Φως στις απάνθρωπες αντιμεταναστευτικές πρακτικές και της Μάλτας -πέραν της Ιταλίας- στη Μεσόγειο ρίχνουν δύο απανωτά ρεπορτάζ του δημοσιογράφου της Guardian στο Παλέρμο, Λορέντζο Τόντο. Το νέο κλείσιμο των λιμανιών των δύο χωρών σε πρόσφυγες και μετανάστες με πρόσχημα την πανδημία είναι γνωστό εδώ και καιρό, όπως βέβαια και οι αμέτρητες παράνομες επαναπροωθήσεις τους πίσω στην εμπόλεμη Λιβύη, με τις άτυπες ευλογίες της Ε.Ε.
Στα όσα αποκαλύπτουν τα ρεπορτάζ όμως συγκαταλέγεται και μια βρόμικη επιχείρηση αποτροπής εντός των μαλτέζικων χωρικών υδάτων, η οποία μετεξελίχθηκε σε εκβιαστική… διευκόλυνση -υπό την απειλή όπλων- των 101 επιβαινόντων σε φουσκωτή βάρκα να φτάσουν τελικά στη Σικελία! Ποιος τους διευκόλυνε, εκβιάζοντας και απειλώντας;
Μέλη των ενόπλων δυνάμεων της Μάλτας (AFM), σύμφωνα με τεκμηριωμένες καταγγελίες της ανθρωπιστικής οργάνωσης Alarm Phone. Ο ρεπόρτερ εκτιμά πως η υπόθεση προοιωνίζεται το ξέσπασμα καβγά ανάμεσα στα δύο γειτονικά κράτη.

Οπως καταμαρτυρούν επιζώντες, η υπερφορτωμένη βάρκα είχε αποπλεύσει από τη Λιβύη στις 8 Απριλίου. Επειτα από τρία μερόνυχτα είδαν τη Μάλτα, ενώ ξαφνικά εμφανίστηκε ένα στρατιωτικό σκάφος που τους μοίρασε σωσίβια. Κάποιοι επιβαίνοντες πήδηξαν στη θάλασσα, πιστεύοντας μάταια πως θα τους διασώσουν.
Με αδιάψευστο μάρτυρα βίντεο που τράβηξε ένας εξ αυτών και δημοσιοποιεί η εφημερίδα, το σκάφος άρχισε να κάνει απότομες μανούβρες προκαλώντας κύματα, σαν να ήθελε να τους πνίξει. Εκείνη την ώρα κατέπλευσε και δεύτερο σκάφος των AFM. «Ηρθαν σε εμάς και είπαν: “Η Μάλτα έχει έναν ιό που λέγεται κορόνα, αν το έχετε ακούσει. Δεν μπορούμε να σας πάμε εκεί, επειδή είναι όλοι άρρωστοι στη Μάλτα”» δήλωσε στην Guardian ένας επιζών. «Μας έδωσαν κόκκινα σωσίβια, καινούργια μηχανή και καύσιμα και μας είπαν πως θα μας έδειχναν την πορεία προς Ιταλία. Μετά μας σημάδεψαν με τα όπλα τους και είπαν: “Σας δίνουμε 30 λεπτά”»…

Η μαρτυρία ταυτίζεται με όσα ανέφερε και δεύτερος επιβαίνων στη βάρκα, διηγούμενος ότι τους παρείχαν πέντε γαλόνια καυσίμων, νέο κινητήρα μάρκας Yamaha και συντεταγμένες για να φτάσουν στην Ιταλία. Η ιστορία τους επαληθεύεται και από φωτογραφίες που καταδεικνύουν ότι το φουσκωτό έφερε αρχικά μηχανή μάρκας Parsun 60 κι ύστερα μια άλλη, μάρκας Yamaha.
Στις 12 Απριλίου έφτασαν τελικά στο Ποτσάλο της Σικελίας, όπου οι Αρχές εξεπλάγησαν για το πώς και με τι καύσιμα η υπερφορτωμένη βάρκα είχε καταφέρει να πλεύσει σε απόσταση 500 χλμ. από τη Λιβύη. Η ιταλική Ακτοφυλακή επιβεβαίωσε στην Guardian ότι δεν είχε ενημερωθεί από τη Μάλτα για το φουσκωτό.

Το δεύτερο, αποκλειστικό αυτή τη φορά, ρεπορτάζ του Λορέντζο Τόντο επικεντρώνεται στη «φονική στρατηγική» της νησιωτικής χώρας να αναχαιτίζει βάρκες με πρόσφυγες και μετανάστες και να τους επαναπροωθεί παράνομα στη Λιβύη, έχοντας μάλιστα μισθώσει κρυφά έναν στολίσκο ιδιωτικών αλιευτικών σκαφών που βρίσκονται υπό τις διαταγές των AFM.
Ο δημοσιογράφος έχει στην κατοχή του ηχητικά μηνύματα από γυναίκα, που μεταφέρθηκε τον Απρίλιο σε -χρηματοδοτούμενο από την Ε.Ε.- κέντρο κράτησης (βλέπε κολαστήριο) στην Τρίπολη, έχοντας επιστραφεί στη Λιβύη με τη συνδρομή τριών αλιευτικών, ένα εκ των οποίων δουλεύει παράλληλα για λογαριασμό και της λιβυκής Ακτοφυλακής… Στη διάρκεια της επιχείρησης έχασαν τη ζωή τους 12 άνθρωποι.
Το θέμα του στολίσκου είχαν αναδείξει τον περασμένο μήνα οι New York Times και η ιταλική εφημερίδα Avvenire, επικαλούμενες διοικητή της Ακτοφυλακής της Λιβύης και Μαλτέζο πρώην αξιωματούχο. Πρόκειται για τον Νέβιλ Γκαφά, άνθρωπο εμπιστοσύνης του παραιτηθέντος Εργατικού πρωθυπουργού της Μάλτας Τζόζεφ Μουσκάτ, που λειτουργεί χρόνια τώρα ως άτυπος μεσάζοντας μεταξύ της κυβέρνησης στη Βαλέτα και των λιβυκών αρχών στην Τρίπολη.
Ο Γκαφά κατέθεσε ενόρκως στις 30 Απριλίου πως είχε συντονίσει πρόσφατα την επαναπροώθηση στη Λιβύη 51 προσφύγων και μεταναστών -ανάμεσά τους οχτώ γυναίκες, τρία παιδιά και πέντε νεκροί- με εντολή του γραφείου του πρωθυπουργού (!), τη θέση του οποίου έχει αναλάβει ο Ρόμπερτ Αμπέλα. Η κατάθεση Γκαφά έγινε στο πλαίσιο εισαγγελικής έρευνας στη Μάλτα για το θανατηφόρο περιστατικό. Ο Αμπέλα πάντως δήλωνε ωμά την Πρωτομαγιά: «Τίποτα δεν σταματά ένα κράτος από τη χρήση ιδιωτικών μέσων». Κι ο νοών νοείτω.
