη στα ελληνικά- ζήτησε από την Ευρώπη «να προβεί σε μια ενδελεχή εξέταση των ζητημάτων ασφάλειας στη Μεσόγειο» και ανήγγειλε ότι θα συγκαλέσει προσεχώς μια διάσκεψη των χωρών του Νότου της Ε Ε.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας επισήμανε πως «στη Μεσόγειο, τα ενεργειακά θέματα και τα ζητήματα ασφάλειας είναι θεμελιώδους σημασίας. Μετατρέπονται σε αντικείμενο διαμάχης από δυνάμεις που αναδεικνύονται ολοένα και περισσότερο και απέναντι στις οποίες η Ε.Ε. ασκεί ακόμη ελάχιστη επιρροή» και έστειλε σαφές μήνυμα προς την Αγκυρα: «Η Ευρώπη οφείλει να προασπίσει την κυριαρχία της. Ας μην αφήσουμε την ασφάλειά μας στη Μεσόγειο στα χέρια άλλων παραγόντων. Για ακόμη μία φορά, θέλω να εκφράσω την πλήρη αλληλεγγύη της Γαλλίας προς την Κύπρο και την Ελλάδα απέναντι στις τουρκικές παραβιάσεις των κυριαρχικών δικαιωμάτων τους. Δεν πρέπει να δεχτούμε να απειλείται ο θαλάσσιος χώρος ενός κράτους-μέλους της Ε.Ε. Στη Λιβύη, δεν μπορούμε να αφήσουμε άλλες δυνάμεις να παραβιάζουν το εμπάργκο όπλων. Η επιχείρηση Irini αποτελεί μία από τις απαντήσεις της Ευρώπης. Είναι απαραίτητο να ενισχυθεί περαιτέρω».
Ο πρόεδρος της Γαλλίας είχε, νωρίτερα χθες, συνάντηση στο Παρίσι με τον πρόεδρο της Κύπρου, Νίκο Αναστασιάδη και κατά τη διάρκεια των κοινών δηλώσεων ο Εμανουέλ Μακρόν τόνισε ότι «θα ήταν σημαντικό λάθος για την Ε.Ε. να αφήσει την ασφάλεια στην ανατολική Μεσόγειο στα χέρια άλλων παραγόντων, κυρίως της Τουρκίας» και πρόσθεσε εμφατικά ότι «δεν είναι επιλογή για την Ευρώπη και δεν είναι κάτι που η Γαλλία θα αφήσει να γίνει».
Ο πρόεδρος Μακρόν τάχθηκε υπέρ της επιβολής κυρώσεων κατά των χωρών που παραβιάζουν τις θαλάσσιες ζώνες στη Μεσόγειο και διαβεβαίωσε τον πρόεδρο Αναστασιάδη: «Μπορείτε να υπολογίζετε στη στήριξη της Γαλλίας. Η Ευρώπη πρέπει να προστατεύσει την κυριαρχία της με μεγάλη αποφασιστικότητα».
Στην Αγία Σοφία
Σήμερα, πάντως, όλα τα βλέμματα θα είναι στραμμένα στην Κωνσταντινούπολη, όπου αναμένεται στις 10 το πρωί να ανοίξουν οι πόρτες στην Αγία Σοφία, ως τζαμί πλέον, μια συμβολική και άρα απολύτως πολιτική κίνηση του προέδρου Ερντογάν, που αποδομεί την κοσμική κληρονομιά του Κεμάλ Ατατούρκ και σφραγίζει με αυτήν του την απόφαση τη νέα εποχή μιας ισλαμικής Τουρκίας, απομακρυσμένης από τη δυτική νεωτερικότητα.
Αν η μετατροπή της Αγίας Σοφίας από μουσείο σε τζαμί εκπέμπει σαφή μηνύματα, στο Αιγαίο και τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο το τοπίο ήταν χθες καλυμμένο από την ομίχλη.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες «ανησυχούν βαθιά για τα δηλωμένα σχέδια της Τουρκίας, για έρευνα, για φυσικούς πόρους σε περιοχές όπου η Ελλάδα και η Κύπρος διεκδικούν δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο. Ανησυχούμε για τις ενέργειες που είναι προκλητικές και αυξάνουν τις εντάσεις στην περιοχή» δήλωσε χθες στην Ουάσιγκτον ο Αμερικανός υφυπουργός Εξωτερικών, αρμόδιος για ευρωπαϊκά και ευρασιατικά θέματα, Φίλιπ Ρίκερ, χαρακτηρίζοντας την περιοχή της Νοτιο-Ανατολικής Μεσογείου ως «πολύπλοκο στρατηγικό χώρο» στον οποίο «θέλουμε οι φίλοι και σύμμαχοί μας στην περιοχή να προσεγγίσουν μαζί αυτά τα ζητήματα με πνεύμα συνεργασίας». Ο κ. Ρίτερ προέτρεψε και πάλι τις τουρκικές αρχές «να μην προχωρήσουν σε επιχειρήσεις που αυξάνουν τις εντάσεις» και συμπλήρωσε πως οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να στέλνουν αυτό το μήνυμα στην Τουρκία.
Βρισκόμαστε σε φάση αποκλιμάκωσης της έντασης ή μήπως η Τουρκία παραμένει με «το όπλο παρά πόδα»; Είναι η γερμανική αλλά και η αμερικανική παρέμβαση προς την Αγκυρα ο παράγοντας που φρέναρε τις εξαγγελθείσες τουρκικές έρευνες εντός και της ελληνικής υφαλοκρηπίδας -και για πόσο;- ή μήπως, όπως υποστηρίζει σε ρεπορτάζ της η «Εστία», ο Ιμπραχίμ Καλίν και η Ελένη Σουρανή, στενοί συνεργάτες του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν και του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, έχουν συμφωνήσει εν κρυπτώ στο Βερολίνο «αποχή από εκατέρωθεν ενέργειες που προκαλούν ένταση» και έναρξη διαλόγου εφ’ όλης της ύλης και η πρόσφατη μίνι κρίση ήταν προβολή τουρκικής ισχύος εν όψει των διαπραγματεύσεων; Αν πιστέψουμε τον εξ απορρήτων του προέδρου Ερντογάν, Ιμπραχίμ Καλίν, «η ελληνική αντίδραση είναι υπερβολική» στην κινητοποίηση του τουρκικού στόλου και στην εξαγγελία μέσω NAVTEX ερευνών από το «Ορούτς Ρέις», που παρέμενε ακίνητο μέχρι χθες στο λιμάνι της Αττάλειας. Ο κ. Καλίν υποστήριξε: «Δεν θέλουμε στρατιωτική ή πολιτική ένταση. Θέλουμε η Τουρκία και η Ελλάδα να συμφωνήσουν σε μια ρύθμιση. Είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε με την Ελλάδα για όλα τα θέματα, το έχει πει ο πρόεδρος: για ΑΟΖ, υφαλοκρηπίδα, βραχονησίδες, όλα μέρος των συζητήσεων». Και κατέληξε ο κ. Καλίν με την κορωνίδα των τουρκικών αιτημάτων: «το μοίρασμα των ενεργειακών αποθεμάτων» της περιοχής.
Σε μια προσπάθεια να πέσουν οι τόνοι, το Βερολίνο, διά της υπουργού Αμυνας Ανεγκρέτ Κραμπ-Καρενμπάουερ, διαψεύδει ότι Ελλάδα και Τουρκία βρέθηκαν στα πρόθυρα πολέμου, όπως έγραψε η λαϊκή και συχνά κίτρινη Bild, επιβεβαίωσε ωστόσο ότι η καγκελάριος Μέρκελ παρενέβη προς τους ηγέτες της Ελλάδας και της Τουρκίας για να αποκλιμακωθεί η ένταση.
Ο Αμερικανός πρέσβης
Διευκρινίσεις έδωσε από την Αλεξανδρούπολη και ο Αμερικανός πρέσβης στην Αθήνα, Τζέφρι Πάιατ, ο οποίος προσπάθησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις που προκάλεσε ανακοίνωση του Στέιτ Ντιπάρτμεντ περί «αμφισβητούμενων υδάτων». Ο κ. Πάιατ υποστήριξε ότι ο όρος «αμφισβητούμενα» αναφέρεται απλώς «σε περιοχές όπου περισσότερες από μία χώρες προβάλλουν θαλάσσιες διεκδικήσεις» και πρόσθεσε ότι «οι Ηνωμένες Πολιτείες γενικά δεν παίρνουν θέση σε διαφορές θαλάσσιων συνόρων άλλων κρατών, αλλά ως ζήτημα μιας μακροπρόθεσμης πολιτικής ενθαρρύνουμε τα κράτη να επιλύουν τις διαφορές τους ειρηνικά και σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο. Εχω επίσης επισημάνει πολλές φορές και θα το επαναλάβω και σήμερα ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες τηρούν τις αρχές του Διεθνούς Ναυτικού Δικαίου, βάσει των οποίων τα νησιά, συμπεριλαμβανομένου του Καστελόριζου, έχουν ακριβώς την ίδια υφαλοκρηπίδα και δικαιώματα ΑΟΖ όπως και κάθε περιοχή στην ηπειρωτική χώρα».
Λίγο νωρίτερα, στο πλαίσιο εκδήλωσης στην Αλεξανδρούπολη, ο κ. Πάιατ τόνισε «το σαφές μήνυμα από την Ουάσινγκτον και από την Ευρώπη, που προτρέπει τις τουρκικές αρχές να σταματήσουν επιχειρήσεις που αυξάνουν την ένταση στην περιοχή, όπως σχέδια έρευνας για φυσικούς πόρους σε περιοχές στις οποίες η Ελλάδα και η Κύπρος αξιώνουν δικαιοδοσία στην Ανατολική Μεσόγειο».
Ο Αμερικανός πρέσβης κατέληξε με την προτροπή: «Οι φίλοι και οι σύμμαχοί μας στην περιοχή να προσεγγίσουν την ανάπτυξη πόρων σε πνεύμα συνεργασίας που παρέχει τη βάση για μια διαρκή ενεργειακή ασφάλεια και αμοιβαία οικονομική ευημερία. Μονομερείς προκλητικές ενέργειες αντιτίθενται σε αυτόν τον στόχο».
