Η εικονική πραγματικότητα του «σουλτάνου»

«Πες, πες, κάτι θα μείνει», κατά την γκεμπελική θεώρηση. Και σε αυτό το πλαίσιο δείχνει τελικά να εντάσσεται η υπέρμετρη αισιοδοξία με την οποία ο Τούρκος πρόεδρος επέλεξε να χρωματίσει χθεσινή ομιλία του, βλέποντας ως καλώς γενόμενα τα μέχρι στιγμής απότοκα της αναθεωρητικής πολιτικής του. Αυτά, ενώ λήγει θεωρητικά αύριο το τελεσίγραφο που έχει ο ίδιος θέσει για μία νέα στρατιωτική εισβολή στη βόρεια Συρία, αυτή τη φορά απέναντι στις δυνάμεις του καθεστώτος Ασαντ, αλλά και των Ρώσων…

Κατά τον Ταγίπ Ερντογάν, οι εξελίξεις στην επαρχία Ιντλίμπ της βορειοδυτικής Συρίας, αλλά και στη Λιβύη «κλίνουν προς το μέρος μας» -παρά το ότι οι εξελίξεις επί του εδάφους τον διαψεύδουν. Ως προς την Ανατολική Μεσόγειο «τώρα έχουμε δύο δικά μας πλοία για σεισμικές έρευνες και τρία πλωτά γεωτρύπανα. Μπορούμε να κάνουμε έρευνες στις δικές μας θάλασσες αλλά και σε άλλες», διακήρυξε. «Αυτό ήταν που τρέλανε τους γνωστούς κύκλους στη συμφωνία μας με τη Λιβύη».

Φυσικά παίνεψε και το «σπίτι» του: το κυβερνών κόμμα AKP, που με την πολιτική του -υποστήριξε ο Τούρκος πρόεδρος- έφερε βελτίωση στην κοινωνία και στο βιοτικό επίπεδο των Τούρκων. Οι αριθμοί βέβαια άλλα δείχνουν. Η ανεργία αγγίζει 15%. Ο ετήσιος πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 12,2% «αντανακλώντας την αύξηση των τιμών σε σχεδόν όλες τις κατηγορίες κατανάλωσης», γράφει στον ιστότοπο Ahval η Τουρκάλα οικονομολόγος Γκιουλντέμ Αταμπάι. Στον πρώτο μήνα του 2020 το έλλειμμα στον προϋπολογισμό έφτασε το 4% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του ΔΝΤ, επισημαίνει. Το δε συσσωρευμένο πρωτογενές έλλειμμα «έχει αγγίξει το τρομακτικό ποσό των 128 δισεκατομμυρίων τουρκικών λιρών», προσθέτει.

Με αυτά και με άλλα, το ποσοστό του AKP έχει πέσει στο χαμηλότερο επίπεδο εδώ και 17 χρόνια και είναι πλέον πιθανό να χάσει τις επόμενες εκλογές, δείχνει έρευνα της εταιρείας δημοσκοπήσεων KONDA. Παρ’ όλα αυτά, εκτιμά ο γενικός διευθυντής της, Μπεκίρ Αϊρντίρ, θεωρείται πιθανή η πρόωρη προσφυγή στην κάλπη.

«Θα εξαρτηθεί από τις διεθνείς εξελίξεις και τα εσωτερικά προβλήματα στη συμμαχία του κόμματος ΑΚΡ και του ακροδεξιού εταίρου του. Αν το MHP αποσύρει τη στήριξή του στο ΑΚΡ, θα πάμε σε πρόωρες εκλογές», λέει στην τουρκική εφημερίδα DUVAR. «Το πρόσωπο που θα καθορίσει τις πρόωρες εκλογές θα είναι ο Ντεβλέτ Μπαχτσελί», υπογραμμίζει. Ηδη, ο ηγέτης του MHP πιέζει τον Ερντογάν να πάρει σκληρή θέση στο Συριακό απέναντι στη Ρωσία.

Στην παρούσα φάση, λέει ο Τούρκος αναλυτής, οι ψηφοφόροι του ΑΚΡ δεν δείχνουν να αλλάζουν κόμμα, παρά συσσωρεύονται σε μια «γκρίζα περιοχή» αναποφάσιστων. Τους υπολογίζει συνολικά (συμπεριλαμβανομένων των απογοητευμένων ψηφοφόρων κομμάτων της αντιπολίτευσης) στο δυσθεώρητο 36-37%.

«Περισσότεροι από το 1/3 των ψηφοφόρων έχουν αποκόψει τους δεσμούς με τα υφιστάμενα κόμματα και σχεδόν το 50% θεωρεί ότι κανένα από αυτά δεν θα λύσει τα προβλήματα της χώρας», σημειώνει ο Αϊρντίρ. «Περίπου το 75% όσων είναι ηλικίας 15-18 ετών, δηλαδή εκείνων που θα ψηφίσουν στις επόμενες εκλογές, λένε ότι είτε δεν θα ψηφίσουν καθόλου, είτε δεν θα ψηφίσουν τα σημερινά κόμματα», προσθέτει.

Οσο για τα δύο νέα κόμματα που αναδύονται στην πολιτική σκηνή της γείτονος, βγαλμένα από τα σπλάχνα του AKP, το νεοσυσταθέν Κόμμα του Μέλλοντος υπό τον πρώην πρωθυπουργό Αχμέτ Νταβούτογλου και αυτό που αναμένεται να ανακοινώσει -πιθανόν εντός Μαρτίου- ο πρώην «τσάρος» της τουρκικής οικονομίας Αλί Μπαμπατζάν, με τη σιωπηρή στήριξη του πρώην προέδρου Αμπντουλάχ Γκιουλ: «Εχουν πιθανότητες να προσελκύσουν ψηφοφόρους της “γκρίζας περιοχής”», λέει ο γενικός διευθυντής της KONDA. «Πρέπει όμως να παρουσιάσουν συγκεκριμένες λύσεις σε μια κοινωνία που έχει χάσει κάθε ελπίδα από τους σημερινούς πολιτικούς και από τα προβλήματα της Τουρκίας».

Το δίλημμα

Ως σοβαρότερα εξ αυτών καταγράφονται το κλίμα πόλωσης -η κοινωνία είναι εγκλωβισμένη στο δίλημμα «ελευθερία ή ασφάλεια», εξηγεί ο Αϊρντίρ-, η οικονομική κατάσταση και το προσφυγικό/μεταναστευτικό. «Στην αρχή η κοινωνία δέχτηκε τα 3,6 εκατομμύρια Σύρων προσφύγων, νομίζοντας ότι θα έμεναν προσωρινά», τονίζει. «Οταν όμως αντιλήφθηκαν ότι επρόκειτο να εγκατασταθούν μόνιμα, τότε προέκυψαν προβλήματα», που επιτείνονται από την οικονομική κατάσταση στη χώρα.

Πολλά και αντικρουόμενα, τα διλήμματα του Ταγίπ Ερντογάν κορυφώνονται, καθώς πλησιάζει η λήξη του τελεσιγράφου του για την Ιντλίμπ. Οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ έχουν σιωπηρά απορρίψει τα αιτήματά του για βοήθεια. Χθες, το Κρεμλίνο τον «άδειασε» και πάλι, διαψεύδοντας το ενδεχόμενο διμερούς συνάντησης με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, στις 5 Μαρτίου.

Στο μεσοδιάστημα, οι τουρκο-ρωσικές συνομιλίες σε επίπεδο κλιμακίων συνεχίζονται μετ’ εμποδίων, ροκανίζοντας τον χρόνο προς όφελος της Δαμασκού. Η προέλαση του συριακού στρατού -με τη στήριξη των Ρώσων και ιρανικών πολιτοφυλακών- συνεχίζεται προς Βορρά, παρά τις αντικρουόμενες πληροφορίες για κατάληψη εκ νέου της στρατηγικής σημασίας πόλης Σαρακέμπ από τις υποστηριζόμενες από την Αγκυρα αντικαθεστωτικές δυνάμεις.

Η ρωσική κρατική τηλεόραση μετέδωσε, εν τω μεταξύ, πως ειδικά εκπαιδευμένοι Τούρκοι στρατιώτες επιχειρούν να καταρρίψουν ρωσικά και συριακά μαχητικά στην Ιντλίμπ, χρησιμοποιώντας φορητούς εκτοξευτές πυραύλων.

Στην ίδια ανταπόκριση τονίζεται πως ελήφθησαν αντίμετρα. Χωρίς να δώσει λεπτομέρειες, ο Ερντογάν ανέφερε χθες άλλους τρεις νεκρούς Τούρκους στρατιώτες στα μέτωπα των μαχών. Ο συνολικός τους αριθμός υπολογίζεται πλέον σε 20, μέσα σε έναν μήνα…