«Φιάσκο». «Ταπείνωση». «Αναξιοπιστία». «Αξιολύπητη δειλία». Μια «κυβέρνηση που έχει χάσει τον έλεγχο των εξελίξεων και βρίσκεται σε πλήρη σύγχυση».
Πυρ ομαδόν άνοιξαν χθες τα κόμματα της βρετανικής αντιπολίτευσης μετά τη χθεσινή ομολογία ήττας της πρωθυπουργού Τερέζα Μέι, με την άρον άρον ακύρωση μέχρι νεωτέρας της σημερινής κρίσιμης ψηφοφορίας για το Brexit και την καταφανώς αγωνιώδη πια προσπάθειά της να κερδίσει χρόνο…
«Εάν προχωρούσαμε στην ψηφοφορία [στη Βουλή των Κοινοτήτων], η συμφωνία [εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ε.Ε.] θα απορριπτόταν με σημαντική διαφορά», παραδέχθηκε νέτα-σκέτα χθες η κλυδωνιζόμενη Βρετανίδα πρωθυπουργός, η καρέκλα της οποίας πλέον πριονίζεται σχεδόν από όλες τις πλευρές.
Κατ’ αρχάς από πολλούς στο ίδιο της το κόμμα. Υπολογίζεται ότι τουλάχιστον 100 από τους 315 βουλευτές των κυβερνώντων Τόρις θα καταψήφιζαν τη συμφωνία, εάν γινόταν τελικά η σημερινή ψηφοφορία – κυρίως λόγω του ακανθώδους ζητήματος του μελλοντικού status των συνόρων της Βόρειας Ιρλανδίας, όπως επισήμανε η Μέι, αξιώνοντας περαιτέρω διαβεβαιώσεις επί του συγκεκριμένου θέματος από τους «27».
Αυτά, μόλις λίγες ώρες μετά την επείγουσα απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου ότι το Ηνωμένο Βασίλειο μπορεί να σταματήσει μονομερώς τη διαδικασία του Brexit, παραμονές της διήμερης συνόδου κορυφής της Ε.Ε. την Πέμπτη και την Παρασκευή στις Βρυξέλλες και μόλις δύο εβδομάδες μετά την οριστικοποίηση της Συμφωνίας Αποχώρησης μεταξύ Ηνωμένου Βασιλείου και Ε.Ε.
Σύνοδος την Πέμπτη
Ξεκαθαρίζοντας ότι κάθε ενδεχόμενο επαναδιαπραγμάτευσης –έστω και μερικής– είναι εκτός συζήτησης, οι Βρυξέλλες έδειχναν χθες να μισοκλείνουν το μάτι στο Λονδίνο. «Αποφάσισα να συγκαλέσω σύνοδο για το Brexit την Πέμπτη», ανακοίνωσε μέσω Twitter ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ.
«Δεν θα επαναδιαπραγματευτούμε τη συμφωνία», υπογράμμισε, «συμπεριλαμβανομένου του backstop», ήτοι το λεγόμενο «δίχτυ ασφαλείας» για αποφυγή σκληρών συνόρων μεταξύ της Βόρειας Ιρλανδίας και της Δημοκρατίας της Ιρλανδίας (και κατ’ επέκταση της Ε.Ε.), με ή χωρίς συμφωνία για το Brexit.
«Είμαστε όμως έτοιμοι να συζητήσουμε με ποιον τρόπο θα διευκολύνουμε την επικύρωση [της συμφωνίας] από τη βρετανική πλευρά», προσέθεσε ο Τουσκ. «Καθώς ο χρόνος εξαντλείται, θα συζητήσουμε επίσης το κατά πόσο είμαστε προετοιμασμένοι για ένα σενάριο αποχώρησης χωρίς συμφωνία», κατέληξε προειδοποιητικά…
Αναζητώντας τη χρυσή λύση, ο επικεφαλής σύμβουλος της Μέι για το Brexit, Ολι Ρόμπινς, βρίσκεται ήδη από χθες το βράδυ στις Βρυξέλλες. «Ευρωπαϊκές πηγές αναφέρουν ότι η Ντάουνινγκ Στριτ επιδιώκει επιπλέον εγγυήσεις πως η δικλίδα του backstop στη Συμφωνία Αποχώρησης –που θα μπορούσε να εγκλωβίσει τη Βρετανία σε μία επ’ αόριστον τελωνειακή ένωση– δεν θα ενεργοποιηθεί ποτέ», γράφει ο «Guardian».
Πρακτικά, εκτιμά ο ανταποκριτής του BBC στις Βρυξέλλες, Ανταμ Φλέμινγκ, η Μέι «προσπαθεί να ενισχύσει περαιτέρω νομικά τη διατύπωση» της Συμφωνίας Αποχώρησης περί «βέλτιστων προσπαθειών» από πλευράς Ε.Ε. για την επίτευξη μιας τέτοιας εμπορικής συμφωνίας, που θα απομάκρυνε την ανάγκη ενεργοποίησης του backstop.
Κόρμπιν: «Αν δεν μπορείτε…»
«Η πρωθυπουργός προσπαθεί να εξαγοράσει μια τελευταία ευκαιρία για να σώσει αυτή τη συμφωνία», επεσήμανε στη χθεσινή παρέμβασή του ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης των Εργατικών, Τζέρεμι Κόρμπιν. «Κι εάν δεν λάβει υπόψη της τις απαιτούμενες θεμελιώδεις αλλαγές», προσέθεσε με νόημα, «τότε πρέπει να κάνει χώρο για εκείνους που μπορούν».
Ηδη, 50 βουλευτές των Εργατικών του ζητούν να καταθέσει πρόταση μομφής κατά της κυβέρνησης. Προοπτική, την οποία έσπευσαν χθες να στηρίξουν ο ηγέτης των Φιλελεύθερων Δημοκρατών, Βινς Κέιμπλ και η πρωθυπουργός της Σκοτίας, ηγέτης του SNP, Νίκολα Στέρτζον.
«Πιθανότατα μια τέτοια πρόταση να καταψηφιζόταν στην παρούσα φάση», σχολιάζει η «Independent». «Κάτι που οι 50 βουλευτές των Εργατικών το ξέρουν ήδη. Θέλουν όμως να συμβεί το συντομότερο δυνατό, ώστε να προβάλλουν ως επιχείρημα ότι η μοναδική εναλλακτική είναι ένα νέο δημοψήφισμα για το Brexit», υποστηρίζει. Ενδεχόμενο, που η Μέι απέρριψε χθες ξανά, ως επικίνδυνα «εκ νέου διχαστικό».
«Κυβέρνησε ή παραιτήσου»
Στο μεσοδιάστημα, τα περιθώρια ελιγμού της Βρετανίδας πρωθυπουργού ολοένα και στενεύουν. Το βορειοϊρλανδικό DUP –που στηρίζει κοινοβουλευτικά κατά περίπτωση την κυβέρνηση μειοψηφίας της Μέι– ξεκαθάρισε ότι δεν πρόκειται να ψηφίσει οποιαδήποτε συμφωνία για το Brexit, εάν δεν απαλειφθεί ο όρος του backstop.
Ενώ ο υπέρμαχος του Brexit και υψηλόβαθμο στέλεχος των Τόρις, Τζέικομπ Ρις-Μογκ, σήμανε από χθες νέο εσωκομματικό αντάρτικο κατά της Μέι. «Αυτό δεν είναι διακυβέρνηση, ενέχει τον κίνδυνο να οδηγήσει τον Τζέρεμι Κόρμπιν στην κυβέρνηση» τόνισε, ενόσω συνεχίζει τις προσπάθειες να συγκεντρώσει τις απαραίτητες υπογραφές βουλευτών για αλλαγή στην κομματική ηγεσία των Τόρις. «Δεν μπορούμε να συνεχίσουμε έτσι», διεμήνυσε. «Η πρωθυπουργός πρέπει είτε να κυβερνήσει είτε να παραιτηθεί»…
Πτώση της στερλίνας
Επιμελώς, η Μέι έχει αφήσει στον αέρα την ημερομηνία της κρίσιμης ψηφοφορίας επί της Συμφωνίας Αποχώρησης στη Βουλή των Κοινοτήτων. Τυπικά, η διορία λήγει στις 21 Ιανουαρίου. Το τι θα μεσολαβήσει παραμένει ακόμη άγνωστο.
Προς το παρόν, το κλίμα αβεβαιότητας αποτυπώνεται στη χθεσινή πτώση της στερλίνας σε χαμηλό 18μήνου έναντι του δολαρίου. «Πλέον εκτιμώ ότι η περίοδος αστάθειας θα συνεχιστεί και πέραν του Μαρτίου» –μήνας-ορόσημο για το Brexit– εκτιμά ο Αλαν Γέιτζερ της ομάδες «Βρετανία σε μια Μεταβαλλόμενη Ευρώπη».
Ή όπως το θέτει ακόμη πιο μακροπρόθεσμα η υπεύθυνη του πολιτικού ρεπορτάζ του BBC, Λόρα Κούενσμπεργκ: «Το εάν θα υπάρξει συμφωνία είναι ένα μόνο ερώτημα. Το μεγάλο ερώτημα είναι εάν μπορεί να υπάρξει πράγματι διέξοδος προς τα εμπρός».
