«Κανένας Ευρωπαίος δεν θα αναγκαστεί να φύγει μετά το Brexit»

Ήταν η πρώτη φορά που η πρωθυπουργός της Βρετανίας, στη σύνοδο κορυφής των Βρυξελλών, έκανε μια συγκεκριμένη προσφορά προς την Ε.Ε. για ένα ιδιαίτερα σημαντικό κομμάτι της διαπραγμάτευσης του Brexit: τα δικαιώματα των τριών εκατομμυρίων πολιτών από την «Ε.Ε. των 27» που ζουν και εργάζονται στη Βρετανία (και αντιστοίχως, το νομικό καθεστώς των 1,2 Βρετανών που ζουν σήμερα στην ηπειρωτική Ευρώπη).

Συγκεκριμένα, μιλώντας στο δείπνο των Ευρωπαίων ηγετών το βράδυ της Πέμπτης, η Τερέζα Μέι δήλωσε ότι «σε κανέναν από τους πολίτες της Ε.Ε. που σήμερα διαμένουν νομίμως στη Βρετανία δεν θα ζητηθεί να εγκαταλείψει τη χώρα» μετά το Brexit.

Το ίδιο βέβαια, τόνισε, θα πρέπει να ισχύσει για τους Βρετανούς που διαμένουν στα κράτη-μέλη της Ε.Ε.

«Χθες βράδυ έμεινα ικανοποιημένη που μπόρεσα να εκθέσω μια πολύ δίκαιη και πολύ σοβαρή πρόταση για τους πολίτες της Ε.Ε. που διαμένουν στο Ηνωμένο Βασίλειο και η κυβέρνηση θα παρουσιάσει περισσότερο λεπτομερείς προτάσεις τη Δευτέρα», είπε σήμερα η Μέι στους δημοσιογράφους.

«Θέλω να διαβεβαιώσω όλους εκείνους τους πολίτες της Ε.Ε. που βρίσκονται στο Ηνωμένο Βασίλειο, που έχουν φτιάξει τις ζωές και τα σπίτια τους στο Ηνωμένο Βασίλειο, ότι κανένας δεν θα χρειαστεί να φύγει. Δεν θα βλέπουμε οικογένειες να χωρίζονται», συνέχισε και πρόσθεσε ότι επιθυμεί και ανάλογες εγγυήσεις για τους Βρετανούς πολίτες που διαμένουν σε άλλες χώρες της Ε.Ε.

Οι πρώτες αντιδράσεις

Η Γερμανίδα καγκελάριος Άνγκελα Μέρκελ έκανε λόγο για μια «καλή αρχή», για να συμπληρώσει ωστόσο ότι «παραμένουν ακόμη πολλά ερωτήματα που πρέπει να διευκρινιστούν».

Όπως μεταδίδει από τις Βρυξέλλες ο ανταποκριτής του πρώτου καναλιού της γερμανικής τηλεόρασης (ARD), η πρόταση Μέι συνοδεύεται από αστερίσκους που προκαλούν εύλογες απορίες, καθώς οι Ευρωπαίοι πολίτες θα πρέπει να έχουν εγκατασταθεί για τουλάχιστον πέντε χρόνια στη Βρετανία προκειμένου να κατοχυρώσουν δικαίωμα μόνιμης διαμονής, ενώ δεν αποκλείεται να υπάρξει και μια μεταβατική περίοδος όσον αφορά την πρόσβασή τους στο σύστημα υγείας και στα κοινωνικά επιδόματα.

Είναι ένα «πρώτο βήμα» αλλά «ανεπαρκές», δήλωσε σήμερα ο πρόεδρος της Κομισιόν, Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ, ενώ σε ερώτηση αν έχει οριστεί στο πλαίσιο της συμφωνίας ότι η Μ. Βρετανία θα επιδιώξει να διαπραγματευθεί, ο κ. Γιούνκερ απάντησε λακωνικά: «Όχι».

Από τους πιο επικριτικούς ήταν ο Βέλγος πρωθυπουργός Σαρλ Μισέλ, ο οποίος χαρακτήρισε το βρετανικό σχέδιο «ιδιαίτερα αόριστο».

«Χαμηλών προσδοκιών σχέδιο»

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου χαρακτήρισε το βρετανικό σχέδιο «χαμηλών προσδοκιών» και υποστήριξε ότι θα μπορούσε να κάνει τα πράγματα για τους Ευρωπαίου εργαζόμενους χειρότερα από ό,τι είναι τώρα.

Επανέλαβε ότι η Ε.Ε. θέλει να διασφαλίσει «τα πλήρη δικαιώματα τόσο των πολιτών της Ε.Ε. όσο και των Βρετανών» και πως τα δικαιώματα αυτά είναι «η κύρια προτεραιότητα της Ε.Ε. των 27».

Μιλώντας εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ο Γκι Φέρχοφσταντ, συντονιστής του σώματος για το Brexit, υποστήριξε ότι τα μέτρα που πρότεινε η Τερέζα Μέι είναι «αναπερκή».

Όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση που εξέδωσε, «η “γενναία προσφορά” της Τερέζα Μέι δεν εξασφαλίζει πλήρως τα δικαιώματα των Ευρωπάιων πολιτών που ζουν στο Ηνωμένο Βασίλειο».

Και επισήμανε ότι υπάρχει «ασάφεια όσον αφορά την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας, την επανένωση οικογενειών και αβεβαιότητα για τη δικαιοδοσία».

Πρέπει να σημειωθεί ότι η γνώμη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι σημαντική, διότι ως νομοθετικό σώμα θα πρέπει να επικυρώσει την όποια τελική συμφωνία για το Brexit.

«Αγκάθι» ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου

Διαμφισβητούμενο παραμένει το ζήτημα της δικαιοδοσίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Για τους «27» οι Ευρωπαίοι πολίτες που θα παραμείνουν στη Βρετανία και μετά το Brexit, θα πρέπει να έχουν πρόσβαση στο δικαστήριο του Λουξεμβούργου προκειμένου να κατοχυρώσουν δικαίωμα παραμονής με βάση τις «κοινοτικές ελευθερίες».

Το Λονδίνο απορρίπτει αυτή τη θέση με το επιχείρημα ότι ούτε οι ίδιοι οι Βρετανοί δεν θα μπορούν πλέον να προσφεύγουν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο μετά το Brexit.

Από την πλευρά τους κύκλοι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επισημαίνουν στη γερμανική εφημερίδα Die Welt ότι «οι Ευρωπαίοι πολίτες εγκαταστάθηκαν στη Βρετανία με την προσδοκία ότι το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο θα εγγυάται τα δικαιώματα που απορρέουν από το κοινοτικό δίκαιο. Αυτή η εγγύηση δεν μπορεί να αρθεί εκ των υστέρων».  

Σύμφωνα με τη γερμανική τηλεόραση, η Τερέζα Μέι επιδίωξε μια πολιτική λύση για ορισμένες πτυχές της διαπραγμάτευσης, τις οποίες θέλησε να συζητήσει κατά το χθεσινό δείπνο εργασίας με τους ευρωπαίους ομολόγους της. Αλλά εκείνοι, σύμφωνα πάντα με το ρεπορτάζ, της απάντησαν ότι η θέση των «27» είναι σαφής και από κει και πέρα η όποια συζήτηση θα πρέπει να γίνει με τον διαπραγματευτή της Ε.Ε., Μισέλ Μπαρνιέ.

«Το Brexit είναι σημαντικό ζήτημα, αλλά ακόμη πιο σημαντική είναι η κοινή πορεία των 27», δήλωσε χαρακτηριστικά η Άνγκελα Μέρκελ.