Οι Βενετοί λένε «Addio Venezia»

Ενθουσιάζει τους τουρίστες, εγκαταλείπεται από τον μόνιμο πληθυσμό της. Γοητευτική μεν η Βενετία για όλο τον κόσμο, αλλά η ζωή για τους μόνιμους κατοίκους της έχει γίνει εφιάλτης λόγω του τουρισμού.

Σε διαδήλωση που έγινε στις αρχές του μήνα χιλιάδες ζήτησαν τον περιορισμό του τουρισμού που καταστρέφει την ποιότητα ζωής τους και το περιβάλλον και τους τρέπει τελικώς σε φυγή… Ο πληθυσμός της πόλης από 175.000 που ήταν μεταπολεμικά έχει μειωθεί πλέον σήμερα στους 55.000.

Η πόλη βουλιάζει κάτω από το βάρος του τουρισμού. Οι φθηνές πτήσεις, τα τεράστια κρουαζιερόπλοια, τα διάσημα κανάλια προσελκύουν τόσους πολλούς τουρίστες που οποιαδήποτε ημέρα οι ξένοι είναι περισσότεροι από τους ντόπιους.

Και δεν είναι μόνο ο αριθμός των τουριστών αλλά και το είδος του τουρισμού που οδηγεί τους κατοίκους στα όρια τους: οι περισσότεροι δεν διανυκτερεύουν στην πόλη, πράγμα που σημαίνει ότι τα χρήματα που ξοδεύουν είναι στην ίδια μικρή περιορισμένη περιοχή.

Οι μικρές επιχειρήσεις και οι βιοτεχνίες με τα χειροποίητα είδη έχουν αντικατασταθεί από καταστήματα με βιομηχανικά σουβενίρ και ταχυφαγεία για την εξυπηρέτηση των επισκεπτών της ημέρας.

Τα τελευταία χρόνια οι κάτοικοι της Βενετίας έχουν οργανώσει αρκετές κινητοποιήσεις διαμαρτυρίας κατά του μαζικού τουρισμού που έχει οδηγήσει στα ύψη τα ενοίκια και έχει αναγκάσει πολλές οικογένειες να εγκαταλείψουν την πόλη τους. Βασικό σύνθημα; «Addio Venezia»…

«Η Βενετία είναι μια πόλη που εξαρτάται μόνο από τον τουρισμό. Αλλά πρέπει να έχουμε τον κατάλληλο τουρισμό. Ο λάθος τουρισμός σημαίνει θάνατο», λέει ο Σεμπάστιαν Φαγκαράτσι, κάτοικος της Βενετίας στο The Local.

Η οικογένεια του Στέφανο αναγκάστηκε να βάλει λουκέτο στην βιοτεχνία υφασμάτων που διατηρούσε και όπως λέει ο ίδιος, και όλοι οι φίλοι του έχουν εγκαταλείψει την πόλη: «Ο τουρισμός είναι το πρόβλημα, αλλά και είναι η λύση. Ολοι διαμαρτύρονται για τον υπερβολικό τουρισμό, αλλά κανείς δεν παίρνει μέτρα για άμεσα θετικά αποτελέσματα». 

Από τους διοργανωτές των πρόσφατων κινητοποιήσεων, ο Κάρλο Μπελτράμε, ερευνητής στο πανεπιστήμιο Ca’ Foscari της Βενετίας, αναπολεί την εποχή που η ζωή εκεί δεν ήταν τόσο αγχωτική: «Περίπου 2.000 κάτοικοι φεύγουν από την πόλη κάθε χρόνο» λέει στον Guardian. «Εάν συνεχίσουμε έτσι σε λίγα χρόνια η Βενετία θα κατοικείται μόνο από τουρίστες. Πρόκειται για μια κοινωνική, ανθρωπολογική και ιστορική καταστροφή». 

Είτε λόγω των ενοχλητικών μαζικών αφίξεων, του διαρκούς θορύβου από τις ρόδες των αποσκευών στα στενά, ή του πλήθους που κατακλύζει τις πιο διάσημες από τις 391 γέφυρες της Βενετίας για να φάει το κολατσιό του, η οργή των κατοίκων προς τους 28 εκατομμύρια επισκέπτες που φθάνουν στην πόλη κάθε χρόνο κλιμακώνεται. 

«Με ρωτάτε πώς μπορεί να ζήσει κανείς με αυτή την αηδία;» λέει ο Λουτσιάνο Μπορτότ. «Κάποτε ήταν υπέροχα… το πρόβλημα τώρα είναι ο μαζικός τουρισμός, όλος αυτός ο κόσμος που έρχεται για λίγες ώρες και δεν βλέπει τίποτα- είναι εφιάλτης και γι αυτούς».

Οπως και οι περισσότεροι Βενετσιάνοι, ο Μπορτότ απεχθάνεται τα τεράστια κρουαζιερόπλοια που στριμώχνονται στο κανάλι Giudecca, τέσσερις ή πέντε φορές την ημέρα, μολύνοντας με τα φουγάρα τους την ατμόσφαιρα και μεταφέροντας χιλιάδες τουρίστες – μερικές ημέρες έως και 44.000 ανθρώπους το 24ωρο- προς το ιστορικό κέντρο. 

Στέλεχος της εταιρείας που διαχειρίζεται το τέρμιναλ και προσφέρει υπηρεσίες στα κρουαζιερόπλοια ο Γκαλιάνο ντι Μάρκο αμφισβητεί όλα  αυτά τα στοιχεία και παρουσιάζει μια άλλη εικόνα: μόνο 1,5 εκατομμύρια από τα συνολικά 28 εκατομμύρια των επισκεπτών φθάνουν στην Βενετία με κρουαζιερόπλοια, λέει,  και οι υπόλοιποι έρχονται με λεωφορεία, αυτοκίνητα, τρένα ή αεροπλάνα. Με μέση ηλικία τα 65 χρόνια οι τουρίστες ξοδεύουν 120 € έως 160 € ο καθένας, δηλαδή ποσό 250 € για τα ταμεία της πόλης ετησίως. Επιπλέον, συμπληρώνει, το τέρμιναλ προσφέρει εργασία σε 5.000 άτομα. 

Πρόσφατα μέτρα που πήραν οι τοπικές αρχές για την προστασία του ιστορικού κέντρου, όπως απαγόρευση ίδρυσης νέων ξενοδοχείων ή ταχυφαγείων, δεν θεωρούνται από πολλούς αποτελεσματικά.

«Στην ουσία έκλεισαν την πόρτα του στάβλου αφού όμως ήδη τα άλογα είχαν αφηνιάσει», υποστηρίζει ο Σεμπάστιαν Φαγκαράτσι. «Πρόκειται για πολιτικές μανούβρες χωρίς ουσία. Οι απαγορεύσεις που υιοθετήθηκαν αφορούν νέα ξενοδοχεία και εστιατόρια, όταν έχουν ανοίξει ήδη εκατοντάδες και θα υπάρχουν και εξαιρέσεις όταν βολεύουν τις αρχές».

Και συμπληρώνει ότι αυτό που λείπει στην ουσία είναι νέα μέτρα για τις βενετσιάνικες επιχειρήσεις ή τους ντόπιους που παλεύουν να επιβιώσουν, όπως φοροαπαλλαγές για τους επιχειρηματίες ή επίδομα ενοικίου για τους νέους, δεδομένου ότι η Βενετία παρότι είναι μια από τις πιο εύπορες περιοχές της Ιταλίας έχει υψηλή ανεργία μεταξύ των νέων.