Τι έδωσε και τι πήρε η καγκελάριος της Γερμανίας Ανγκελα Μέρκελ στη συνάντηση που είχε με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν στην Κωνσταντινούπολη; Το ερώτημα προσπαθούν να φωτίσουν τα γερμανικά μέσα ενημέρωσης, καθώς δεν έχουν γίνει γνωστές ακόμα κρίσιμες πτυχές των συνομιλιών που είχαν κεκλεισμένων των θυρών οι δύο ηγέτες το απόγευμα της περασμένης Παρασκευής, διάρκειας περίπου τριών ωρών.
Από τις δηλώσεις της Αν. Μέρκελ προέκυψε με σαφήνεια πως το Βερολίνο είναι ανοιχτό στη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης της Τουρκίας για τη δημιουργία προσφυγικών δομών στη βόρεια Συρία, στις περιοχές που είναι υπό τον έλεγχο των τουρκικών δυνάμεων.
«Νομίζω ότι μπορούμε να χορηγήσουμε κονδύλια για αυτή την ανθρωπιστική δράση», είπε η καγκελάριος, σηματοδοτώντας μια νέα πολιτική στροφή για τις αποκαλούμενες «ζώνες ασφαλείας» που έχει διαμορφώσει η Τουρκία στη Συρία. Η προϋπόθεση που έθεσε η Αν. Μέρκελ περιορίζεται στη σύμφωνη γνώμη της Υπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), ενώ ως προς το ποσό που μπορεί να διατεθεί από τη Γερμανία θα ακολουθήσουν συζήτηση μεταξύ των κυβερνητικών εταίρων, Χριστιανοδημοκρατών και Σοσιαλδημοκρατών, και ενημέρωση της αρμόδιας επιτροπής της ομοσπονδιακής Βουλής.
Σύμφωνα με την κυριακάτικη Die Welt και το περιοδικό Der Spiegel, ο Τ. Ερντογάν έχει την πολυτέλεια να εγείρει μεγάλες απαιτήσεις από τη Γερμανία και την Ε.Ε. για το προσφυγικό αλλά και τα θέματα περιφερειακής ασφάλειας της Ευρώπης.
Από την άλλη, η εφημερίδα Die Zeit εκτιμά ότι η Αν. Μέρκελ έθεσε όρους στον Τούρκο πρόεδρο για την παροχή οικονομικής βοήθειας στα τουρκικά προσφυγικά σχέδια για τη βόρεια Συρία και σε αυτούς τους όρους περιλαμβάνεται η διευθέτηση των διαφορών με την Κύπρο και την Ελλάδα ως προς την έρευνα και εκμετάλλευση των ενεργειακών πεδίων στην ανατολική Μεσόγειο.
Βήμα προσέγγισης
Σύμφωνα με τις εφημερίδες FAZ και Handelsblatt, το κλίμα στη συνάντηση Ερντογάν-Μέρκελ ήταν φιλικό και επιτεύχθηκε άλλο ένα βήμα προσέγγισης των δύο για τη βελτίωση των γερμανο-τουρκικών σχέσεων, που τα τελευταία χρόνια πέρασαν από μεγάλες διακυμάνσεις. Για το Βερολίνο το θέμα που επείγει τώρα είναι η ανανέωση της συμφωνίας με την Αγκυρα για τη διαχείριση του προσφυγικού.
Μέχρι τον Μάρτιο, που λήγει η ισχύουσα δήλωση Ε.Ε.-Τουρκίας, θα πρέπει να διαμορφωθεί το νέο πλαίσιο ή να υπογραφεί η συνέχεια του υφιστάμενου. Η εκτίμηση της γερμανικής κυβέρνησης είναι ότι θα επιτευχθεί συμφωνία, διότι ούτε η Ε.Ε. ούτε όμως και ο Τ. Ερντογάν θα ήθελαν μια ανεξέλεγκτη κατάσταση, με απρόβλεπτους πολιτικούς και οικονομικούς κινδύνους.
Η συμφωνία για το προσφυγικό θα είναι το επόμενο κρίσιμο βήμα στη διαδικασία επαναπροσέγγισης του Βερολίνου με την Αγκυρα. Η γερμανική κυβέρνηση βλέπει τον Τ. Ερντογάν ως έναν σημαντικό παίκτη στα ζητήματα περιφερειακής ασφάλειας και από την πλευρά της η Τουρκία θέλει τη Γερμανία να διαμορφώνει το πλαίσιο της συνεργασίας με την Ε.Ε. Στο πεδίο της οικονομικής συνεργασίας εκκρεμεί η υλοποίηση επενδυτικών σχεδίων, με σημαντικότερο αυτό της VW.
Για την Ελλάδα η εκτίμηση που έχει παγιωθεί στο Βερολίνο είναι πως απέτυχε να εφαρμόσει την ισχύουσα συμφωνία Ε.Ε.-Τουρκίας για το προσφυγικό, στο σκέλος της επιστροφής των παράτυπων μεταναστών. Αυτή η εκτίμηση μάλιστα συνοδεύεται ενίοτε και με καταγγελίες, όπως αυτές του επικεφαλής της κοινοβουλευτικής επιτροπής για το προσφυγικό Τ. Φράι, ο οποίος σε δηλώσεις του στην Die Welt τονίζει ότι είναι απαράδεκτη η αποτυχία της ελληνικής διοίκησης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο Χριστιανοδημοκράτης βουλευτής, από το 1996 έχουν γίνει μόνο 1.995 απελάσεις από την Ελλάδα στην Τουρκία (πέρυσι μόλις 189), παρά τη βοήθεια της Ε.Ε. στην Αθήνα. Από την άλλη, η συμπρόεδρος της Αριστεράς Σεβίμ Νταγκντελέν με δηλώσεις της στη γερμανική ραδιοφωνία τονίζει ότι η πολιτική του Τ. Ερντογάν είναι μία από τις βασικές αιτίες του προσφυγικού και ζητεί διαφορετική προσέγγιση από την Ε.Ε., προκειμένου να σταματήσουν οι εκβιασμοί από την πλευρά της Τουρκίας.
