Τελικά, η έκπληξη δεν ήρθε. Παρά τις προσπάθειες ομάδας των Δημοκρατικών να δημιουργήσει «αντάρτικο» στο σώμα των εκλεκτόρων ώστε να αλλάξουν την ψήφο τους υπέρ της Χίλαρι Κλίντον και παρά τις διαδηλώσεις σε διάφορες Πολιτείες, οι εκλέκτορες έχρισαν χθες τον Ντόναλντ Τραμπ 45ο πρόεδρο των ΗΠΑ.
Με σχεδόν το σύνολο των ψήφων καταμετρημένο, ο Τραμπ συγκέντρωνε 304 ψήφους εκλεκτόρων, πολύ περισσότερες από τις 270 που χρειαζόταν, και η Κλίντον 227.
Ετσι, για δεύτερη φορά 16 χρόνια μετά το θρίλερ Μπους – Γκορ, που τελικά λύθηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο, πρόεδρος ανακηρύσσεται όχι ο υποψήφιος που κέρδισε τη λαϊκή ψήφο, αλλά τον αριθμό των εκλεκτόρων.
Εξάλλου, από καταβολής αμερικανικού κράτους, τον πρόεδρο τον εκλέγουν ουσιαστικά οι εκλέκτορες και όχι ο λαός. Στην πραγματικότητα, την ημέρα των εκλογών οι ψήφοι των πολιτών αποφασίζουν ποιο κόμμα (ή υποψήφιος) θα κερδίσει τους εκλέκτορες κάθε Πολιτείας, όχι ποιος θα είναι ο πρόεδρος.
Ετσι, μολονότι η Κλίντον κέρδισε τη λαϊκή ψήφο με σχεδόν τρία εκατομμύρια ψήφους διαφορά (2,8 για την ακρίβεια), ο Τραμπ πήρε περισσότερους εκλέκτορες καθώς νίκησε σε Πολιτείες με μεγάλο πληθυσμό, όπως το Τέξας (38 εκλέκτορες), η Φλόριντα (29) και η Πενσιλβάνια (20).
Κάθε τέσσερα χρόνια, περίπου ένα μήνα μετά τις εκλογές, οι 538 εκλέκτορες συγκεντρώνονται στο κυβερνητικό κτίριο της Πολιτείας τους και εναποθέτουν δύο ψήφους: μία για τον πρόεδρο της χώρας και άλλη μία για τον αντιπρόεδρο.
Στη συνέχεια, αποστέλλουν ένα «πιστοποιητικό ψήφου» με τα αποτελέσματα στο Κογκρέσο και στα Εθνικά Αρχεία.
Ολες αυτές οι ψήφοι θα καταμετρηθούν στις 6 Ιανουαρίου του 2017 σε ειδική συνεδρίαση του Κογκρέσου, στην οποία θα προεδρεύσει ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζο Μπάιντεν.
Οι εκλέκτορες ανά Πολιτεία είθισται να ψηφίζουν τον υποψήφιο του κόμματος που υπερίσχυσε στην εκάστοτε Πολιτεία, αν και δεν υπάρχει κάποια συνταγματική ή νομική δέσμευση γι’ αυτό. Υπάρχουν κατά καιρούς και οι λεγόμενοι «άπιστοι εκλέκτορες», οι οποίοι καταψηφίζουν τον δικό τους, θεωρητικά, υποψήφιο ή απέχουν.
Χθες, τελικά, και παρά τις εκκλήσεις περί του αντιθέτου, ήταν περισσότεροι οι Δημοκρατικοί που διαφώνησαν με το κόμμα τους, παρά οι Ρεπουμπλικανοί.
Τέσσερις εκλέκτορες των Δημοκρατικών ψήφισαν για άλλον από την Κλίντον, ενώ μόνο δύο Ρεπουμπλικανοί έστρεψαν την πλάτη στον Τραμπ.
Ο Μπρετ Κιάφαλο, 38, από το Εβερετ της Πολιτείας Ουάσινγκτον, ήταν ένας από τους τρεις στην Πολιτεία του που ψήφισαν τον Κόλιν Πάουελ, τον πρώην υπουργό Εξωτερικών, αντί για την Κλίντον, δηλώνοντας ότι ο Πάουελ θα ήταν καταλληλότερος για πρόεδρος από τον Τραμπ. Ο εκλέκτορας του Μέιν, Ντέιβιντ Μπράιτ, ανακοίνωσε μέσω Facebook ότι ψήφισε τον Μπέρνι Σάντερς.
Αφενός, όπως έγραψε, γιατί η ψήφος του δεν θα άλλαζε το αποτέλεσμα για τη Χίλαρι, αφετέρου, για να τιμήσει τα εκατομμύρια των ανθρώπων, ειδικά των νέων, που πίστεψαν και στήριξαν τον γερουσιαστή του Βερμόντ.
Εικόνα από το μέλλον
«Θα εργαστώ σκληρά για να ενώσω τη χώρα μας και θα είμαι ο πρόεδρος όλων των Αμερικανών», διεμήνυσε ο Τραμπ μέσω της ομάδας μετάβασής του στην προεδρία, μετά το αποτέλεσμα του σώματος εκλεκτόρων. Nωρίτερα, προτού ακόμα κατοχυρωθεί η εκλογή του, έδωσε μια πρόγευση για το τι είδους πλανητάρχης θα γίνει.
«Σήμερα έγιναν τρομοκρατικές επιθέσεις στην Τουρκία, στην Ελβετία και στη Γερμανία – και τα πράγματα γίνονται όλο και χειρότερα. Ο πολιτισμένος κόσμος πρέπει να αλλάξει τρόπο σκέψης», έγραψε στον λογαριασμό του στο τουίτερ.
Αργότερα, πανηγύρισε, πάλι μέσω τουίτερ, για την επικύρωση της νίκης του «παρά τα στρεβλά και ανακριβή ΜΜΕ», όπως έγραψε. Κατόπιν, απάντησε ειρωνικά στον πρώην πρόεδρο Μπιλ Κλίντον, ο οποίος δήλωσε πρόσφατα ότι «ο Τραμπ δεν ξέρει πολλά (για πρόεδρος)».
«(Δεν ξέρουν) ειδικά πώς ακόμα και με ένα απεριόριστο προϋπολογισμό στη διάθεσή τους να παρακινήσουν τον κόσμο να ψηφίσει στις Πολιτείες-κλειδιά (και όχι μόνο). Εστίασαν στις λάθος Πολιτείες».
Από τα πρώτα του τουίτ ως επίσημα εκλεγμένου και μόνο δίνει ορισμένα σημάδια για το πώς θα κινηθεί στο μέλλον: σκληρή στάση απέναντι σε τρομοκρατία, μεταναστευτικό και ειδικά απέναντι στο μουσουλμανικό στοιχείο, τριβές με τα ΜΜΕ, προσωπικές εμπάθειες και αντεκδικήσεις.
Πολλοί Αμερικανοί, ανατριχιάζοντας στην ιδέα ότι αυτός ο άνθρωπος με τις ακραίες ιδέες έγινε πρόεδρος παρά το γεγονός ότι η Χίλαρι Κλίντον πήρε σχεδόν 3 εκατομμύρια ψήφους περισσότερες από αυτόν, κάνουν λόγο για αλλαγή στο σύστημα των εκλεκτόρων.
«Είναι καιρός να μπει τέλος στο σώμα των εκλεκτόρων», έγραφε χθες το κύριο άρθρο των «New York Times». Η εφημερίδα επικαλείται γκάλοπ ανά Πολιτεία βάσει του οποίου μεγάλη πλειονότητα Αμερικανών επιθυμεί το ίδιο.
Το παράδοξο
Πάντως, σε πρόσφατη σχετική δημοσκόπηση του CBS το κλίμα έδειχνε μάλλον πολωμένο. Το 54% των ερωτηθέντων τάσσονταν υπέρ της κατάργησης του συστήματος των εκλεκτόρων και το 41% κατά.
Παραδόξως, το ποσοστό όσων υποστήριζαν ότι ο πρόεδρος πρέπει να εκλέγεται απευθείας από τον λαό ήταν φέτος 8 μονάδες κάτω σε σχέση με το 2012. Οι δε ψηφοφόροι των Δημοκρατικών ήταν πιο ένθερμοι υποστηρικτές της λαϊκής ψήφου σε σχέση με τους Ρεπουμπλικανούς.
Για να γίνει πάντως μια τόσο ριζική αλλαγή στο Σύνταγμα, θα πρέπει να υπερψηφιστεί από τα δύο τρίτα του Κογκρέσου και από το αντίστοιχο ποσοστό των κοινοβουλίων και των 50 Πολιτειών.
Εξαιρετικά περίπλοκο, αν όχι αδύνατο με τα σημερινά πολιτικά δεδομένα. «Αδικο» ή όχι, ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ο νόμιμα εκλεγμένος πρόεδρος, σύμφωνα με το ιδιότυπο, αν όχι στρεβλό, εκλογικό σύστημα των ΗΠΑ. Οπως δήλωσε, θα αποδείξει σε όλους όσοι τον αμφισβητούν ότι «ξέρει πολλά». Και μάλλον, όχι με τρόπο που θα μας αρέσει…
