Η τραγική βουτιά στις Αλπεις του «άμεμπτου» Airbus

Στο κρίσιμο λεπτό, μεταξύ 10.30 και 10.31 το πρωί της Τρίτης, στρέφονται πλέον οι έρευνες των ειδικών που προσπαθούν να λύσουν το μυστήριο της πτώσης του μοιραίου γερμανικού Airbus A320 στις γαλλικές Αλπεις, καθώς το ενδεχόμενο μιας τρομοκρατικής επίθεσης δείχνει ώρα με την ώρα να αποκλείεται.

Σύμφωνα με γαλλικά και βρετανικά δημοσιεύματα, που επικαλούνται πληροφορίες από άλλους πιλότους, όπως καταγράφηκαν στο διαδικτυακό φόρουμ πιλότων PPRuNe, στις 10.30 οι κυβερνήτες του Airbus ακούγονται να συζητούν ανέμελοι, ενώ στις 10.31 χάνεται ξαφνικά κάθε επαφή με το έδαφος – και τα ραντάρ δείχνουν πως ξεκινά η τρομερή «βουτιά» του αεροσκάφους, που οδήγησε σε μια από τις χειρότερες ευρωπαϊκές αεροπορικές τραγωδίες των τελευταίων δεκαετιών, και τη χειρότερη επί γαλλικού εδάφους από τη συντριβή του υπερηχητικού «Κονκόρντ» στο Παρίσι, το 2000.

Για το «κρίσιμο λεπτό» μίλησε και η υπουργός Μεταφορών της Γαλλίας Σεγκολέν Ρουαγιάλ, συμπληρώνοντας πως έχει ξεκινήσει ήδη το έργο ανάκτησης «ζωτικής σημασίας στοιχείων» από το μαύρο κουτί που καταγράφει τις συνομιλίες στο πιλοτήριο, παρά τις σοβαρές ζημιές που αυτό υπέστη κατά τη συντριβή. Εμπειροι πιλότοι -όπως ο Τόνι Νιούτον, που πετούσε με τα παλαιού τύπου Α320 για πάνω από 20 χρόνια- τόνισε σε βρετανική εφημερίδα ότι «είναι απολύτως λογικό και πειστικό» η τραγωδία να οφείλεται σε «δομικές ζημιές στο πιλοτήριο, ενδεχομένως και από μια ρωγμή στο παρμπρίζ».

«Αν υπήρχε ξαφνική δομική ανεπάρκεια, η αποσυμπίεση μπορεί να έκανε τους πιλότους να χάσουν τον προσανατολισμό τους. Η προβλεπόμενη διαδικασία σε τέτοιες περιπτώσεις προβλέπει ότι οι πιλότοι πρέπει να φορέσουν το ταχύτερο δυνατό τις μάσκες οξυγόνου, καθώς έχουν μόνο ελάχιστα δευτερόλεπτα στη διάθεσή τους πριν χάσουν τις αισθήσεις τους. Στη συνέχεια πρέπει να προγραμματίσουν το αεροπλάνο να κατεβεί ταχύτατα μέχρι να φτάσουν σε υψόμετρο που θα μπορούν να αναπνεύσουν πιο εύκολα (…) στα 10.000 πόδια».

Το βέβαιο είναι πως το παλιό –αλλά τεχνικώς «άμεμπτο», σύμφωνα με τη γερμανική εταιρεία– αεροσκάφος, που πετούσε ασταμάτητα από το 1991 ώς σήμερα, έκανε μια ανεξήγητη, απότομη βουτιά, από την οποία δεν βγήκε ποτέ, όπως θα συνέβαινε αν οι πιλότοι είχαν τον έλεγχό του: σήμα κινδύνου δεν δόθηκε ποτέ, ενώ το αεροσκάφος πέταξε φαινομενικά ακυβέρνητο για περίπου 10 λεπτά μετά την απώλεια της επαφής με τον πύργο ελέγχου. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε βέβαια να οφείλεται και σε άλλες τεχνικές αιτίες, όπως π.χ. σε ελαττωματικούς αισθητήρες ταχύτητας ή σε μια βίαιη αποσυμπίεση που ξεκίνησε από κάποια «δομική αποτυχία» (structural failure) σε άλλο σημείο, που ίσως σχετίζεται και με την ηλικία του αεροσκάφους. Ορισμένοι ειδικοί μάλιστα συγκρίνουν -παρά τις προφανείς διαφορές- την τραγωδία της Germanwings με την πτώση του αεροσκάφους της Helios κοντά στην Αθήνα, που επίσης αποδόθηκε σε ξαφνική απώλεια πίεσης.

Αναζητείται το FDR

Γάλλοι αξιωματούχοι επιβεβαίωσαν πάντως ότι το δεύτερο μαύρο κουτί, το λεγόμενο FDR (flight data recorder, καταγραφέας δεδομένων πτήσης) που καταγράφει 25 παραμέτρους πτήσης όπως ταχύτητα, ύψος, πορεία κτλ., δεν έχει ακόμη βρεθεί κι ότι οι έρευνες δυσκολεύουν από το γεγονός ότι το αεροσκάφος της Germanwings έχει διαλυθεί «σε εκατοντάδες κομμάτια» που έχουν σκορπιστεί σε έκταση 15 στρεμμάτων. Ειδικές μονάδες της γαλλικής χωροφυλακής έχουν ξεκινήσει ήδη το δύσκολο έργο της αποκομιδής των σορών στην τοποθεσία Ντιν-λε-Μπεν, σε υψόμετρο 1.500-2.000 μέτρων, στην Ανω Προβηγκία.

Πάντως όλα τα πρώτα στοιχεία δείχνουν ότι δεν υπήρξε κάποια έκρηξη στον αέρα ή άλλη ένδειξη για τρομοκρατικό χτύπημα. Ο Γάλλος υπουργός Εσωτερικών Μπερνάρ Καζνέβ δήλωσε ότι πρέπει να εξεταστούν όλα τα ενδεχόμενα, αλλά πρόσθεσε ότι μια τρομοκρατική επίθεση δεν είναι το πιο πιθανό σενάριο. Στο Σεν-λεζ-Αλπ, το κοντινότερο χωριό από τον τόπο της τραγωδίας όπου έχει στηθεί και το αρχηγείο των διασωστών, έσπευσαν χτες το απόγευμα με ελικόπτερο η Γερμανίδα καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, ο Ισπανός πρωθυπουργός Μαριάνο Ραχόι και ο Γάλλος πρόεδρος Φρανσουά Ολάντ, σε μια συμβολική κοινή επίσκεψη – φόρο τιμής στα θύματα.

Από τη Lufthansa έγινε γνωστό ότι η τακτική συντήρηση του αεροπλάνου από την εταιρεία Lufthansa Technik πραγματοποιήθηκε μόλις μια ημέρα πριν από την πτώση του, τη Δευτέρα, και ότι το A320 είχε υποβληθεί σε εκτεταμένους τεχνικούς ελέγχους το καλοκαίρι του 2013, χωρίς να προκύψει κανένα πρόβλημα. Τονίστηκε ακόμη πως ο πιλότος του αεροπλάνου είχε «περισσότερα από δέκα χρόνια» εμπειρίας και «περισσότερες από 6.000 ώρες πτήσης» στο ενεργητικό του.

Mίνι ανταρσία

Παρ’ όλα αυτά φαίνεται πως στις τάξεις της θυγατρικής Germanwings -οι πιλότοι της οποίας βρίσκονται άλλωστε σε συνεχή αντιπαράθεση με τη μητρική Lufthansa, συμμετέχοντας σε όλες τις απεργιακές κινητοποιήσεις των τελευταίων μηνών- σημειώθηκε το περασμένο διήμερο μια «μίνι ανταρσία», καθώς πιλότοι και πλήρωμα σε ορισμένες περιπτώσεις αρνούνται να πετάξουν, με αποτέλεσμα να καθηλωθούν στο έδαφος αρκετές προγραμματισμένες πτήσεις.

Η Germanwings επιβεβαίωσε την είδηση, αναφέροντας «περιστασιακές διαταραχές πτήσεων» λόγω «μελών του πληρώματος που αποφάσισαν να μη λειτουργήσουν τα αεροσκάφη» μετά τη συντριβή, λόγω «συναισθηματικής οδύνης για την απώλεια φίλων και συνεργατών τους». Γι’ αυτό και η εταιρεία κατέφυγε στον «δανεισμό» 11 αεροσκαφών και πληρωμάτων από άλλες αεροπορικές, όπως τη Lufthansa, την Air Berlin και την TuiFly…