Γρίφος η επόμενη κυβέρνηση στην Ισπανία

Μόλις δυο χρόνια έχουν περάσει από τότε που ο Πέδρο Σάντσεθ έχασε στις εσωκομματικές διαδικασίες, την ηγεσία των Σοσιαλιστών για να επιστρέψει τώρα και να κερδίσει τις εκλογές με μεγαλύτερη καθαρότητα από ότι αναμενόταν. Άγγιξε ακόμα και το απολύτως επιθυμητό αποτέλεσμα: να μπορεί να κατακτήσει την πλειοψηφία χωρίς να έχει ανάγκη τις έδρες των καταλανών αυτονομιστών.

Τώρα βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση πολιτικά -με την αντιπολίτευση σοβαρά αποδυναμωμένη λόγω της κατάρρευσης του δεξιού Λαικού Κόμματος- να μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση με τους Podemos, τους Βάσκους αυτονομιστές και άλλα μικρά κόμματα. Οσο για την Γερουσία το Σοσιαλιστικό Κόμμα κατέκτησε και εκεί την απόλυτη πλειοψηφία.  Συμπερασματικά, το PSOE έκλεισε μεν αυτή την αναμέτρηση με χαμηλότερα ποσοστά από ό,τι περίμενε και ήλπιζε, αλλά απέκτησε την ηγεμονία της κεντροαριστεράς που είχε χάσει το 2015 και έγινε αναμφίβολα το πρώτο κόμμα στην Ισπανία που έχει τεράστια διαφορά από το δεύτερο.

Οι Podemos που περίμεναν τα χειρότερα, κατάφεραν να ανακόψουν την πτώση.

«Αποδείξαμε στον κόσμο ότι μπορούμε να νικήσουμε την αντίδραση και την εξαπάτηση», δήλωσε ο νικητής των ισπανικών εκλογών ευχαριστώντας -όπως είπε- «από καρδιάς» τα 7,4 εκατομμύρια ψηφοφόρων που έφεραν το Σοσιαλιστικό Κόμμα στην πρώτη θέση.

Οι Σοσιαλιστές απέσπασαν δύο εκατομμύρια περισσότερες ψήφους από ό,τι το 2016. «Το πετύχαμε: το PSOE έχει κερδίσει τις εκλογές, νίκησε το μέλλον και το παρελθόν ήττήθηκε» τόνισε ο σοσιαλιστής ηγέτης που διαθέτει πλέον 123 βουλευτές – σχεδόν 40 περισσότερους σε σύγκριση με το 2016.

«Κλείνει το μάτι» στον Σάντσεθ ο Ιγκλέσιας

Ο ηγέτης του Podemos, ο Πάμπλο Ιγκλέσιας, δήλωσε το βράδυ της Κυριακής ότι με βάση τα αποτελέσματα, το κόμμα του είναι ανοικτό στο ενδεχόμενο να σχηματίσει κυβέρνηση συμμαχίας με το κεντροαριστερό Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE) του απερχόμενου πρωθυπουργού Πέδρο Σάντσεθ.

«Του εξέφρασα (…) τη βούλησή μας να εργαστούμε προς το να σχηματίσουμε κυβέρνηση συμμαχίας», είπε ο Ιγκλέσιας σε υποστηρικτές του UP στη Μαδρίτη ανοίγοντας το δρόμο για μια συμμαχία Αριστεράς και Κεντροαριστεράς.

Το PSOE και το UP χρειάζονται εάν συμμαχήσουν άλλες 11 έδρες για να εξασφαλίσουν πλειοψηφία, κατά τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών.

Ο σχηματισμός μιας τέτοιας συμμαχίας «θα απαιτήσει πολύ χρόνο και θα σας ζητούσα να δείξετε υπομονή», επισήμανε ο Ιγκλέσιας.

Η μάχη των εδρών

Στο σύνολο των ψήφων: οι Σοσιαλιστές (PSOE) κέρδισαν 123 έδρες (28,70%) και οι Podemos 42 έδρες (14,3%). Το Λαϊκό Κόμμα (PP) βυθίστηκε στις 66 έδρες (16,68%) από 135 που είχε το 2016, ενώ οι Πολίτες αύξησαν τις έδρες τους στις 57 (15,84%) και το ακροδεξιό VOX μπήκε στη Βουλή  με 24 έδρες (10,26%). 

Από την άλλη, στην Καταλονία η Ρεπουμπλικανική Αριστερά (ERC-CatSi) αποκόμισε σημαντικά οφέλη κερδίζοντας 15 έδρες, με αποτέλεσμα να αναδειχθεί για πρώτη φορά νικητής στην αυτόνομη περιφέρεια, ενώ το κόμμα Junts per Catalunya του πρώην προέδρου της Καταλονίας Κάρλες Πουτζεντεμόν μείωσε τη δύναμη του σε επτά έδρες. Στη χώρα των Βάσκων και τα δυο εθνικιστά κόμματα- το PVN και το Bildu αύξησαν τις έδρες τους σε 6 και 4 αντίστοιχα. 

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, με την δεξιά διαιρεμένη στα τρία, οι Σοσιαλιστές είναι το μόνο κόμμα που μπορεί να σχηματίσει κυβέρνηση πλειοψηφίας. 

Μαζί με τους Πολίτες- που βρέθηκαν πολύ κοντά στο να αναδειχθούν ηγέτες της Δεξιάς- θα μπορούσαν να έχουν άνετη πλειοψηφία, αλλά εκτός του ότι ο ίδιος ο ηγέτης των Ciudadanos Αλμπερτ Ριβέρα, το έχει αποκλείσει, και οι οπαδοί των Σοσιαλιστών το έκαναν χθες σαφές στον Σάντσεθ φωνάζοντας στους επινίκιους εορτασμούς: «Με τον Ριβέρα, ΟΧΙ».

«Νομίζω ότι αυτό είναι σαφές» τους απάντησε χαμογελώντας ο Σάντσεθ. «Οι Ισπανοί θέλουν να κυβερνήσει το Σοσιαλιστικό Κόμμα και να ηγηθεί της χώρας». 

Κατέρρευσε το Δεξιό κόμμα

Η καταστροφική νύχτα για το Λαικό Κόμμα είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει το κόμμα σε αλλαγές και αναδιάρθρωση. Ο νέος ηγέτης του Πάμπλο Κασάδο, που ανέλαβε την ηγεσία του κόμματος πριν από εννέα μήνες,  έκανε μεν λόγο χθες για «πολύ άσχημα αποτελέσματα», αλλά τα απέδωσε στην «διασπορά των ψήφων» δείχνοντας να θέλει να παραμείνει επικεφαλής του PP προσπαθώντας να σταματήσει την κατηφόρα πριν από τις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές που θα διεξαχθούν στις 26 Μαίου.

Σε ανάρτησή του στο Twitter, ο Κασάδο ανέφερε πως η παράταξή του «θα ηγηθεί της αντιπολίτευσης υπεύθυνα» και «θα βελτιωθεί σε ό,τι δεν κάναμε καλά».

Η ακροδεξιά του Σαντιάγο Αμπασκάλ, μπαίνει μεν δυναμικά στη Βουλή, αλλά δεν θα έχει αποφασιστικό ρόλο στον σχηματισμό κυβέρνησης, αφού οι έδρες του δεν ήταν αυτές που προέβλεπαν μερικές δημοσκοπήσεις. Θα είναι πέμπτο κόμμα στο Κοινοβούλιο με λίγες ευκαιρίες να ασκήσει επιρροή.  

Οι Πολίτες είναι επίσης νικητές της βραδιάς, αν και η νίκη μπορεί να μην αποφέρει τα αναμενόμενα πολιτικά οφέλη. Παρά την ανοδική τάση του VOX, οι Ciudadanos του Ριβέρα διέψευσε όσους προέβλεπαν ότι είναι ένα φαινόμενο που θα ξεσφουσκώσει- μετά μάλιστα και την κατηγορηματική άρνηση του να συνεργαστεί με τους Σοσιαλιστές- και αποκόμισε επιπλέον 25 έδρες.

Ο ηγέτης των Πολιτών, Άλμπερτ Ριβέρα, δήλωσε ότι το κόμμα του θα αναλάβει την ηγεσία της αντιπολίτευσης της χώρας.

«Θα παρακολουθούμε στενά την κυβέρνηση του (ηγέτη των Σοσιαλιστών Πέδρο Σάντσεθ) και του Ποδέμος (…) Είμαστε τώρα επικεφαλής της αντιπολίτευσης», είπε ο Ριβέρα απευθυνόμενος σε υποστηρικτές του στη Μαδρίτη αργά το βράδυ της Κυριακής.

Η άνοδος του Οριόλ Ζουνκέρας στην Καταλονία

Σημαντικές ήταν, πάντως, οι εξελίξεις και στην Καταλονία, η οποία βρέθηκε στο επίκεντρο της πολιτικής αντιπαράθεση εξαιτίας της αποτυχημένης προσπάθειας για ανεξαρτησία το περασμένο έτος.

Μπορεί στην ευρύτερη επαρχία να υπήρξε σημαντική στροφή προς τους Σοσιαλιστές και δεν θα μπορούσε να γίνει και διαφορετικά μετά τις παλινωδίες της κυβέρνησης Ραχόι στο ζήτημα της ανεξαρτησίας, όμως το νέο πρόσωπο-κλειδί είναι ο Οριόλ Ζουνκέρας.

Η Ρεπουμπλικανική Αριστερά, το κόμμα του φυλακισμένου Καταλανού ηγέτη, κατάφερε να ενισχύσει πολύ τα ποσοστά της, καταλαμβάνοντας 15 έδρες στο εθνικό κοινοβούλιο, αφήνοντας στη δεύτερη θέση με επτά έδρες το κόμμα του Κάρλες Πουτζντεμόν.

Ο Ζιουνκέρας, παρότι παραμένει εντός φυλακής, έχει τηρήσει πιο μετριοπαθή στάση απέναντι στον Πέδρο Σάντσεθ και δεν θα ήταν αρνητικός στο να στηρίξει την κυβέρνησή του.

Μεγάλο «αγκάθι», βέβαια, παραμένει το γεγονός ότι και ο Ζουνκέρας ζητάει από τον ηγέτη των Σοσιαλιστών να στηρίξει επί της αρχής ένα δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της επαρχίας, κάτι που ο Σάντσεθ έχει απορρίψει κατηγορηματικά.

► Σύμφωνα με ανάλυση της El País, οι Σοσιαλιστές αναδείχθηκαν πρώτο κόμμα ακόμα και σε περιφέρειες που δεν είχαν κερδίσει ποτέ λαμβάνοντας ψήφους από τους Πολίτες, αλλά και από τους Podemos.

Το Λαϊκό Κόμμα ηττήθηκε διότι, στην προσπάθειά του να αναχαιτίσει το Vox υιοθέτησε ακροδεξιά ρητορική με αποτέλεσμα να τρομάξει τους μετριοπαθείς ψηφοφόρους του, οι οποίοι προτίμησαν τους Πολίτες.