Τρία χρόνια πριν από την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, η Ισπανία έγινε το πρώτο πεδίο μάχης κατά του φασισμού στην Ευρώπη.
Στις 18 Ιουλίου του 1936 ξεκινούσε το πραξικόπημα του στρατηγού Φρανθίσκο Φράνκο κατά της δημοκρατικής κυβέρνησης της χώρας και μαζί του ένας αιματηρότατος εμφύλιος.
Ο αγώνας ήταν άνισος από την αρχή. Ο Φράνκο είχε στο πλευρό του το «βαρύ πυροβολικό» των ομοϊδεατών του, Χίτλερ και Μουσολίνι.
Η Ισπανική Δημοκρατία είχε στη διάθεσή της λίγα όπλα, πολλή ψυχή και τη βοήθεια χιλιάδων ανθρώπων που πήγαν από διάφορα σημεία του κόσμου να πολεμήσουν στο πλευρό της φωνάζοντας το σύνθημα «No pasaran!» (Δεν θα περάσουν).
Την 1η Απριλίου του 1939, ύστερα από ανηλεείς μάχες και εκατοντάδες χιλιάδες νεκρούς, ο φασισμός νικούσε και επίσημα στην Ισπανία και εγκαθίδρυε μία από τις μακροβιότερες δικτατορίες στην Ευρώπη, η οποία δεν θα έληγε παρά με τον θάνατο του δικτάτορα στις 20 Νοεμβρίου 1975.
Η δημοκρατία ήρθε με αντάλλαγμα την αμνηστία, που ακόμα και σήμερα πολλοί επιχειρούν να μετατρέψουν σε αμνησία.
Σε διάφορα σημεία της Ισπανίας υπάρχουν ακόμα μνημεία, ονόματα δρόμων και δημόσια κτίρια που φέρουν τα ονόματα του Φράνκο και άλλων υψηλόβαθμων στρατιωτικών και στελεχών της χούντας, ανάμεσά τους τουλάχιστον 60 δημόσια σχολεία.
Χιλιάδες θύματα του εμφυλίου παραμένουν θαμμένα σε ομαδικούς τάφους. Ανάμεσά τους και ο ποιητής Φεδερίκο Γκαρθία Λόρκα.
