Η Ανγκελα Μέρκελ απάντησε χθες στις προτάσεις που είχε κάνει ο Εμανουέλ Μακρόν για την Ευρώπη πριν από οχτώ μήνες με μια μακροσκελή συνέντευξη στην κυριακάτικη έκδοση της εφημερίδας Frankfurter Allgemeine, λίγες μέρες μετά την κήρυξη του εμπορικού πολέμου από τον Ντόναλντ Τραμπ στην Ε.Ε. με την επιβολή δασμών στα προϊόντα χάλυβα και αλουμινίου.
Η Γερμανίδα καγκελάριος αφήνει το ευρωπαϊκό όραμα στα χέρια του προέδρου της Γαλλίας, του δίνει τα κλειδιά για την πολιτική Αμυνας και κρατάει για τον εαυτό της τον ρόλο της γεφυροποιού ευρωπαϊκού Βορρά και Νότου και τα κλειδιά της οικονομίας.
Η πρόταση της Μέρκελ είναι ο ESM να ενισχυθεί με μέσα και αρμοδιότητες, αλλά να μείνει όπως είναι, υπό τον έλεγχο των κυβερνήσεων και των εθνικών κοινοβουλίων των χωρών της ευρωζώνης και να μην υπαχθεί στην αρμοδιότητα της Ε.Ε.
Αντιθέτως, θα αναλάβει και μέρος των αρμοδιοτήτων της Ε.Ε., καθώς θα έχει λόγο και στην αξιολόγηση της δημοσιονομικής κατάστασης των χωρών της ευρωζώνης.
Παράλληλα ο νέος ESM θα έχει την ευθύνη για το άνοιγμα πιστωτικής γραμμής για την αντιμετώπιση έκτακτων αλλά περιορισμένων κρίσεων:
«Οταν η ευρωζώνη συνολικά βρίσκεται σε κίνδυνο, το Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο (ΕΝΤ) θα πρέπει να μπορεί να διαθέτει -όπως μέχρι τώρα- μακροπρόθεσμα δάνεια, προκειμένου να βοηθούνται χώρες. Θα πρόκειται για δάνεια 30 ετών που θα συνδέονται με τον όρο εκτεταμένων δομικών μεταρρυθμίσεων. Πέραν αυτού, θα μπορούσα να φανταστώ τη δυνατότητα ενός πιστωτικού ορίου που θα έχει μικρότερη διάρκεια, για παράδειγμα 5 χρόνια. Ετσι θα μπορούσαμε να στηρίζουμε χώρες οι οποίες αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω εξωτερικών συνθηκών. Και πάλι φυσικά έναντι όρων, σε περιορισμένο ύψος και με υποχρέωση πλήρους αποπληρωμής» υπογραμμίζει.
«Ενα ΕΝΤ με τέτοια καθήκοντα θα πρέπει φυσικά να μπορεί να κρίνει αρμοδίως την οικονομική κατάσταση σε όλα τα κράτη-μέλη. Επιπλέον θα πρέπει να αξιολογεί τη βιωσιμότητα του χρέους των κρατών-μελών και να διαθέτει τα κατάλληλα εργαλεία, ώστε να μπορεί να την αποκαθιστά. Το ΕΝΤ θα πρέπει να έχει διακρατική οργάνωση, με τα αντίστοιχα δικαιώματα των εθνικών κοινοβουλίων. Και θα αποτελεί από κοινού με την Κομισιόν, η οποία ήδη αξιολογεί τακτικά την ανταγωνιστικότητα των κρατών-μελών και την τήρηση του συμφώνου σταθερότητας, τους δύο πυλώνες για τη σταθερότητα της ευρωζώνης».
Το γερμανικό σχέδιο κινείται μακράν του γαλλικού, καθώς παρακάμπτει τις προτάσεις για ενίσχυση της ευρωζώνης με τη θέσπιση υπουργού Οικονομικών και την κατάρτιση κοινού προϋπολογισμού.
Το ΕΝΤ που προτείνει η Μέρκελ θα έχει εποπτικές, χρηματοδοτικές και εκτελεστικές αρμοδιότητες: ουσιαστικά θα είναι ο ισχυρότερος ευρωπαϊκός θεσμός και η πολιτική του εποπτεία θα ασκείται διακυβερνητικά, δηλαδή η Γερμανία, που έχει και την υψηλότερη χρηματοδοτική συμμετοχή, θα παίζει τον καθοριστικό ρόλο.
Το επενδυτικό ταμείο
Σε αντάλλαγμα η Μέρκελ δηλώνει έτοιμη να υποστηρίξει τη σύσταση του Επενδυτικού Ταμείου που είχε προτείνει ο Μακρόν, σε πρώτη φάση με προϋπολογισμό που θα έχει διψήφιο αριθμό δισ. ευρώ για την καινοτομία, την ενέργεια και το ψηφιακό μέλλον στην ευρωζώνη, και παράλληλα την ενίσχυση της πολιτικής Αμυνας και Ασφάλειας.
«Θα πρέπει πάντως να ξεκαθαρίσουμε, εάν αυτός ο επιπλέον προϋπολογισμός θα είναι εντός ή εκτός του πλαισίου του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού» τονίζει η καγκελάριος και αφήνει ανοιχτό επίσης το θέμα της σύστασης επενδυτικού ταμείου που προτείνει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με κονδύλια ύψους 30 δισ. ευρώ.
Η Μέρκελ λέει πως υποστηρίζει την πρόταση αυτή, αλλά προσθέτει ότι η τύχη της θα εξαρτηθεί από τη μορφή που έχει μελλοντικά ο προϋπολογισμός όλης της Ε.Ε. και πώς θα είναι η δομή της ευρωζώνης. Δηλώνει επίσης ότι θέλει η ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων για το δημοσιονομικό πλαίσιο της Ε.Ε. για την περίοδο 2021-2027 να γίνει πριν από τις ευρωεκλογές, τον Μάιο του 2019, επειδή όπως υπογραμμίζει στους «αβέβαιους καιρούς που βρίσκεται η Ευρώπη θα πρέπει να είναι σε θέση να ενεργεί αποφασιστικά».
Για την Ιταλία, που πυροδότησε τη νέα περίοδο αβεβαιότητας, η Γερμανίδα καγκελάριος τονίζει εκ νέου ότι είναι έτοιμη να συνεργαστεί με τη νέα ιταλική κυβέρνηση, υπενθυμίζοντας το πλαίσιο συνεργασίας στην Ε.Ε.: «Η αλληλεγγύη μεταξύ Ευρωπαίων εταίρων δεν θα πρέπει να καταλήξει ποτέ σε μία ένωση χρεών».
Το προσεχές Σαββατοκύριακο η Μέρκελ θα έχει την ευκαιρία να συναντηθεί με τον Μακρόν και τον νέο πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζιουζέπε Κόντε, στη Σύνοδο των G7 στον Καναδά, υπό τη σκιά των δασμών που επέβαλε ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ.
Στο θέμα της πολιτικής Αμυνας και Ασφάλειας η Μέρκελ δηλώνει ότι αντιμετωπίζει θετικά την πρόταση Μακρόν για τη συγκρότηση δύναμης επέμβασης εκτός Ε.Ε., η οποία όμως -όπως εξηγεί- θα πρέπει να ενταχθεί στην υφιστάμενη ευρωπαϊκή συνεργασία (Pesco). Στη νέα δομή αμυντικής συνεργασίας θα μπορούσε, λέει, να ενταχθεί και η Βρετανία που βρίσκεται στην έξοδο από την Ε.Ε.
Η συμμετοχή της Γερμανίας σε τέτοιες αποστολές θα λαμβάνεται από την Μπούντεσταγκ. Ως προς τη χρηματοδότηση, η καγκελάριος παραπέμπει στο Ευρωπαϊκό Ταμείο για την Αμυνα. Προσθέτει επίσης ότι στον τομέα της εξωτερικής πολιτικής «χρειαζόμαστε στην Ε.Ε. πιο κοινή γραμμή».
Η πολιτική για το άσυλο
Για την πολιτική ασύλου η Μέρκελ δηλώνει ότι δεν είναι σίγουρη πως θα επιτευχθεί συμφωνία στο προσεχές Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 28 Ιουνίου. Εργαζόμαστε, λέει, όλοι υπό καθεστώς μεγάλης πίεσης, αλλά μπορεί να χρειαστούν μερικές εβδομάδες ακόμα.
H Γερμανίδα καγκελάριος «προσεγγίζει τις γαλλικές θέσεις» για τη μεταρρύθμιση της Ε.Ε., σχολίασε αργά χθες το βράδυ σε ανακοίνωσή του το Προεδρικό Μέγαρο στο Παρίσι, παραπέμποντας για τη συνέχεια στις διμερείς συνομιλίες που θα έχουν Μέρκελ και Μακρόν στο περιθώριο της G7, στις 8-9 Ιουνίου, στον Καναδά.
