Κινητικότητα διαφαίνεται στο διπλωματικό παρασκήνιο των διαταραγμένων αμερικανο-τουρκικών σχέσεων, ενόσω στο προσκήνιο κλιμακώνεται η ένταση μεταξύ των δύο ΝΑΤΟϊκών συμμάχων για τους ρωσικούς S-400, με σαφείς προειδοποιήσεις των ΗΠΑ για βαρύτατες κυρώσεις.
«Μετέφερα μήνυμα του προέδρου [Ερντογάν] και είχαμε μια θετική και εποικοδομητική συνάντηση», δήλωσε χθες σε δημοσιογράφους ο Τούρκος υπουργός Οικονομικών και προεδρικός γαμπρός, Μπεράτ Αλμπαϊράκ, μετά την –εκτός προγράμματος και ασυνήθιστη βάσει πρωτοκόλλου– συνάντησή του με τον Αμερικανό πρόεδρο Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο.
«Ως προς τη διαδικασία με τους S-400 βάσει των αναγκών της Τουρκίας, διαπίστωσα μια εποικοδομητική άποψη και θετική προσέγγιση σε προεδρικό επίπεδο», υποστήριξε, σύμφωνα με την εφημερίδα «Χουριέτ», «και θα μεταφέρω τα απαραίτητα μηνύματα στον πρόεδρο [Ερντογάν] επιστρέφοντας» στην Τουρκία…
Στη συνάντηση στον Λευκό Οίκο ήταν επίσης παρόντες ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Στίβεν Μνούτσιν, και ο σύμβουλος του Λευκού Οίκου (και επίσης προεδρικός γαμπρός), Τζάρεντ Κούσνερ, που λίγο νωρίτερα είχαν ξεχωριστή συνάντηση με τον Αλμπαϊράκ, μαζί με τους υπουργούς Εμπορίου των δύο χωρών και κύριο θέμα τους, κατά τη φιλοκυβερνητική «Σαμπάχ», τις διμερείς εμπορικές σχέσεις.
Ζητούν εξαίρεση!
Μιλώντας πάντως χθες επίσης από την Ουάσινγκτον, ο στενός συνεργάτης του Τούρκου προέδρου Ερντογάν, Ιμπραήμ Καλίν, ανέβασε τον πήχη, διαμηνύοντας ότι στην Αγκυρα «αναμένουμε από τον Αμερικανό πρόεδρο να ασκήσει τις εξουσίες του για να εξαιρέσει» την Τουρκία από τυχόν κυρώσεις αφενός για την αγορά πετρελαίου από το Ιράν (η ισχύουσα εξαίρεση λήγει στις 2 Μαΐου), αφετέρου για το ακανθώδες ζήτημα των S-400!
Αυτά, λίγο αφότου ο Τούρκος υπουργός Αμυνας, Χουλουσί Ακάρ, είχε ρίξει τη «βόμβα» για πιθανή επίσπευση των διαδικασιών παράδοσης. «Στις τελευταίες συνομιλίες που είχαμε με τη Ρωσία ειπώθηκε ως ημερομηνία ο Ιούνιος», ανέφερε χθες σε δημοσιογράφους στην Ουάσινγκτον, στο περιθώριο του 37ου ετήσιου συνεδρίου του Συμβουλίου ΗΠΑ-Τουρκίας.
«Δεν μπορούμε να το πούμε οριστικό, αλλά έτσι ειπώθηκε», πρόσθεσε σιβυλλικά ο Ακάρ. Και λίγο πριν από την προγραμματισμένη για χθες συνάντησή του με τον Αμερικανό ομόλογό του, Πάτρικ Σάναχαν, επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις.
Διαβεβαίωσε ότι η Τουρκία δεν θα εντάξει τους S-400 στα αμυντικά συστήματα του ΝΑΤΟ και ότι «πιθανότατα θα χρησιμοποιηθούν για την προστασία της Αγκυρας και της Κωνσταντινούπολης, ενώ τα [«παγωμένης» παράδοσης] F-35 θα σταθμεύουν στη Μαλάτια», σε απόσταση τουλάχιστον 600 χλμ.
Απέφυγε πάντως να δώσει ξεκάθαρη απάντηση –όπως μεταδίδει το κυπριακό πρακτορείο– στα ερωτήματα εάν το Αιγαίο και η κατεχόμενη Κύπρος είναι εναλλακτικές για την ανάπτυξη των ρωσικών πυραύλων, εάν εξετάζεται το ενδεχόμενο οι S-400 να παραληφθούν χωρίς να χρησιμοποιηθούν ή εάν υπάρχει στην ατζέντα σενάριο πώλησής τους σε τρίτη χώρα.
Αυτό που υπογράμμισε εμφατικά είναι αφενός ότι η Αγκυρα εξετάζει «προσεκτικά» και την αμερικανική προσφορά για την αγορά Patriot, αφετέρου ότι ΗΠΑ και Τουρκία πρέπει να συνεργαστούν στη δημιουργία μιας ζώνης ασφαλείας στη βορειοανατολική Συρία.
Προοπτική, την οποία στήριξε χθες ο ειδικός απεσταλμένος των ΗΠΑ για το Συριακό, Τζέιμς Τζέφρεϊ, μιλώντας από βήματος του αμερικανο-τουρκικούσυνεδρίου στην Ουάσινγκτον για «ζώνη απαλλαγμένη από απειλές εναντίον της Τουρκίας».
Πάρε-δώσε με Κούρδους
Για την ακρίβεια, γράφει στον ειδησεογραφικό ιστότοπο Al Monitor η Τουρκάλα δημοσιογράφος Αμπερίν Ζαμάν, οι ΗΠΑ ασκούν πλέον πιέσεις στους Κούρδους της Συρίας να δεχτούν την ανάπτυξη «περιορισμένου αριθμού» Τούρκων στρατιωτών στη συριακή πλευρά των συνόρων και την απομάκρυνση όλων των συρο-κουρδικών δυνάμεων από την περιοχή, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων κουρδικών πόλεων όπως το Καμισλί και το Κομπάνι!
Κι αυτό, υπογραμμίζει επικαλούμενη πηγή του κουρδο-αραβικού συνασπισμού SDF, συνοδεία «αόριστων υποσχέσεων ότι θα φέρουν την Τουρκία πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τον φυλακισμένο ηγέτη του PKK, Αμπντολάχ Οτσαλάν».
Οι αμερικανικές αξιώσεις αναμένεται να τεθούν ακόμη πιο πιεστικά, προσθέτει η Αμπερίν Ζαμάν, κατά την επικείμενη επίσκεψη του Τζέιμς Τζέφρεϊ στη βορειοανατολική Συρία, μαζί με το αίτημα οι Κούρδοι της Συρίας «να μην έχουν επαφές με το συριακό καθεστώς».
Προσμονή των ΗΠΑ, αναφέρει, είναι το καθεστώς Ασαντ να «καταρρεύσει», να «περιοριστεί η περιφερειακή επιρροή του Ιράν» και «η Τουρκία να απομακρυνθεί από την τροχιά της Ρωσίας». Ωστόσο, καταλήγει, «επικριτές [του σχεδίου] επισημαίνουν ότι δεν έχει ληφθεί υπόψη η αντίδραση της Ρωσίας».
Στο μεσοδιάστημα, το εκλογικό θρίλερ στην Κωνσταντινούπολη μπήκε από χθες και επίσημα στην επόμενη φάση, με την κατάθεση από το κυβερνών AKP αιτήματος για ακύρωση των δημοτικών εκλογών της 31ης Μαρτίου στην Πόλη και την επανάληψή τους, στις 2 Ιουνίου.
