Η Μέι επέζησε από την ανταρσία

Τα βρετανικά γραφεία στοιχημάτων προδίκαζαν τη νίκη της από νωρίς χθες το απόγευμα. Οι περισσότεροι βουλευτές του διχασμένου κόμματός της, των Τόρις, έσπευσαν να τη στηρίξουν δημόσια πριν από τη χθεσινοβραδινή μυστική ψηφοφορία κι ενώ το Brexit βρίσκεται πια στον «αέρα». Η ίδια τα έπαιξε όλα για όλα ακόμη και για την τελευταία ψήφο υπέρ της, ρίχνοντας στο τραπέζι μέχρι και τη δέσμευση να αποχωρήσει τελικά από την πρωθυπουργία πριν από τις επόμενες προγραμματισμένες βουλευτικές εκλογές στο Ηνωμένο Βασίλειο, τον Μάιο του 2022.

Και κάπως έτσι λοιπόν, έπειτα από πολλά παρασκηνιακά παζάρια, η Τερέζα Μέι κατάφερε χθες να επιζήσει της εσωκομματικής ανταρσίας που κήρυξε εναντίον της η πτέρυγα των πιο σκληροπυρηνικών υποστηρικτών του Brexit, φέρνοντας σε ψηφοφορία -στις τάξεις των συνολικά 317 βουλευτών των Τόρις- πρόταση μομφής για την καθαίρεσή της από την ηγεσία του κυβερνώντος κόμματος και, κατ’ επέκταση, από την πρωθυπουργία.

Τελικά, η Βρετανίδα πρωθυπουργός επικράτησε με διαφορά 83 ψήφων (200 υπέρ της έναντι 117 κατά) έναντι των εχθρών της μέσα στο ίδιο της το κόμμα και σφοδρών πολέμιων της συμφωνίας της με την Ε.Ε. για το αβέβαιο πια Brexit (οι μίνιμουμ απαιτούμενες ήταν το ήμισυ των ψήφων, ήτοι 159). Εξέλιξη, που πάντως δεν μεταφράζεται απαραίτητα σε εχέγγυο για την πολιτική μακροημέρευσή της…

Προσώρας, το μόνο βέβαιο είναι ότι για το επόμενο 12μηνο κανείς από τους Τόρις δεν θα μπορεί να ξαναμφισβητήσει την κομματική ηγεσία. «Μια κάθαρση ενός έτους», σχολιάζει η υπεύθυνη του πολιτικού ρεπορτάζ του BBC, Λόρα Κούνσμπεργκ, για μια πρωθυπουργό «που αντί να είναι σθεναρή και ακλόνητη, όπως είχε δεσμευτεί, είναι τώρα επικεφαλής ενός κόμματος που εμφανίζεται αδύναμο και χαοτικό, σε μια κρίσιμη στιγμή».

Πράγματι, αν και νικήτρια επί των εσωκομματικών ανταρτών, η Μέι μεταβαίνει πολιτικά λαβωμένη στη σημερινή ειδική ευρωπαϊκή σύνοδο κορυφής για το Brexit, στις Βρυξέλλες, όπου θα αξιώσει από τους εταίρους πρόσθετες διαβεβαιώσεις στα ήδη συμπεφωνημένα (εν προκειμένω στα περί αποφυγής «σκληρών» συνόρων μεταξύ Ε.Ε. και Βόρειας Ιρλανδίας, γνωστό ως «backstop»).

Μισάνοιχτο παράθυρο

Βρυξέλλες, Βερολίνο και Παρίσι έχουν ήδη ξεκαθαρίσει σε όλους τους τόνους ότι δεν τίθεται καν θέμα επαναδιαπραγμάτευσης επί της συμφωνίας αποχώρησης του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε. Προειδοποιούν ότι ετοιμάζονται πλέον για όλα τα ενδεχόμενα, ακόμη και για ένα άτακτο Brexit. Εν αναμονή των χθεσινοβραδινών εξελίξεων στο Λονδίνο, πάντως, άφηναν ένα… μισάνοιχτο παράθυρο για περαιτέρω διευκρινίσεις επί του «backstop». Παραμένει ωστόσο εξαιρετικά αμφίβολο εάν η Μέι, ακόμη κι εάν επιστρέψει με μπόλικες από αυτές πίσω στο Λονδίνο, θα καταφέρει τελικά να περάσει τη συμφωνία από τη διχασμένη Βουλή των Κοινοτήτων.

Ηδη αναγκάστηκε να ακυρώσει την πρώτη προγραμματισμένη ψηφοφορία επί του τελικού κειμένου, την περασμένη Τρίτη, δεδομένης της καταψήφισής του. Η διορία για την ολοκλήρωση της διαδικασίας λήγει στις 21 Ιανουαρίου, καθώς ο χρόνος μετρά πλέον αντίστροφα για την 29η Μαρτίου: την -εκτός απροόπτου- ημερομηνία εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε., βάσει της ενεργοποίησης του Αρθρου 50 της Συνθήκης της Λισαβόνας.

Ωστόσο, οι αντάρτες Τόρις -που θεωρούν ότι το «backstop» θα εγκλωβίσει τη χώρα σε μια επ’ αόριστον τελωνειακή ένωση- είναι μόνον ένα από τα εμπόδια που καλείται να υπερπηδήσει η Βρετανή πρωθυπουργός.

Το βορειοϊρλανδικό κόμμα DUP (που στηρίζει την κυβέρνηση μειοψηφίας με τους δέκα βουλευτές του) απειλεί ότι θα αποσύρει την κοινοβουλευτική του στήριξη, σε περίπτωση που η Μέι δεν γυρίσει από τις Βρυξέλλες με «θεμελιώδεις νομικές αλλαγές» στο κείμενο της συμφωνίας για το «backstop».

Παρασκηνιακές ζυμώσεις

«Η ώρα των αμφιταλαντεύσεων και των καθυστερήσεων έχει περάσει. Η πρωθυπουργός διαπραγματεύτηκε τη συμφωνία της και μας είπε ότι είναι η καλύτερη και η μοναδική διαθέσιμη. Δεν υπάρχουν άλλες δικαιολογίες. Φέρτε τη στη Βουλή για ψήφιση», απαίτησε χθες το μεσημέρι από το βήμα της Βουλής των Κοινοτήτων ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης των Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν, ρίχνοντας το γάντι στη Μέι.

Η ίδια προτίμησε να μην το σηκώσει. Η ψηφοφορία θα γίνει, απάντησε, χωρίς να δεσμευτεί σε ημερομηνίες. «Είχαμε μια σημαντική ψηφοφορία και ήταν με το δημοψήφισμα του 2016», απάντησε, έχοντας ήδη αποκλείσει το ενδεχόμενο ενός δεύτερου δημοψηφίσματος ή πρόωρων εκλογών.

Στο παρασκήνιο πάντως εντείνονται οι ζυμώσεις για την κατάθεση πρότασης μομφής από την αξιωματική αντιπολίτευση κατά της κυβέρνησης μειοψηφίας της Μέι, και δη με ευρεία στήριξη των υπόλοιπων αντιπολιτευόμενων κομμάτων ή ακόμη και ανταρτών των Τόρις. Αυτό θα γίνει όταν οι συνθήκες θα είναι οι σωστές, δήλωσε χθες εκπρόσωπος των Εργατικών, εκφράζοντας την πεποίθηση ότι η συμφωνία για το Brexit δεν θα περάσει από τη Βουλή των Κοινοτήτων έως τα τέλη Ιανουαρίου.

Προοπτική που καθιστά πια ορατό τον κίνδυνο ενός άτακτου Brexit, προκαλεί έντονη ανησυχία στον επιχειρηματικό κόσμο και τριγμούς στις αγορές και, κατά πολλούς αναλυτές, φέρνει ολοένα και πιο κοντά το ενδεχόμενο μιας -εξίσου πολιτικά οδυνηρής για την Ντάουνινγκ Στριτ- παράτασης του Αρθρου 50, καθυστερώντας έτσι το Brexit.

«Ευρωπαίοι διπλωμάτες αναφέρουν ότι θα μπορούσε να γίνει μια ειδική σύνοδος τον Ιανουάριο για να εκτιμηθεί η κατάσταση», έγραφε χθες ο Guardian. «Ωστόσο μια συμφωνία για παράταση πέραν της 29ης Μαρτίου κάθε άλλο παρά θα πρέπει να θεωρείται δεδομένη». Οι επόμενες εβδομάδες προβλέπονται, μέσα στο καταχείμωνο, πολιτικά «καυτές»…