Οι αιτούντες άσυλο δεν πρέπει να υποβάλλονται σε ψυχολογικές εξετάσεις για να εξακριβωθεί εάν… είναι ομοφυλόφιλοι, σύμφωνα με απόφαση του Ανώτατο Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η οποία είναι δεσμευτική για τα 28 κράτη μέλη της Ε.Ε.
Τα τεστ για τον προσδιορισμό του γενετήσιου προσανατολισμού είναι αμφιλεγόμενα και συχνά εξευτελιστικά. Μερικές φορές χρησιμοποιούνται στην αξιολόγηση των αιτήσεων ασύλου και άλλες τις ζητούν οι ίδιοι πρόσφυγες προκειμένου να μην απελαθούν στην περίπτωση που στην πατρίδα τους διώκεται η ομοφυλοφιλία.
Η απόφαση του δικαστηρίου σχετίζεται με την υπόθεση ενός Νιγηριανού άνδρα, που υπέβαλε αίτηση ασύλου στην Ουγγαρία τον Απρίλιο του 2015, ενώ φοβόταν τις διώξεις στη χώρα του επειδή είναι ομοφυλόφιλος.
Εκατοντάδες ομοφυλόφιλοι, που φοβούνται το ίδιο στην Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Τσετσενία έχουν ζητήσει άσυλο στην Ε.Ε., σύμφωνα με τις εκθέσεις του Οργανισμού Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ένωσης.
Το αίτημα της Νιγηρίας απορρίφθηκε, αφού η αναφορά του ψυχολόγου δεν επιβεβαίωσε την ομοφυλοφιλία του συγκεκριμένου άνδρα. Ένα δικαστήριο στην πόλη Σέγκεντ της Ουγγαρίας πρέπει τώρα να επανεξετάσει την υπόθεση υπό το πρίσμα της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου.
Το ανώτατο ευρωπαϊκό δικαστήριο εκδίκασε μια παρόμοια υπόθεση στην Ολλανδία τον Δεκέμβριο του 2014, και διαπίστωσε ότι τα τεστ σεξουαλικότητας παραβίαζαν τα ανθρώπινα δικαιώματα των αιτούντων άσυλο.
Στη νέα απόφαση σημειώνεται πως «ορισμένες μορφές εκθέσεων εμπειρογνωμόνων μπορεί να αποδειχθούν χρήσιμες» σε τέτοιες περιπτώσεις, αλλά πρόσθεσε ότι αυτές οι αναφορές παρεμπόδισαν την ιδιωτικότητα του ατόμου. Οι αρχές πρέπει επίσης να καθορίσουν την αξιοπιστία των δηλώσεων του ενάγοντος, ανέφεραν οι δικαστές.
Το 2013 το δικαστήριο αποφάσισε ότι θα μπορούσε να χορηγηθεί άσυλο στις περιπτώσεις κατά τις οποίες πράγματι μετανάστες φυλακίστηκαν στην πατρίδα τους λόγω ομοφυλοφιλίας, η οποία είναι παράνομη στις περισσότερες αφρικανικές χώρες, όπως οι Ουγκάντα, Νιγηρία, Κένυα και Μποτσουάνα.
Τι αποφάσισε η Ουγγαρία και τι ακολουθεί στην υπόθεση;
Το ουγγρικό δικαστήριο δεν μπορεί να ασκήσει έφεση κατά της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, οπότε το αίτημα ασύλου του Νιγηριανού άνδρα με το κωδικό όνομα F είναι πλέον ισχυρότερο.
Η απόφαση συνεπάγεται πως οι χώρες της Ε.Ε. δεν έχουν πλέον νόμιμο δικαίωμα να επιβάλλουν ψυχολογικές εξετάσεις για να εξακριβώσουν τη σεξουαλική ταυτότητα του αιτούντος άσυλο.
Παρά το γεγονός ότι αξιωματούχοι της Ουγγαρίας δεν βρήκαν τις δηλώσεις του F να είναι ουσιαστικά αντιφατικές, κατάληξαν στο συμπέρασμα ότι ο ίδιος δεν ήταν αξιόπιστος και ότι δεν ήταν δυνατό να επιβεβαιωθεί ο ισχυρισμός του σχετικά με τον σεξουαλικό του προσανατολισμό.
Ο F υποβλήθηκε σε διάφορες εξετάσεις, όπως τεστ προσωπικότητας, με στόχο τον προσδιορισμό του χαρακτήρα και των συναισθημάτων του. Ο ίδιος είπε ότι σε αυτές παραβιάστηκαν τα θεμελιώδη δικαιώματά του, ότι δεν προέκυψε κάποια εκτίμηση «της αξιοπιστίας του σεξουαλικού προσανατολισμού του», αλλά και ότι οποιαδήποτε ένδειξη από τέτοιες εξετάσεις μπορεί να είναι «κατά προσέγγιση», όπως ανέφεραν οι δικαστές.
Το ουγγρικό δικαστήριο που χειρίστηκε την υπόθεση του F ισχυρίστηκε ότι δεν ανάγκασε τον μετανάστη να κάνει φυσική εξέταση και ότι δεν τον υποχρέωσε να δει πορνογραφικές φωτογραφίες ή βίντεο.
Το BBC υπενθυμίζει πως το 2010 η αρχή θεμελιωδών δικαιωμάτων της Ε.Ε. καταδίκασε τις τσεχικές αρχές για τη χρήση «φαλλομετρικών» εξετάσεων σεξουαλικής διέγερσης σε ορισμένους αιτούντες άσυλο για να διαπιστώσουν, εάν ήταν ομοφυλόφιλοι. Τότε κρατικοί αξιωματούχοι υποστήριξαν πως τεστ είχαν γίνει σε λιγότερες από 10 περιπτώσεις, με τη συγκατάθεση των ατόμων.
Πηγή: BBC
