Η Πολωνία στο «απόσπασμα» της Κομισιόν

Μέτωπο κατά της Βαρσοβίας άνοιξαν οι Βρυξέλλες, με την ενεργοποίηση χθες για πρώτη φορά στην Ιστορία της Ε.Ε. του άρθρου 7 της κοινοτικής Συνθήκης για παραβίαση του κράτους δικαίου.

Απόφαση που αναμένεται να εμπλέξει και άλλα κράτη-μέλη, ιδίως τις άλλες τρεις χώρες της Ανατολικής Ευρώπης (Ουγγαρία, Τσεχία, Σλοβακία) που μαζί με την Πολωνία έχουν δημιουργήσει την ομάδα Βίζεγκραντ αποτελούμενη από συντηρητικές και εθνικιστικές κυβερνήσεις με κοινές θέσεις σε μία σειρά από θέματα, όπως το μεταναστευτικό.

Ηδη, η κυβέρνηση της Ουγγαρίας χαρακτήρισε την απόφαση «απαράδεκτη» και προειδοποίησε ότι θα θέσει βέτο στην επιβολή κυρώσεων κατά της Πολωνίας…

Περίπου δύο χρόνια κράτησε η εξέταση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή των αποφάσεων της συντηρητικής δεξιάς κυβέρνησης του κόμματος «Νόμος και Δικαιοσύνη» (PiS) της Πολωνίας.

Τελικά «αποφάσισε ότι υπάρχει σαφής κίνδυνος κατάφωρης παραβίασης του κράτους δικαίου». Και ενεργοποίησε το περίφημο άρθρο 7 της Συνθήκης που προβλέπει την επιβολή κυρώσεων, όπως την αναστολή του δικαιώματος ψήφου στο Συμβούλιο Υπουργών ή των χρηματοδοτήσεων από τα Διαρθρωτικά Ταμεία.

«Πολιτικά κίνητρα»

Βέβαια, δεν βρισκόμαστε ακόμη εκεί και είναι νωρίς για προβλέψεις ως προς τη μορφή των κυρώσεων. Αλλωστε, θα χρειαστεί η γνωμοδότηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και η σύμφωνη γνώμη του Συμβουλίου Υπουργών.

Ωστόσο, η απόφαση της Κομισιόν «έτσουξε» για τα καλά την καθολικο-συντηρητική κυβέρνηση της Πολωνίας. Η πρώτη αντίδραση της Βαρσοβίας ήταν να κατηγορήσει για «πολιτικά κίνητρα» την Κομισιόν. Η απάντηση της τελευταίας, όπως τη διατύπωσε σε συνέντευξη Τύπου ο Ολλανδός αντιπρόεδρος Φρανς Τίμερμανς, ήταν ότι «το ευρωπαϊκό Δίκαιο πρέπει να εφαρμόζεται από όλους»…

Η πολωνική κυβέρνηση κατηγορείται για λήψη μέτρων κατά της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης. Ενα από αυτά αφορά την ψήφιση νομοθεσίας που θέτει την παύση και τη συνταξιοδότηση δικαστών στη διακριτική ευχέρεια του εκάστοτε υπουργού Δικαιοσύνης, αλλά και γενικά στον τρόπο λειτουργίας του Ανώτατου Δικαστηρίου της χώρας, το κόμμα που ίδρυσαν οι δίδυμοι αδελφοί Καζίνσκι επέφερε αλλαγές που είχαν στόχο τον απόλυτο έλεγχο της Δικαιοσύνης.

Η διαδικασία που θα ακολουθήσει είναι πολύπλοκη. Η Επιτροπή δίνει στην Πολωνία προθεσμία τριών μηνών για να αποσύρει την επίμαχη νομοθεσία.

Η διαδικασία, όμως, έχει κινηθεί από χθες και θα πρέπει να τοποθετηθούν το Ευρωκοινοβούλιο και το Συμβούλιο Υπουργών.

Για την υιοθέτηση της πρότασης της Κομισιόν απαιτείται η ψήφος 22 χωρών (4/5) και μία αιτιολογημένη γνώμη που θα έχει τις υπογραφές του 1/3 των κρατών-μελών. Θα ακολουθήσουν συζητήσεις μεταξύ του Συμβουλίου και της Πολωνίας και θα χρειαστεί ομόφωνη απόφαση για τη διαπίστωση διαρκούς παραβίασης του κράτους δικαίου.

Στη συνέχεια, το Συμβούλιο μπορεί να αποφασίσει με ειδική πλειοψηφία την επιβολή κυρώσεων.

Η διαδικασία, λοιπόν, είναι χρονοβόρα και πολύ δύσκολα θα φτάσει μέχρι το τέλος. Αυτό που «πονάει» την πολωνική κυβέρνηση είναι η πολιτική διάσταση του όλου θέματος…