Υπογραφές έχουμε, λείπει η αλληλεγγύη

Η Διακήρυξη υπεγράφη, τελικά, και από τις είκοσι επτά χώρες-μέλη της Ενωσης, όπως προέβλεπαν οι πιο αισιόδοξοι παρατηρητές.

Ο Ιταλός πρωθυπουργός Πάολο Τζεντιλόνι κατέβαλε μέχρι και την τελευταία στιγμή ουσιαστική διπλωματική προσπάθεια για να ξεπεραστούν ενστάσεις και επιφυλάξεις.

Η Πολωνή πρωθυπουργός υπέγραψε, αφού πρώτα σήκωσε τα χέρια και το βλέμμα προς τον ουρανό, θέλοντας να δείξει, με λίγο χιούμορ, ότι συμβιβάζεται, δήθεν, με τη μοίρα της.

Ο Κύπριος πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης έβαλε εντυπωσιακών διαστάσεων υπογραφή και κατάφερε να κάνει τη Μέρκελ να χαμογελάσει, ενώ ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας πέτυχε μια ουσιαστική, δεσμευτική δήλωση από σειρά εταίρων και Ευρωπαίων ιθυνόντων: ότι το κοινωνικό κεκτημένο ισχύει για όλες τις χώρες-μέλη.

«Πρέπει να εγγυηθούμε τα στάνταρντ του κοινωνικού κράτους σε όλες τις χώρες μας», δήλωσε ο Ιταλός κεντροαριστερός πρωθυπουργός Πάολο Τζεντιλόνι, λίγο πριν από την υπογραφή της Διακήρυξης.

Αμέσως μετά, δε, τη λήξη της τελετής, ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Ντόναλντ Τουσκ, θέλησε να συμπληρώσει:

«Θα ήθελα να αναφερθώ στην επιστολή που έλαβα από τον Ελληνα πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα και να του πω ότι είμαι βέβαιος πως μαζί με τους κοινωνικούς εταίρους θα συνεχίσουμε να διατηρούμε ένα πολύ υψηλό επίπεδο κοινωνικής προστασίας και τις βέλτιστες πρακτικές στις εργασιακές σχέσεις στο σύνολο της Ευρωπαϊκής Ενωσης».

Αυτό που μένει να διαπιστωθεί, βέβαια, όπως τόνισε και ο Αλέξης Τσίπρας στις τελικές του δηλώσεις, είναι αν τα σημαντικά αυτά λόγια θα βρουν επιβεβαίωση και στις πράξεις των Ευρωπαίων πρωθυπουργών και ιθυνόντων, στο άμεσο μέλλον.

Μετά τη μεγάλη γιορτή της Ρώμης, άλλωστε, με την πανέμορφη θέα του Καπιτωλίου και της ρωμαϊκής αγοράς και την ιστορική αίθουσα όπου είχαν υπογραφεί οι πρώτες συνθήκες το 1957, πρέπει να επαληθευθεί, γενικότερα, αν η Ευρώπη έλαβε πραγματικά το μήνυμα.

Αν, δηλαδή, οι διάφοροι ηγέτες κατάλαβαν ότι οι πολίτες νιώθουν την Ενωση ως κάτι το απόμακρο και συχνά ξένο, ότι ζητούν πρώτα απ’ όλα εργασία και ανάπτυξη, ότι δεν τους ενδιαφέρουν οι τεχνοκρατικές θεωρίες αλλά η καθημερινή ζωή.

Δεν είναι τυχαίο ότι και ο Πάπας Φραγκίσκος, συναντώντας τους είκοσι επτά ηγέτες στο Βατικανό, έστειλε και πάλι το μήνυμα -με την ελπίδα, επιτέλους, να το εμπεδώσουν- ότι δεν μπορεί να συνεχίσει να υπερισχύει η χρηματοοικονομική εξουσία.

Σε μια προσπάθεια να κάνει έναν απολογισμό του διήμερου αυτού πολιτικού-επετειακού γεγονότος, ο ιδρυτής της εφημερίδας La Repubblica, Εουτζένιο Σκάλφαρι, υπογράμμισε στην ανάλυσή του:

«Τώρα η Ευρωπαϊκή Ενωση πρέπει να βιαστεί. Ή θα μετατραπεί σε κράτος ή όλα θα καταρρεύσουν».

Ο Σκάλφαρι, από τους εγκυρότερους Ιταλούς σχολιαστές, άφησε να εννοηθεί, μάλιστα, ότι και ο ίδιος ο Φραγκίσκος, σε πρόσφατη συνομιλία τους, υποστήριξε πως η Ευρώπη πρέπει να καταλάβει, επιτέλους, ότι τα χρονικά όρια στενεύουν.

Οτι χρειάζονται, δηλαδή, ουσιαστικές κινήσεις.

Οποιος δηλώσει υπεραισιόδοξος, είναι, προφανώς, εκτός πραγματικότητας.

Το μόνο που μπορεί να διακρίνει κανείς, σε σχέση με πριν από έναν χρόνο, είναι ίσως μια κάποια μεγαλύτερη επίγνωση του κινδύνου κατακερματισμού του όλου ευρωπαϊκού οικοδομήματος, αν η πορεία πλεύσης δεν αλλάξει.

Και μια ένδειξη της ανάγκης πραγματικής αλληλεγγύης περιέχεται -όπως φαίνεται- και στις δηλώσεις του Ιταλού υπουργού Δικαιοσύνης Αντρέα Ορλάντο, που έγιναν αμέσως μετά τη σύνοδο:

«Πρέπει να ερωτηθούμε σοβαρά: Εννοούμε να αφήσουμε και πάλι να βυθιστεί η Ελλάδα ή απαιτείται να προσεγγίσουμε μια δύναμη σαν τον ΣΥΡΙΖΑ με συμπάθεια, στήριξη και προσοχή; Επιθυμούμε να δώσουμε πραγματικά μια μάχη για να ξεπεραστεί η λιτότητα ή αφήνουμε τον καθένα μόνο, στη μοίρα του;», αναρωτήθηκε ο Ιταλός υπουργός, μιλώντας στο τηλεοπτικό κανάλι La 7.

Ζήτησε ξεκάθαρα από τους Ευρωπαίους σοσιαλιστές αλλά και από την ιταλική κυβέρνηση «να αμφισβητήσουν την όλη προσέγγιση που επέβαλε έως τώρα η Γερμανία και να φτιάξουν ένα πιο ισχυρό σύστημα συμμαχιών με πολλές χώρες».

Το αν είναι πράγματι η αρχή μιας νέας πορείας, θα το διαπιστώσουμε σύντομα.