Η τραγωδία, τελικά, έχει ακόμη μεγαλύτερες διαστάσεις από ό,τι είχαμε γράψει. Οι νεκροί από το ναυάγιο που σημειώθηκε εκατό ναυτικά μίλια νότια της Λαμπεντούζα την περασμένη Κυριακή, απ’ ό,τι προκύπτει, είναι τριακόσιοι τριάντα.
Τη Δευτέρα το βράδυ, τα πλοιάρια της ιταλικής ακτοφυλακής είχαν μεταφέρει στη Λαμπεντούζα είκοσι εννέα φέρετρα και εβδομήντα οκτώ διασωθέντες. Τα θύματα, όπως παραδέχθηκαν και οι ιταλικές αρχές, έχασαν τη ζωή τους εξαιτίας της μακράς παραμονής τους στα σωστικά μέσα του λιμεναρχείου και της ακτοφυλακής, από κρυοπληξία, υπό εφιαλτικές καιρικές συνθήκες που δεν επέτρεπαν την ολοκλήρωση των επιχειρήσεων διάσωσης.
Χθες το πρωί, όμως, μόλις έφτασαν στη στεριά, οι τελευταίοι εννέα διασωθέντες αποκάλυψαν μια σαφώς δραματικότερη πραγματικότητα: στα λιβυκά χωρικά ύδατα, όπως κατέθεσαν στους εισαγγελείς, ανετράπησαν τουλάχιστον άλλα δύο πλεούμενα, με συνολικό αριθμό θυμάτων που υπολογίζεται στους τριακόσιους τριάντα. Ενδέχεται, όμως, να είναι και υψηλότερος.
Στις μαρτυρίες τους, οι μετανάστες από την υποσαχάρια Αφρική τονίζουν ότι δεν ήθελαν να επιβιβαστούν στα πλεούμενα, διότι ήξεραν πολύ καλά ότι υπό τις αντίξοες αυτές καιρικές συνθήκες θα έθεταν αυτόματα σε κίνδυνο τη ζωή τους. Οι δουλέμποροι, όμως, τους ανάγκασαν να σαλπάρουν, υπό την απειλή των όπλων τους.
Είχε πληρώσει έκαστος οκτακόσια ευρώ για το νέο αυτό ταξίδι θανάτου και μέχρι να δοθεί η έγκριση για τον απόπλου, η σπείρα των δουλεμπόρων τούς κρατούσε έγκλειστους σε αποθήκη, λίγο έξω από την Τρίπολη.
Το πρόβλημα είναι πολυδιάστατο και κάθε άλλο παρά απλό: τις τελευταίες ώρες, η ιταλική κυβέρνηση, διά στόματος του υπουργού Εξωτερικών, Πάολο Τζεντιλόνι, κατέστησε σαφές ότι η ευρωπαϊκή αποστολή «Τρίτων», η οποία αντικατέστησε, τυπικά, την ιταλική επιχείρηση «Μάρε Νόστρουμ», «είναι ανεπαρκής» και «πρόκειται μόνο για μια αρχή».
Ο Ιταλός τέως πρωθυπουργός, όμως, Ενρίκο Λέτα προχώρησε ακόμη παραπέρα και δεν δίστασε να τονίσει, μέσω Διαδικτύου, ότι «πρέπει να επανενεργοποιθεί η αποστολή “Mάρε Νόστρουμ”, ανεξάρτητα από το αν οι υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες συμφωνούν και ανεξάρτητα, επίσης, από το αν κάποιοι θεωρούν ότι μπορεί να στερήσει μερικές ψήφους». Η έμμεση αναφορά, προφανώς, είναι στον Ρέντσι, ο οποίος υπέκυψε, τελικά, στις πιέσεις του κεντροδεξιού υπουργού Εσωτερικών, Αντζελίνο Αλφάνο, και συναίνεσε στον τερματισμό της ανθρωπιστικής αυτής αποστολής, πριν από τρεις μήνες.
Είκοσι εννέα κηδείες
Οι σοροί των είκοσι εννέα μεταναστών που έχασαν τη ζωή τους την περασμένη Κυριακή από το κρύο, ύστερα από ένα εξουθενωτικό ταξίδι, θα ταφούν σε δεκατέσσερις κωμοπόλεις και χωριά, στην ευρύτερη περιοχή του Ακράγαντα της Σικελίας. Οι δήμοι αυτοί προσφέρθηκαν να τους «δωρίσουν» δυο μέτρα από τη γη τους.
Μια μικρή πράξη αλληλεγγύης, έστω και όψιμη, η οποία θα έπρεπε να εμπνεύσει και τους ιθύνοντες της Ευρώπης, που συνεχίζουν να αναβάλλουν μια ρεαλιστική αντιμετώπιση του φαινομένου των μεταναστευτικών ρευμάτων.
Σύμφωνα με πολλές εθελοντικές οργανώσεις, θα πρέπει να οριστούν, θαλάσσιοι ανθρωπιστικοί διάδρομοι διέλευσης, για ασφαλείς πορείες πλεύσης των σαπιοκάραβων που μεταφέρουν τους απελπισμένους αυτούς πολίτες, από τον «κάτω κόσμο» μέχρι τον ευρωπαϊκό Νότο. Οι αντιδράσεις κατά της θέσης και δυνατότητας αυτής είναι δεδομένες, αλλά αξίζει τον κόπο να δοθεί μια μάχη, διότι τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί πιο φοβερό και ασύλληπτο από το να συνηθίσουμε, και πάλι, σε έναν αδιάκοπο απολογισμό, ανώνυμων θυμάτων.
