Είχε δεσμευτεί πάνω από εκατό φορές πως η χθεσινή θα ήταν η ιστορική μέρα κατά την οποία η κυβέρνησή της θα πραγμάτωνε το Brexit, βάσει της λαϊκής ετυμηγορίας του δημοψηφίσματος του 2016. Αντ’ αυτού, σχεδόν τρία χρόνια μετά, η Τερέζα Μέι έπαιξε κι έχασε ακόμα μια φορά, παρότι έφτασε στο έσχατο σημείο να υποσχεθεί στο Συντηρητικό Κόμμα της πως θα παραιτηθεί, αν οι αντάρτες βουλευτές του υπερψηφίσουν τη συμφωνία της με την Ε.Ε. για μια συντεταγμένη έξοδο του Ηνωμένου Βασιλείου από το ευρωπαϊκό μπλοκ.
Οπως αναμενόταν ωστόσο, ούτε η τελευταία ζαριά τής βγήκε και ο τραγέλαφος του Brexit συνεχίζεται…
Με διαφορά 58 ψήφων (344 κατά και 286 υπέρ) -σαφώς λιγότερες από τη διαφορά των 149, με την οποία είχε καταψηφιστεί για δεύτερη φορά στις 12 Μαρτίου- η Βουλή των Κοινοτήτων απέρριψε χθες το απόγευμα τη μισή τελικά συμφωνία και δη τη -νομικά δεσμευτική- συνθήκη αποχώρησης που διατυπώνει τους όρους του διαζυγίου: μεταξύ άλλων, τη… διατροφή των 39 δισ. λιρών που καλείται να πληρώσει το Λονδίνο, τη μεταβατική περίοδο μέχρι τα τέλη του 2020 που θα ακολουθούσε και το άκρως αμφιλεγόμενο backstop, την ασφαλιστική δικλίδα για αποφυγή επανεγκαθίδρυσης επιτόπιων ελέγχων στα «αόρατα» σύνορα της διχοτομημένης Ιρλανδίας, που έγινε «κόκκινο πανί» για τους φανατικούς μπρεξιστές των Συντηρητικών και τους σκληροπυρηνικούς ενωτικούς από το υπερσυντηρητικό βορειοϊρλανδικό κόμμα DUP, οι οποίοι αποτελούν το κοινοβουλευτικό δεκανίκι της κυβέρνησης μειοψηφίας της Μέι και έχουν αναδειχτεί μοιραία σε ρυθμιστές των εξελίξεων.
Πολιτική ομηρία
Υπό τον φόβο επικράτησης μιας ηπιότερης εκδοχής της εξόδου, μεγάλης καθυστέρησης ή και ματαίωσής της εν τέλει, ουκ ολίγοι από τους συμπολιτευόμενους μπρεξιστές -όπως ο δελφίνος της πρωθυπουργού, Μπόρις Τζόνσον- αποφάσισαν να πιουν το πικρό ποτήρι και να πουν απρόθυμα «ναι» στη συνθήκη αποχώρησης που είχαν ήδη καταψηφίσει δυο φορές, στο πλαίσιο όμως του συνολικού πακέτου της συμφωνίας, η οποία περιλαμβάνει και τη -νομικά μη δεσμευτική- πολιτική διακήρυξη για τις μελλοντικές σχέσεις του Ηνωμένου Βασιλείου με την Ε.Ε., που έμεινε εκτός της χθεσινής ψηφοφορίας.
Οι δέκα βουλευτές του DUP όμως συνέτριψαν πάλι τις ελπίδες να εγκριθεί η συνθήκη, συμπαρασύροντας από τη μια αρκετούς ευρωφοβικούς βουλευτές των Συντηρητικών, εγκλωβίζοντας από την άλλη την κυβέρνηση σε μια ιδιότυπη πολιτική ομηρία.
Παρότι δικοί τους αντάρτες βουλευτές δήλωναν χθες πως θα στήριζαν τη συνθήκη κόντρα στην κομματική γραμμή, οι αντιπολιτευόμενοι Εργατικοί είχαν προαναγγείλει πως θα την απορρίψουν, καταγγέλλοντας συν τοις άλλοις απόπειρα της κυβέρνησης να επιβάλει ένα «Brexit στα τυφλά» μετά το «τέχνασμα» του διαχωρισμού της συμφωνίας στα δυο.
Πέρα από αυτή καθαυτή την ουσία της πολιτικής διακήρυξης ως οδικού χάρτη για τη δεύτερη φάση των διαπραγματεύσεων, με επίκεντρο πλέον τις μελλοντικές (εμπορικές κυρίως) σχέσεις Ηνωμένου Βασιλείου – Ε.Ε., το Εργατικό Κόμμα -που επιδιώκει διακαώς πρόωρες εκλογές- έχει θορυβηθεί από το ενδεχόμενο ανάληψης της πρωθυπουργίας από κάποιον φανατικό μπρεξιστή του κυβερνώντος κόμματος, ο οποίος αυτονόητα θα ηγηθεί και του νέου γύρου διαπραγματεύσεων με το ευρωπαϊκό μπλοκ.
Και τώρα τι;
Με την πλάτη στον τοίχο, πιεσμένη ακόμα και από υπουργούς της να εγκαταλείψει άμεσα την εξουσία, η πεισματάρα Μέι δεν εξήγγειλε χθες ούτε παραίτηση ούτε πρόωρες εκλογές, όπως φημολογούνταν. Αντίθετα, στον απόηχο μιας ακόμη ήττας της, τόνισε πως θα εξακολουθήσει να αγωνίζεται για ένα συντεταγμένο Brexit, προειδοποιώντας τους βουλευτές για τις «βαριές επιπτώσεις» της απόφασής τους.
Η Κομισιόν είχε διαμηνύσει πως η έγκριση της συνθήκης αποχώρησης αρκούσε για ένα συντεταγμένο Brexit στις 22 Μαΐου. Μετά την απόρριψή της όμως, επανέλαβε απειλητικά πως ένα άτακτο Brexit χωρίς συμφωνία είναι πια το πιθανότερο σενάριο. Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει λάβει τελεσίγραφο να ενημερώσει για τις επόμενες κινήσεις του μέχρι τις 12 Απριλίου (καταληκτική ημερομηνία για δήλωση συμμετοχής του στις ευρωεκλογές στις 23-26 Μαΐου) ή να εγκαταλείψει ακαριαία το ευρωπαϊκό μπλοκ, με όσα χαοτικά αυτό συνεπάγεται.
Οι τελικές αποφάσεις ενδεχομένως για μια μακρά -ακόμα και ετήσια- παράταση του Brexit θα ληφθούν σε έκτακτη ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής στις 10 Απριλίου. Τη Δευτέρα, δε, θα διεξαχθούν στο κοινοβούλιο νέες «ενδεικτικές ψηφοφορίες», από τις οποίες ενδέχεται να προκύψει μια συμβιβαστική ηπιότερη εκδοχή του Brexit. Και βλέπουμε…
