Η προχτεσινή ισόβια καταδίκη του Ράτκο Μλάντιτς είναι χωρίς αμφιβολία δίκαιη, αλλά η Σερβία δεν το βλέπει έτσι.
Για την πλειονότητα των Σέρβων, τα 22 χρόνια μετά τη συνθήκη του Ντέιτον και τον τερματισμό του πολέμου στη Βοσνία δεν έχουν εξομαλύνει τις βαθιές εθνοτικές και θρησκευτικές διαφορές που οδήγησαν στον αιματηρότατο πολυετή εμφύλιο και ως εκ τούτου ο «Χασάπης των Βαλκανίων» -όπως και ο πολιτικός ηγέτης των Σερβοβόσνιων, ο επίσης καταδικασμένος Ράντοβαν Κάρατζιτς- αντιμετωπίζεται ως εθνικός ήρωας που πολέμησε και θυσιάστηκε για τον αδικημένο από τον υπόλοιπο πλανήτη (πλην Ρωσίας βέβαια) λαό του, σε έναν πόλεμο που κρίθηκε (όπως και εκείνος του Κοσόβου το 1999) σε βάρος των Σέρβων χάρη στην ξένη επέμβαση.
Αντί δηλαδή να αποδομεί το εθνικό αφήγημα περί «αδικημένων» Σέρβων, η καταδίκη Μλάντιτς μάλλον το ενισχύει, καθώς το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο της Χάγης εξακολουθεί να θεωρείται μονόπλευρο και εκδικητικό κατά των Σέρβων όργανο νομιμοποίησης των νικητών του πολέμου.
Κι αυτό κυρίως γιατί οι αντίπαλοι των Σέρβων ηγέτες/πολέμαρχοι των μουσουλμάνων και των Κροατών, όπως και αλβανόφωνοι στο Κόσοβο, που επίσης πρωταγωνίστησαν από τη μεριά τους σε σφαγές και εθνοκαθάρσεις, όχι μόνο δεν δικάστηκαν, αλλά και κυβερνούν ακόμη με τις «πλάτες» των ξένων επικυρίαρχων.
Οπως σωστά είπε χτες ο Πρέντραγκ Κόγιοβιτς, ηγέτης του μικρού πολυεθνοτικού κόμματος της Βοσνίας Nasa Stranka, η συμφωνία του Ντέιτον «έδωσε στους εθνικιστές κάθε πλευράς σχεδόν απόλυτο έλεγχο στα εδάφη που βρέθηκαν στον έλεγχό τους», επιτρέποντάς τους «να πετύχουν με πολιτικά μέσα εκείνο που αρχικά προσπάθησαν να πετύχουν με τα όπλα»…
Ετσι, στους δρόμους της Μπάνια Λούκα και των άλλων κοινοτήτων της ημιαυτόνομης «Ρεπούμπλικα Σίρπσκα», εμφανίστηκαν ξανά τις τελευταίες μέρες μεγάλα πανό και γκραφίτι με πορτρέτα του Μλάντιτς και επιγραφές που τον αποκαλούν «ήρωα» και «μάρτυρα» του σερβικού λαού. Ακόμη και κοντά στο μνημείο της Σρεμπρένιτσα, το σκηνικό της χειρότερης θηριωδίας του πολέμου, αναρτήθηκαν μεγάλα πλακάτ με φωτογραφίες του Μλάντιτς και λεζάντα: «Είσαι ο ήρωάς μας».
Να θυμίσουμε ότι ο ηγέτης των Σερβοβόσνιων, Μίλοραντ Ντόντικ, έχει αποκαλέσει τον Μλάντιτς «θρύλο του σερβικού λαού», ενώ ο εκπρόσωπος των Σέρβων στην προεδρική «τρόικα» της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης, Μλάντεν Ιβανιτς, ανέφερε ότι ενώ στους Σέρβους κατηγορούμενους, μέχρι σήμερα, επιβλήθηκαν ποινές συνολικά πέντε φορές ισόβια και 750 χρόνια φυλακής, σε όλους τους άλλους υπόδικους επιβλήθηκαν συνολικά μόνο 50 χρόνια φυλακή!
Αγώνας για μια ζωή
Ο ίδιος ο Μλάντιτς δήλωσε στη σερβική εφημερίδα «Νοβόστι» ότι «θα αγωνιστώ ώς το τέλος της ζωής μου για να αποκαλύψω τα ψέματα του πολέμου στη Βοσνία», ενώ η «Πολίτικα» του Βελιγραδίου κυκλοφόρησε με τίτλο «Ισόβια αιχμάλωτος».
Οι συνήγοροί του άσκησαν έφεση. Να σημειωθεί ότι στην τελευταία φάση της δίκης, η βασική «γραμμή» της υπεράσπισης ήταν η παρουσίαση του βοσνιακού εμφυλίου ως μιας συνωμοσίας των ΗΠΑ, της Γερμανίας και των άλλων μεγάλων δυτικών χωρών για τη διάλυση της Γιουγκοσλαβίας και την απόσπασή της από τη ρωσική σφαίρα επιρροής, με απώτερο σκοπό την περικύκλωση της Ρωσίας από όλες τις πλευρές – προσπάθεια που συνεχίζεται σήμερα στην Ουκρανία…
Το μεγάλο ερώτημα τώρα είναι πώς θα επιδράσει η καταδίκη στη σερβική κοινή γνώμη, που «βράζει», καθώς ο εθνικισμός και τα αντιδυτικά συναισθήματα κάθε άλλο παρά έχουν υποχωρήσει.
Ο πρόεδρος Αλεξάντρ Βούτσιτς προσπάθησε να διασκεδάσει την οργή, συστήνοντας «να μη σκύβουν το κεφάλι και να κοιτούν το μέλλον και πως θα εξασφαλίσουν την ειρήνη και τη σταθερότητα για τις επόμενες γενιές», αλλά ταυτόχρονα είπε ότι τα χιλιάδες θύματα της σερβικής πλευράς «δεν αντιμετωπίζονται με τον ίδιο σεβασμό όπως τα θύματα των άλλων εθνικών κοινοτήτων».
Και βέβαια ο υπερεθνικιστής πολιτικός Βόισλαβ Σέσελι, που δικάστηκε αλλά αθωώθηκε στη Χάγη, επισήμανε ότι η απόφαση αποτελεί «καταδίκη ολόκληρου του σερβικού λαού»…
