Από χθες το πλοίο Golfo Azzurro, που διασώζει πρόσφυγες και μετανάστες στη Μεσόγειο, έχει μπλοκαριστεί ανάμεσα στη Μάλτα και τη Σικελία, επειδή έχει γίνει «μπαλάκι» μεταξύ Ρώμης και Βαλέτας εξαιτίας της άρνησης των δύο χωρών να δεχθούν τρεις Λίβυους που επιβαίνουν σε αυτό.
Το πλεούμενο της ισπανικής μη κυβερνητικής οργάνωσης Proactiva Open Arms, διέσωσε την Κυριακή τα τρία άτομα, που επέβαιναν σε μικρή βάρκα και βρίσκονταν σε απόσταση 100 μιλίων από τις λιβυκές ακτές, σε μία επιχείρηση υπό τον συντονισμό της ιταλικής ακτοφυλακής.
Όταν όμως το πλοίο, πλησίασε στη Λαμπεντούζα για να αποβιβάσει τους τρεις Λίβυους, οι ιταλικές αρχές αρνήθηκαν να τους δεχθούν διότι δεν είχε γίνει σεβαστός ο «κώδικας συμπεριφοράς» της Ρώμης για τις μη κυβερνητικές οργανώσεις που δραστηριοποιούνται ανάμεσα στη Σικελία και τη Λιβύη.
Ο επικεφαλής της αποστολής της οργάνωσης δήλωσε στο γαλλικό πρακτορείο πως η Μάλτα είπε ότι η Ιταλία ήταν υπεύθυνη για τη διάσωση και έπρεπε να μεταφέρει τους μετανάστες. «Ζητήσαμε να αποβιβαστούμε στη Λαμπεντούζα γιατί ήταν πιο κοντά, αλλά οι ιταλικές αρχές μας είπαν να δούμε με τη Μάλτα».
«Δεν μπορούμε να τους πάμε πίσω στη Λιβύη, επειδή είναι εναντίον του ναυτικού δικαίου με τη χώρα να μην θεωρείται ασφαλές λιμάνι. Άρα πρέπει να τους πάμε σε ένα ευρωπαϊκό λιμάνι» δήλωσε ο ίδιος.
Το παράδοξο είναι πως η Proactiva είναι μια από τις τέσσερις ΜΚΟ, που έχουν υπογράψει τον επίμαχο κώδικα, ο οποίος προβλέπει κυρίως την επιβολή παρουσίας ένοπλων αστυνομικών στα σκάφη τους, υπό την απειλή απαγόρευσης πρόσβασης στα ιταλικά λιμάνια.
Αντίθετα, οι ιταλικές αρχές παραδόξως έκαναν δεκτούς το Σάββατο 127 πρόσφυγες και μετανάστες που μεταφέρθηκαν από το πλοίο Prudence των Γιατρών χωρίς Σύνορα, οι οποίοι βρίσκονται ανάμεσα στις πέντε άλλες ΜΚΟ, που απέρριψαν το νέο κανονισμό.
Σύμφωνα με τον «κώδικα συμπεριφοράς», όσες ΜΚΟ δεν έχουν συμφωνήσει με τον κώδικα, οι ιταλικές αρχές διατηρούν το δικαίωμα να μην επιτρέπουν τον ελλιμενισμό των διασωστικών.
«Στηρίζουμε των κώδικα»
Στο μεταξύ ο αρμόδιος επίτροπος για θέματα μετανάστευσης, Δημήτρης Αβραμόπουλος, δήλωσε ότι «η Ιταλία πρότεινε τον σχετικό κώδικα και εμείς τον στηρίζουμε, πρέπει να τύχει σεβασμού». «Πρέπει να είμαστε ευγνώμονες προς τις μη κυβερνητικές οργανώσεις, έσωσαν πολλές ζωές. Δεδομένης της κατάστασης, όμως, σε ανοικτή θάλασσα, χρειάζεται ένας συντονισμός», είπε.
Σε συνέντευξη στην La Stampa ο ίδιος υποστήριξε πως «αριθμοί τον Ιούλιο μειώθηκαν και αυτό είναι μία καλή είδηση. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι μπορούν να βγουν οριστικά συμπεράσματα: Ξέρουμε ότι υπάρχουν ακόμη πολλοί άνθρωποι, οι οποίοι περιμένουν να επιβιβασθούν, και είναι πολύ πιθανό να ακολουθήσει, σύντομα, ένα νέο κύμα αναχωρήσεων από τη Λιβύη».
Στη συνέχεια πρόσθεσε πως «η Ευρώπη ενισχύει τη συνεργασία με τη Λιβύη και τις υπόλοιπες αφρικανικές χώρες, όπως την Αίγυπτο και την Αλγερία, η οποία δείχνει διάθεση συνεργασίας. Ο αρμόδιος επίτροπος υποδεικνύει τρεις οδούς για τη διαχείριση της κρίσης:
Την ταχύτερη εξέταση των αιτήσεων ασύλου, την αναδιανομή όσων δικαιούνται να παραμείνουν στην Ευρώπη και τον πιο γρήγορο επαναπατρισμό όσων δεν έχουν αυτό το δικαίωμα. Παράλληλα, τονίζει ότι λόγω της επικινδυνότητας της υπάρχουσας κατάστασης, σε αυτήν τη φάση, δεν μπορούν να ανοίξουν hotspot της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες στη Λιβύη.
Τέλος, αναφερόμενος στον κανονισμό του Δουβλίνου για την παροχή ασύλου, ο επίτροπος είπε ότι «δεν έχει επινοηθεί για την αντιμετώπιση μίας κρίσης σαν και αυτή που διανύουμε. «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε ένα σύστημα ανακατανομής σε περιπτώσεις εκτάκτου ανάγκης» συμπληρώνει. «Το σύστημα αυτό πρέπει να γίνει δεκτό, με κοινό αίσθημα κατανόησης», διότι «χρειάζεται πολιτική βούληση και εμπιστοσύνη».
