Η κρύα νύχτα της Κυριακής, που διαδέχθηκε τη ζεστή ημέρα της ψηφοφορίας, και το ακόμη πιο κρύο πρωινό της Δευτέρας στη Μαδρίτη μπορούν κάλλιστα να χρησιμεύσουν ως μεταφορά για το κλίμα με το οποίο υποδέχθηκαν το αποτέλεσμα των προχθεσινών βουλευτικών εκλογών η κοινωνία και κάποια από τα πολιτικά κόμματα της Ισπανίας. Οι μόνοι οπαδοί που η έξαψη της χαράς τούς ζέσταινε και το «έκαψαν» ώς τις πρωινές ώρες ήταν οι οπαδοί του ακροδεξιού Vox, του μόνου απόλυτου νικητή της αναμέτρησης.
Η κάλπη επιβεβαίωσε τις δημοσκοπήσεις που προέβλεπαν ότι ο Σοσιαλιστής απερχόμενος πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ χάνει το εκλογικό στοίχημα για μια νίκη που θα έφερνε το κόμμα του PSOE πιο κοντά στο να κυβερνήσει μόνο του την Ισπανία. Μάλιστα η εμμονή αυτή του Σάντσεθ να απορρίψει κάθε κυβερνητική συνεργασία με τους Unidas Podemos του Πάμπλο Ιγκλέσιας, αποσκοπώντας μόνο σε κοινοβουλευτική στήριξη και ανοχή, είχε αντίθετα αποτελέσματα. Η αποχή ήταν μεγαλύτερη και όχι μόνον ο ίδιος υποχώρησε από τα ποσοστά του των προηγούμενων εκλογών της 28ης Απριλίου, όχι απλώς κατέληξε να περιπλέξει ακόμη περισσότερο τον γρίφο για τον σχηματισμό κυβέρνησης, αλλά συνάμα δημιούργησε κι ένα «Γκόλεμ», ένα τέρας, που ακούει στο όνομα του ακροδεξιού Vox: το οποίο, αναδεικνυόμενο τρίτη δύναμη στο Κοινοβούλιο, μπορεί πλέον να υπαγορεύσει την ατζέντα του στη δεξιά παράταξη.
Μπούμερανγκ
Η στροφή του Σάντσεθ προς το Κέντρο, η αντιαυτονομιστική ρητορεία του και το σόφισμα της εκταφής της σορού του δικτάτορα Φράνκο δεν απέδωσαν. Πλέον, κανένας από τους δύο πόλους Αριστεράς και Δεξιάς δεν μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση εάν δεν κάνει παραχωρήσεις στα αυτονομιστικά κόμματα – κάτι που εξ υπαρχής αποκλείεται για τη Δεξιά, αλλά και που θα αποβεί προβληματικό και για την Αριστερά, δεδομένου ότι θα χρειαστεί να κάνει σημαντικές παραχωρήσεις που θα προκαλέσουν πολιτική αναταραχή στην «καθαρόαιμη» Ισπανία. Ισως η μόνη εναλλακτική, όπως ζητούν ήδη πολλοί αναλυτές και κύκλοι των εργοδοτών και του κεφαλαίου, είναι μια ισπανικού τύπου «Μεγάλη Συμμαχία» μεταξύ του PSOE και του συντηρητικού, δεύτερου στο Κοινοβούλιο, Λαϊκού Κόμματος (ΡΡ) του Πάμπλο Κασάδο – άλλωστε αιχμή της οικονομικής πολιτικής του Σάντσεθ είναι και η εκλεκτή των Βρυξελλών Νάδια Καλβίνιο και τουλάχιστον σε πολλά σημεία του κρίσιμου αυτού τομέα θα ομονοούν.
Το λάθος της πολιτικής μεγαλαυχίας του Σάντσεθ να προκαλέσει εκλογές, ενώ εκκρεμούσε (κι εν τέλει αποφασίστηκε) η καταδίκη των Καταλανών πολιτικών, αλλά και το πολιτικό του σόφισμα να διατάξει την εκταφή του πρώην δικτάτορα Φράνκο αποδείχθηκαν μάλλον επιζήμια, παρά ευνοϊκά. Τα επεισόδια στη Βαρκελώνη έδωσαν νέα πνοή στα διάφορα αυτονομιστικά κινήματα κι ενίσχυσαν την Ακροδεξιά. Το γεγονός ότι η δύναμη των αυτονομιστών, από την Καταλονία και τους Βάσκους ίσαμε τη Γαλικία και το μικρό Τερουέλ, στο Κοινοβούλιο αυξήθηκε σημαντικά, δυσχεραίνει την προσπάθεια αναζήτησης συμμαχιών, οξύνοντας ακόμη περισσότερο την προβληματική πολιτική σχέση κεντρικής κυβέρνησης και περιφερειών.
Μεγάλοι ηττημένοι
Ταυτόχρονα, η πολιτική «κατακρήμνιση» των Ciudadanos (από τις 57 στις 10 έδρες) απομακρύνει την όποια πιθανότητα για σχηματισμό κυβέρνησης του PSOE με το κόμμα του Αλβερτ Ριβέρα, το οποίο πλέον μετρά λιγότερους βουλευτές κι από το καταλανικό κεντροαριστερό αυτονομιστικό κόμμα ERC, έναν από τους ορκισμένους εχθρούς του, που με 13 βουλευτές γίνεται η τέταρτη δύναμη στο Κοινοβούλιο! Οι Ciudadanos πληρώνουν τη δεξιά, εθνικιστική στροφή τους, καθώς οι εθναμύντορες ψηφοφόροι προτίμησαν να ψηφίσουν την «αυθεντική» έκφραση του πατριδοκάπηλου πατριωτισμού του Vox κι εν μέρει το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (ΡΡ) του Πάμπλο Κασάδο, παρά το νεοφιλελεύθερης κοπής ομοίωμά του. Μόλις έναν χρόνο πριν ο Ριβέρα διεκδικούσε την ηγεμονία της δεξιάς παράταξης από το ΡΡ, ενώ σήμερα καταντροπιασμένος από την αποτυχία, ανακοινώνει πως εγκαταλείπει την πολιτική.
Η Αριστερά από την πλευρά της πληρώνει τη δική της μονομανία στην ανάγνωση του δόγματος του Ερνέστο Λακλάου για τον αριστερό λαϊκισμό και την αρχηγική προσωπολατρία. Η «μίτωση» των Podemos του Ιγκλέσιας και του Mas Pais του Ινιγο Ερεχόν αποδείχθηκε μοιραία. Οι Podemos χάνουν επτά έδρες και μένουν με 35 βουλευτές, ενώ ο Ερεχόν με μόλις 3 δεν μπορεί να σχηματίσει αυτόνομη ομάδα στο Κοινοβούλιο και να στηρίξει επαρκώς μια κυβέρνηση των Σοσιαλιστών.
Πλέον ο σχηματισμός κυβέρνησης αποδεικνύεται ένα σύνθετο σκακιστικό πρόβλημα, όπου οι παίκτες θα πρέπει να θυσιάσουν πολλά πιόνια. Ιδίως ο Πέδρο Σάντσεθ, που βρίσκεται τώρα στη θέση του αδύναμου παίκτη – που στην ισπανική εκδοχή της κολτσίνας, το mus, είναι αναγκασμένος να ζητήσει άλλα τέσσερα χαρτιά και ονομάζεται «πεδρέτε»!
*Δημοσιογράφος, δρ Φιλοσοφίας/Γλωσσολογίας
