Η κατάσταση θα ήταν πολύ αστεία αν δεν ήταν τόσο σοβαρή. Mετά την ανεξαρτησία «με ολίγη» που κήρυξε (;) προχθές ο Καταλανός πρωθυπουργός Κάρλες Πουτζντεμόν από το βήμα της τοπικής βουλής, ο Μαριάνο Ραχόι ρώτησε τους Καταλανούς «πείτε μας τι ανακοινώσατε για να σας πούμε κι εμείς τι θα σας κάνουμε».
Η αρχική αντίδραση του Ισπανού πρωθυπουργού χθες το μεσημέρι, μετά τη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, ακουγόταν περίπου σαν «τρολάρισμα» για όσους είναι εξοικειωμένοι με την ορολογία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Αργότερα το απόγευμα όμως, όταν ο Ραχόι εμφανίστηκε στην ισπανική Βουλή, ήταν πολύ πιο οξύς.
«Δεν είναι δυνατή η μεσολάβηση μεταξύ του δημοκρατικού νόμου και της ανυπακοής και της ανομίας», αποκλείοντας τον όποιο διάλογο αν δεν αποσυρθεί η ανακήρυξη της ανεξαρτησίας. «Κανένα Σύνταγμα εντός της Ευρώπης δεν αναγνωρίζει το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση και η ανεξαρτησία της Καταλονίας είναι αντίθετη με οποιοδήποτε κανόνα διεθνούς δικαίου», τόνισε.
Στη συνέχεια έθεσε ένα ξεκάθαρο τελεσίγραφο στον Πουτζντεμόν, τον οποίο κατέδειξε ως υπεύθυνο για τη βαθιά κρίση στην Καταλονία, «μία από τις πιο κρίσιμες στιγμές στη σύγχρονη ιστορία».
Πέντε μέρες κι άλλες τρεις είναι η χρονική προθεσμία που έδωσε στον Καταλανό πρωθυπουργό για να ξεκαθαρίσει τη θέση του.
Πέντε για να απαντήσει αν κήρυξε την ανεξαρτησία και άλλες τρεις στη συνέχεια για να την πάρει πίσω. Στην αντίθετη περίπτωση, αν και δεν το είπε ανοιχτά, ανοίγει ο δρόμος για το άρθρο 155 που προβλέπει την αναστολή της αυτονομίας μιας περιφέρειας εφόσον αυτή θέτει σε κίνδυνο την εδαφική ακεραιότητα της χώρας.
Για αυτή την ακραία κίνηση η κυβέρνηση μειοψηφίας του Ραχόι έχει εξασφαλίσει τη στήριξη των κεντροδεξιών Ciudadanos, αλλά και του Σοσιαλιστικού Κόμματος (PSOE).
Ο αρχηγός των Ισπανών Σοσιαλιστών Πέδρο Σάντσεθ κάλεσε και αυτός τον Κάρλες Πουτζντεμόν «να αποσαφηνίσει ακριβώς όσα είπε» και κατά την εκτίμησή του «είναι σαφές ότι το άρθρο 155 έχει ενεργοποιηθεί».
Με τη μόνη διαφορά ότι αυτή τη φορά το μαστίγιο συνοδεύεται και από καρότο. Ο Σάντσεθ είπε χθες ότι το κόμμα του και το δεξιό κυβερνών Λαϊκό Κόμμα συμφώνησαν να ξεκινήσουν συζήτηση για αλλαγές στο σύστημα των αυτονομιών στην Ισπανία, συμπεριλαμβανομένης και της Καταλονίας.
Η ιδέα, σύμφωνα με τον Σάντσεθ, «έχει στόχο να επιτρέψει στην Καταλονία να παραμείνει κομμάτι της Ισπανίας».
Επιτροπή ειδικών
Η διαδικασία, όπως είπε, θα ξεκινήσει ύστερα από έξι μήνες. Θα ανατεθεί σε επιτροπή ειδικών και οι αλλαγές θα κατοχυρωθούν με αναθεώρηση του Συντάγματος.
Βέβαια, το αίτημα της Καταλονίας για αλλαγή του καταστατικού αυτονομίας το σαμποτάριζε συστηματικά η Δεξιά, η οποία αν είχε επιδείξει μια ελάχιστη πολιτική εξυπνάδα και ευελιξία το πιθανότερο είναι πως θα είχε αποφευχθεί η σημερινή έκρυθμη κατάσταση.
Το ερώτημα είναι πώς θα κινηθεί ο Πουτζντεμόν μετά το τελεσίγραφο (και το καρότο) της Μαδρίτης κι ενώ δεν διαφαίνεται καμία διάθεση για διαμεσολάβηση από ευρωπαϊκής πλευράς.
«Μην κάνεις κάτι που θα σε οδηγήσει σε δρόμο χωρίς επιστροφή» του είχε διαμηνύσει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ πριν από την ομιλία του στην τοπική Βουλή.
Χθες, η Κομισιόν εξέφρασε για μια ακόμη φορά τη στήριξή της στον Μαριάνο Ραχόι διά στόματος του αντιπροέδρου της, Βάλντις Ντομπρόφσκις: «Η Κομισιόν παρακολουθεί με προσοχή την κατάσταση στην Ισπανία και επαναλαμβάνει την προηγούμενη έκκλησή της για πλήρη σεβασμό της συνταγματικής τάξης».
«Η κήρυξη της ανεξαρτησίας εκ μέρους της Καταλονίας θα ήταν παράνομη και δεν πρόκειται να λάβει ουδεμία αναγνώριση από τη Γερμανία», δήλωσε η εκπρόσωπος της Ανγκελα Μέρκελ, Ουλρίκε Ντέμερ, προσθέτοντας ότι πρόκειται για εσωτερικό ζήτημα της Ισπανίας στο οποίο δεν σκοπεύει να αναμιχθεί η Γερμανία.
Οικονομικές αναταράξεις
«Ζητούμε συνομιλίες εντός του πλαισίου του ισπανικού Συντάγματος» είπε σε ανάλογο πνεύμα και ο εκπρόσωπος της γαλλικής κυβέρνησης Κριστόφ Καστανέ, τονίζοντας ότι το Παρίσι δεν εμπλέκεται σε εσωτερικές υποθέσεις της Ισπανίας.
Ο δε υπουργός Εξωτερικών της Ιταλίας Αντζελίνο Αλφάνο τόνισε: «Η Ιταλία θεωρεί πως η μονομερής κήρυξη ανεξαρτησίας της Καταλονίας είναι απαράδεκτη και τάσσεται ενάντια σε οποιαδήποτε αύξηση της έντασης».
Ο Πουτζντεμόν όμως έχει να αντιμετωπίσει και τις αντιδράσεις των συμμάχων του.
Στο μέτωπο των αυτονομιστών επικρατεί μεγάλη απογοήτευση από τη… μισή κήρυξη της ανεξαρτησίας.
Οι βουλευτές του αντικαπιταλιστικού CUP, που στηρίζει τον κυβερνητικό συνασπισμό, ανακοίνωσαν χθες ότι θα απόσχουν από τη Βουλή έως ότου κηρυχθεί επίσημα η ανεξαρτησία της Καταλονίας.
Ολα αυτά πάντα υπό την απειλή μεγαλύτερων οικονομικών αναταράξεων, καθώς πολλές μεγάλες επιχειρήσεις είτε ανακοίνωσαν ήδη τη μετακόμιση της έδρας τους από την Καταλονία, είτε απειλούν πως θα το πράξουν.
Πριν από τη χθεσινή ομιλία του Ραχόι, ο Πουτζντεμόν σε συνέντευξή του στο CNN καλούσε την ισπανική κυβέρνηση σε «διάλογο χωρίς προϋποθέσεις». Μέχρι χθες αργά το βράδυ δεν είχε αντιδράσει στο τελεσίγραφο.
Η αντίδραση, ωστόσο ήλθε από τον Κάρλες Καμπουθάνο, εκπρόσωπό του κόμματός του Πουτζντεμόν, του PDeCAT, στην καταλανική Βουλή.
«Η εφαρμογή του άρθρου 155 θα ήταν μνημειώδες σφάλμα», είπε και προειδοποίησε την ισπανική κυβέρνηση ότι «αυτή είναι ίσως η τελευταία ευκαιρία που έχουμε όλοι για να φτάσουμε σε μια καλή λύση για όλες τις πλευρές».
