«Αποκαθηλώνουν» επιτέλους τον Φράνκο

Σε μια κίνηση υψηλού συμβολισμού, την οποία θεωρεί αντιμετώπιση μιας «ανωμαλίας της δημοκρατίας», προχωρά η σοσιαλιστική κυβέρνηση της Ισπανίας κάνοντας πράξη την εκταφή του πρώην δικτάτορα Φράνκο από το μαυσωλείο που τον φιλοξενεί.

«Η Ισπανία δεν μπορεί να επιτρέψει, ως εδραιωμένη και ευρωπαϊκή δημοκρατία, σύμβολα που διχάζουν τους Ισπανούς», είχε δηλώσει ο σοσιαλιστής πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ λίγο μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, τονίζοντας ότι η ύπαρξη ενός μαυσωλείου που στεγάζει την σορό ενός δικτάτορα θα ήταν «αδιανόητη στην Γερμανία ή την Ιταλία».

Στόχος της κυβέρνησης είναι να θέσει τέλος σε μία «ανωμαλία της δημοκρατίας», σε ένα μαυσωλείο «λατρείας ενός δικτάτορα», είχε δηλώσει ο Αντερ Γιλ πρόεδρος της σοσιαλιστικής ομάδας στην Γερουσία. «Είναι ώρα να τελειώνουμε με αυτού του είδους τις καταστάσεις».

Σήμερα η κυβέρνηση της Μαδρίτης πρόκειται να εγκρίνει διάταγμα που θα επιτρέπει την εκταφή του πρώην δικτάτορα από ένα μνημειακό σύμπλεγμα, το οποίο στεγάζει επίσης τις σορούς 27.000 φρανκιστών μαχητών, αλλά και 10.000 δημοκρατικών χωρίς την άδεια των συγγενών τους. Εκτός αυτού, 20.000 πολιτικοί κρατούμενοι συμμετείχαν στην οικοδόμηση του μαυσωλείου (1940-1959) σε απόσταση 50 χιλιομέτρων από τη Μαδρίτη. Πρόκειται για ένα μέρος με μεγάλη συναισθηματική φόρτιση που προκαλεί ανάμεικτα συναισθήματα. Ο Φράνκο είχε διατάξει το 1940 να χτιστεί στην Κοιλάδα των Πεσόντων ένα μεγαλοπρεπές μνημείο, το οποίο ολοκληρώθηκε 18 χρόνια αργότερα. Εκεί βρίσκεται και το μαυσωλείο που έχει ταφεί ο ίδιος. Το λογικότερο σενάριο θεωρείται η μεταφορά των οστών του Φράνκο στον οικογενειακό τάφο του κοιμητηρίου του Πάρδο, κοντά στην Μαδρίτη, παρά την αντίθεση της οικογένειας του δικτάτορα.

Το διάταγμα της κυβέρνησης Σάντσεθ έρχεται σε συνέχεια σχετικής απόφασης που είχε εγκρίνει το κοινοβούλιο της Ισπανίας το 2017. Αφού λάβει έγκριση απ’ το υπουργικό συμβούλιο θα πρέπει να εγκριθεί και από το Κοινοβούλιο, όπου οι Σοσιαλιστές μπορούν να στηριχθούν στις ψήφους των Podemos και των Καταλανών και Βάσκων αυτονομιστών για να εξασφαλίσει την πλειοψηφία.

Το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα του πρώην πρωθυπουργού Μαριάνο Ραχόι ανακοίνωσε ότι θα καταθέσει προσφυγή ενώπιον του Συνταγματικού Δικαστηρίου. «Ο Σάντσεθ προτιμά να ξεθάβει τα φαντάσματα του παρελθόντος παρά να προσελκύσει τους ανθρώπους με το μέλλον. Ενδιαφέρεται περισσότερο να ανοίξει τα επουλωμένα τραύματα του χειρότερου παρελθόντος μας παρά να επικεντρωθεί στο καλύτερο παρόν μας», δήλωσε ο ηγέτης του Λαϊκού Κόμματος Πάμπλο Κασάδο.

Εντύπωση πάντως προκαλεί το γεγονός ότι αυξήθηκαν δραματικά οι επισκέψεις στο μαυσωλείο μετά την ανακοίνωση του Σάντσεθ. Σύμφωνα με τα στοιχεία του δημόσιου οργανισμού που το διαχειρίζεται αυξήθηκαν σε 38.269 τον Ιούλιο, έναντι 23.135 τον Ιούνιο.

Πέραν της εκταφής του Φράνκο, η κυβέρνηση ανακοίνωσε επίσης τον Ιούλιο την πρόθεσή της να συγκροτήσει μία επιτροπή αλήθειας για την δικτατορία του Φράνκο, απολογισμού των θυμάτων του εμφυλίου πολέμου και του φρανκικού καθεστώτος και ακύρωσης των αποφάσεων των εκτάκτων δικαστηρίων του δικτατορικού καθεστώτος.