«Φίλια» πυρά κατέρριψαν το ρωσικό αεροσκάφος

Σε «μια αλυσίδα τραγικών και τυχαίων περιστάσεων» απέδωσε, χθες, ο Ρώσος πρόεδρος Πούτιν την κατάρριψη του ρωσικού κατασκοπευτικού Ιλιούσιν-20, με 15μελές πλήρωμα, αργά το βράδυ της Δευτέρας, στα ανοικτά της επαρχίας Λατάκια -και της ρωσικής αεροπορικής βάσης Χμέιμιμ- στη βορειοδυτική Συρία, την ώρα που η συριακή αεράμυνα πάσχιζε να αναχαιτίσει πυραυλική επίθεση στην περιοχή από τέσσερα ισραηλινά μαχητικά F-16.

Με την κατάρριψη τελικά να αποδίδεται σε κατά λάθος «φίλια» συριακά πυρά, τα σχόλια του Πούτιν φάνηκε να αμβλύνουν πρωθύστερες επικρίσεις και ευθείες προειδοποιήσεις της Μόσχας κατά του Τελ Αβίβ, με το ρωσικό υπουργείο Αμύνης να επιρρίπτει στο Ισραήλ την τελική ευθύνη.

Αφενός μεν γιατί -όπως ανέφερε χαρακτηριστικά σε ανακοίνωσή του- ενημέρωσε τους Ρώσους για την επίθεση κυριολεκτικά στο παρά ένα, «δημιουργώντας εσκεμμένα μία επικίνδυνη κατάσταση για τα πλοία και τα αεροσκάφη στην περιοχή».

Αφετέρου δε επειδή οι πιλότοι των ισραηλινών F-16 «χρησιμοποίησαν το ρωσικό αεροσκάφος ως κάλυψη», βάζοντάς το «στη γραμμή πυρός των συστημάτων αεράμυνας της Συρίας».

Σε έκτακτη χθεσινοβραδινή τηλεφωνική επικοινωνία του με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Νετανιάχου αρκέστηκε να εκφράσει τα συλλυπητήριά του για τον θάνατο των 15 μελών του πληρώματος του Il-20. Διαβεβαίωσε ότι η χώρα του θα παράσχει όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για τη διερεύνηση του επεισοδίου -το οποίο, τυχαία ή μη, συνέπεσε χρονικά με τη συμφωνία για την Ιντλίμπ, μεταξύ Ρωσίας και Τουρκίας.

Και επανέλαβε ότι το Ισραήλ δεν θα ανεχθεί τη στρατιωτική παρουσία του Ιράν στα συριακά εδάφη, ούτε τις προσπάθειες της Τεχεράνης για μεταφορά οπλισμού στη λιβανέζικη Χεζμπολάχ.

«Κάτι προφανώς συνέβαινε το βράδυ της Δευτέρας», έγραφε χθες στην ισραηλινή Haaretz ο αρθρογράφος της Ανσελ Πφέφερ. «Στον αέρα δεν πετούσαν μόνον ρωσικά, ισραηλινά και γαλλικά αεροσκάφη. Ραντάρ της πολιτικής αεροπορίας εντόπισαν και βρετανικά μαχητικά, τα οποία είχαν -ενώ δεν το συνηθίζουν- θέσει σε λειτουργία το σύστημα αναγνώρισης και ήταν σε πτήση αναμονής, πιθανότατα για να αποφύγουν τυχόν εμπλοκή τους».

Στο μεσοδιάστημα, το Παρίσι έσπευδε να διαψεύσει κάθε εμπλοκή στην κατάρριψη του Ιλιούσιν, δεν σχολίασε ωστόσο τις καταγγελίες του ρωσικού υπουργείου Αμυνας, ότι την ώρα του επεισοδίου είχαν εκτοξευτεί πύραυλοι και από τη γαλλική φρεγάτα Auvergne, που βρίσκεται στην ανατολική Μεσόγειο.

Οι συνέπειες για το Ισραήλ

«Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς ότι το Ισραήλ θα διακινδύνευε τη συμφωνία του με τον Ρώσο πρόεδρο Πούτιν, που του δίνει το ελεύθερο στην ανάληψη δράσης κατά ιρανικών στόχων στη Συρία», παρατηρεί ο Πφέφερ.

«Οι στρατιωτικοί και των δύο πλευρών θα ξέρουν την αλήθεια. Οποια, πάντως, κι αν είναι η αιτία», καταλήγει, «το Ισραήλ ενδέχεται να αναγκαστεί να περιορίσει τις κινήσεις τους τις προσεχείς εβδομάδες και μήνες» στο πεδίο της Συρίας, την ώρα που η πολυετής κρίση στα εδάφη της εισέρχεται στην κρισιμότερη ίσως φάση.

Χθες, το Κρεμλίνο ξεκαθάρισε ότι η κατάρριψη του Ιλιούσιν δεν θα επηρεάσει την άρτι επιτευχθείσα με την Τουρκία συμφωνία για τη δημιουργία ζώνης αποστρατιωτικοποίησης στην επαρχία Ιντλίμπ της βορειοδυτικής Συρίας -τελευταίο μεγάλο οχυρών των αντικαθεστωτικών στη χώρα- έως τις 15 Οκτωβρίου, για την οποία λίγα έχουν γίνει μέχρι σήμερα γνωστά (ακόμη και τα ακριβή όριά της), αλλά κατά τον εκπρόσωπο του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, αποτελεί «ορόσημο για το μέλλον της Συρίας».

Οι αντιδράσεις στην ανακοίνωσή της ωστόσο μαρτυρούν τον διαφορετικό τρόπο με τον οποίο το αντιλαμβάνεται καθεμία από τις -άμεσα ή έμμεσα- εμπλεκόμενες πλευρές στην κρίση.

Η Δαμασκός χαιρέτισε τη ρωσο-τουρκική συμφωνία, διακηρύττοντας ότι «θα συνεχίσει τον πόλεμο κατά της τρομοκρατίας μέχρι να απελευθερωθεί και το τελευταίο εκατοστό του συριακού εδάφους».

Κατά τη δε φιλοκυβερνητική συριακή εφημερίδα Al-Watan, προβλέπεται πλήρης αποκατάσταση της λειτουργίας των κρατικών θεσμών στην Ιντλίμπ έως το τέλος του έτους, αφού θα έχει προηγηθεί η παράδοση όλων των βαρέων όπλων των αντικαθεστωτικών και η απομάκρυνσή τους από τις περιοχές αμάχων. Αυτά, υπό την κοινή επόπτευση Ρώσων και Τούρκων.

Κι όποια οργάνωση απορρίψει τη συμφωνία, συμπληρώνει η Al-Watan, θα θεωρηθεί εχθρική «ακόμη και από τον τουρκικό στρατό και θα περιληφθεί στους τρομοκράτες, που πρέπει να αντιμετωπιστούν».

Προαναγγέλλοντας, πάντως, την αποστολή στρατιωτικών ενισχύσεων της χώρας του στην Ιντλίμπ, ο Τούρκος ΥΠΕΞ, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ανέφερε -κόντρα στους ισχυρισμούς της Δαμασκού- ότι η «μετριοπαθής αντιπολίτευση» θα διατηρήσει τον οπλισμό της και η περιοχή «θα εκκαθαριστεί από τους εξτρεμιστές», χωρίς όμως να έχει ακόμη αποσαφηνιστεί αυτή η διαδικασία.

Στο μεσοδιάστημα, οι τουρκόφιλοι αντάρτες του αποκαλούμενου «Ελεύθερου Συριακού Στρατού-FSA» πίνουν νερό στο όνομα του Ερντογάν, ανάγοντάς τον σε σωτήρα, που με τη συμφωνία για την Ιντλίμπ «θάβει τα όνειρα του Ασαντ να επιβάλει τον πλήρη έλεγχό του στη Συρία».

Διαφορετική είναι, πάντως, η ανάγνωση της συμφωνίας από το Ιράν, με τον ΥΠΕΞ του, Μοχαμάντ Ζαρίφ, να διαπιστώνει «σθεναρή δέσμευση στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας».

Τηρώντας από την πλευρά της στάση αναμονής, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζήτησε η συμφωνία να εγγυάται «την προστασία των ανθρώπινων ζωών και των πολιτικών υποδομών, καθώς και αδιάλειπτη και χωρίς εμπόδια πρόσβαση στην ανθρωπιστική βοήθεια».