Μετά μία όχι και τόσο ήρεμη συμβίωση 40 ετών και μετά 17 μήνες σκληρών διαπραγματεύσεων για τους όρους του διαζυγίου, οι ηγέτες των «27» επικύρωσαν χθες τη συμφωνία για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου, η οποία θα τεθεί σε ισχύ από τις 30 Μαρτίου 2019. Δεν μένουν τώρα παρά η επικύρωση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και, κυρίως, αυτή του βρετανικού Κοινοβουλίου, η οποία με τα σημερινά δεδομένα δεν είναι καθόλου σίγουρη…
Το μπαλάκι, λοιπόν, βρίσκεται στο Λονδίνο και η Βρετανίδα πρωθυπουργός Τερέζα Μέι, για την οποία η χθεσινή επικύρωση της συμφωνίας αποτελεί όπως και να το κάνουμε μια προσωπική της επιτυχία, αναμένεται να περάσει μια πολύ δύσκολη δοκιμασία.
Ολα έγιναν πολύ γρήγορα κατά τη χθεσινή έκτακτη σύνοδο κορυφής, που ήταν αποκλειστικά αφιερωμένη στη συμφωνία για το Brexit. Μισή ώρα μετά την έναρξη των εργασιών, οι «27+1» είχαν υπογράψει τη συμφωνία για την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου (Η.Β.) από την ευρωπαϊκή οικογένεια, ένα κείμενο 600 σελίδων, και την πολιτική δήλωση για τις μελλοντικές σχέσεις μεταξύ των δύο πλευρών.
Πολύ σύντομη ήταν και η συνέντευξη Τύπου που έδωσαν στη συνέχεια ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ, ο πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ και ο διαπραγματευτής της Ε.Ε. Μισέλ Μπαρνιέ, οι οποίοι δέχτηκαν μόνο δύο ερωτήσεις.
Ακόμη και ο συνήθως φλύαρος Μ. Μπαρνιέ περιορίστηκε σε ολιγόλεπτη δήλωση. Βέβαια, οι εκκρεμότητες είχαν λυθεί από το Σάββατο το βράδυ, ιδίως το πρόβλημα που ενέσκηψε μεταξύ της Ισπανίας και του Η.Β. για το Γιβραλτάρ, αλλά κανείς δεν περίμενε ότι οι εργασίες της χθεσινής συνόδου θα τελείωναν τόσο γρήγορα.
Ο πάντα συναισθηματικός Ζ.-Κ. Γιούνκερ χαρακτήρισε «θλιβερή» και «τραγική» τη χθεσινή ημέρα για την Ε.Ε. και το Η.Β.
«Το διαζύγιο είναι ένα τραγικό γεγονός, αλλά μεταξύ της Ε.Ε. και του Η.Β. μένει το συναίσθημα της αγάπης», είπε, φροντίζοντας να απευθύνει έμμεσα προειδοποίηση στο βρετανικό Κοινοβούλιο, ότι η συμφωνία που επιτεύχθηκε «είναι η καλύτερη δυνατή» και «η μόνη δυνατή». Το ίδιο και ο Μισέλ Μπαρνιέ, για τον οποίον «καθένας πρέπει τώρα να αναλάβει τις ευθύνες του». Για τον Ντόναλντ Τουσκ, Ε.Ε. και Η.Β. «θα παραμείνουν φίλοι για πάντα».
Μεγάλα λόγια, μικρές αλήθειες… Και για την Τερέζα Μέι «πρόκειται για μία συμφωνία για ένα καλύτερο μέλλον που θα μας επιτρέψει να εκμεταλλευτούμε τις ευκαιρίες που μας περιμένουν».
Ως προς τους άλλους ηγέτες, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε, έχοντας και τον πονοκέφαλο των «κίτρινων γιλέκων», ότι η συμφωνία είναι καλή και πως «το Brexit δείχνει την ανάγκη επανίδρυσης της Ευρώπης», ενώ ο Ολλανδός πρωθυπουργός Μαρκ Ρούτε παρατήρησε ότι η Τερέζα Μέι «έδωσε μάχη για μία καλή συμφωνία», ενώ για την Ε.Ε. σχολίασε πως «είναι μία αποδεκτή συμφωνία», απευθύνοντας και αυτός προειδοποίηση στο Λονδίνο, ότι δεν πρέπει να ελπίζει καλύτερη συμφωνία από αυτήν που βρέθηκε στο τραπέζι.
Μελλοντικές σχέσεις
Στη σύντομη πολιτική δήλωση που τίθεται το πλαίσιο των μελλοντικών σχέσεων μεταξύ των «27» και του Λονδίνου, ιδίως στον εμπορικό τομέα, αναφέρεται ότι το Η.Β. και η Ε.Ε. θα επιχειρήσουν να αναπτύξουν μια «την εγγύτερη δυνατή» σχέση μετά το Brexit. Και δίνεται έμφαση στην αποφυγή αθέμιτου ανταγωνισμού μεταξύ των δύο πλευρών.
Στο πολυσέλιδο κείμενο της συμφωνίας εξόδου του Η.Β. επισημαίνεται η υποχρέωση του Λονδίνου να καταβάλει αποζημίωση στην Ε.Ε. για το διαζύγιο, χωρίς να προσδιορίζεται το ποσό.
Και αναφέρεται στην επίλυση του ιρλανδικού προβλήματος για την αποφυγή σκληρών συνόρων μεταξύ Βόρειας Ιρλανδίας και Δημοκρατίας της Ιρλανδίας, το οποίο πρέπει να τεθεί σε ισχύ μετά τη μεταβατική περίοδο.
Πρόκειται για έναν μηχανισμό που θα δημιουργήσει ένα «ενιαίο τελωνειακό έδαφος» μεταξύ Η.Β. και Ε.Ε., στους κόλπους του οποίου δεν θα υπάρχει καμία επιβολή ποσόστωσης, ούτε τελωνειακών τελών για τα βιομηχανικά και γεωργικά προϊόντα…
Επίσης, περιλαμβάνει το θέμα της αλιείας στα βρετανικά χωρικά ύδατα, που κατέληξε στη συμφωνία να επιτευχθεί λύση πριν από το τέλος της διετούς μεταβατικής περιόδου που έχει καθοριστεί για τα τέλη του 2020 και ενδέχεται να παραταθεί μέχρι τέλη του 2022, ύστερα από κοινή απόφαση.
Μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2020, το Η.Β. θα πρέπει να τηρεί τους κοινοτικούς κανόνες και να εκμεταλλεύεται τις ενισχύσεις των Βρυξελλών. Θα συνεχίσει να συμμετέχει στη χρηματοδότηση του κοινοτικού προϋπολογισμού αλλά δεν θα μπορεί να εκπροσωπείται στα θεσμικά όργανα και δεν θα έχει δικαίωμα συμμετοχής στις αποφάσεις.
Τέλος, για το θέμα του Γιβραλτάρ, Ε.Ε. και Η.Β. αποδέχθηκαν την απαίτηση της Μαδρίτης να έχει δικαίωμα βέτο σε κάθε μελλοντική συμφωνία μεταξύ Ε.Ε. και Λονδίνου για τον Βράχο, που βρίσκεται σήμερα υπό βρετανική κυριαρχία. Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ χαιρέτισε τη συμφωνία, εκτιμώντας πως η θέση της Ισπανίας είναι ισχυρότερη σήμερα.
Η Μέι από την πλευρά της δήλωσε ότι είναι υπερήφανη για το βρετανικό Γιβραλτάρ, προσθέτοντας ότι θα παραμείνει πάντα στο πλευρό του…
