Ενας όχι και τόσο «ειρηνοποιός» πρόεδρος

Αναλαμβάνοντας τη δεύτερη θητεία του, ο Τραμπ δήλωσε πως η επιτυχία του θα αποτιμηθεί όχι μόνο από τις μάχες που θα κερδίσει, αλλά «και από τους πολέμους που θα τελειώσουμε και –το σημαντικότερο- τους πολέμους στους οποίους ποτέ δεν θα εμπλακούμε».

Ωστόσο, υπάρχουν πολλές επιφυλάξεις για έναν «πρόεδρο της ειρήνης» που υποσχέθηκε πως δεν θα σύρει τη χώρα του σε συρράξεις στον πλανήτη και μέσα σε ένα χρόνο έχει επιτεθεί σε Ασία, Αφρική και Λατινική Αμερική, ενώ από τους πολέμους που διαφημίζει πως «τελείωσε», άλλων οι συμφωνίες παραπαίουν και κάποιοι δεν ήταν καν πόλεμοι.

«Αυτή η κυβέρνηση είναι ένθερμη υπέρμαχος των συγκρούσεων», δήλωσε στο CBC News η Κλάιοναντ Ράλεϊ, πρόεδρος του ανεξάρτητου παρατηρητηρίου συρράξεων ACLED, εξηγώντας πως «για τον Τραμπ οι ειρηνευτικές συνομιλίες είναι περισσότερο δημόσιες σχέσεις. Δεν του αρέσει η ιδέα των στρατιωτών στο έδαφος – αλλά όλα τα άλλα είναι θεμιτά».

Ρεκόρ επιθέσεων κατά ξένων χωρών

Σύμφωνα με το ACLED, στους πρώτους έξι μήνες της θητείας του ο Τραμπ διέταξε περισσότερες αεροπορικές επιθέσεις κατά ξένων κρατών απ’ ό,τι ο Μπάιντεν στα τέσσερα χρόνια της προεδρίας του. Το 2025 εξαπέλυσε (ή συμμετείχε σε αυτούς) περισσότερους από 620 βομβαρδισμούς στον πλανήτη. Επληξε πυρηνικές εγκαταστάσεις στο Ιράν. Διεξήγαγε αεροπορική και ναυτική εκστρατεία κατά των Χούθι στην Υεμένη. Πλήττει από τον Σεπτέμβριο πλοιάρια στην Καραϊβική και προ ημερών έκανε την πρώτη χερσαία επίθεση κατά της Βενεζουέλας. Τα Χριστούγεννα βομβάρδισε στόχους του Ισλαμικού Κράτους στη Νιγηρία, ενώ λίγες ημέρες πριν έπληξε στόχους του στη Συρία και προηγουμένως στη Σομαλία και το Ιράκ.

Αυτές οι επιθέσεις είναι μια επίδειξη δύναμης, αλλά είναι αμφισβητήσιμο αν συμβάλλουν στον περιορισμό των συρράξεων. «Οι ανερμάτιστες δράσεις των ΗΠΑ δεν συνιστούν παράγοντα που θα μπορούσε να σταματήσει τις συγκρούσεις», λέει η Ράλεϊ. «Θα κάνουμε κάτι για τους Χριστιανούς; Είναι Χριστούγεννα. Ας το κάνουμε. Αυτό νομίζω ότι είναι το (απλοϊκό) σκεπτικό που χρησιμοποιήθηκε στη Νιγηρία».

Οι τελειωμένοι… ατέρμονοι πόλεμοι

Ο Τραμπ επιμένει πως «τελείωσε» οκτώ πολέμους το 2025. Αλλά από αυτούς τους «πολέμους», εκείνος ανάμεσα σε Αίγυπτο και Αιθιοπία δεν ήταν καν πόλεμος, αλλά μία διαμάχη για ένα υδροηλεκτρικό φράγμα στον Νείλο. Οπως δεν υπήρχε πόλεμος ανάμεσα σε Σερβία και Κόσοβο, που τον Ιούνιο ισχυρίστηκε πως «ειρήνευσε» αποτρέποντας εχθροπραξίες, χωρίς να υπογραφεί κάποια ειρηνευτική συμφωνία.

Καρπώθηκε μια «ιστορική συμφωνία ειρήνης», όπως την αποκάλεσε, σχετικά με την πολύχρονη σύρραξη Ινδίας – Πακιστάν για το Κασμίρ, που στην πραγματικότητα δεν ήταν παρά μια συμφωνία άμεσης αναστολής των συγκρούσεων. Ο Ινδός πρωθυπουργός Μόντι άδειασε τον Τραμπ, διαψεύδοντας πως έπαιξε κεντρικό ρόλο στην επίτευξή της.

Ανακοίνωσε περιχαρής μια ακόμα «ιστορική συμφωνία» ανάμεσα «σε Αλβανία (!!!) και Αμπερμπαϊτζάν (!!!)», εννοώντας την Αρμενία και το Αζερμπαϊτζάν και την επί δεκαετίες σύρραξή τους για το Ναγκόρνο Καραμπάχ. Ωστόσο, το κείμενο που υπογράφηκε, αν και ανοίγει ένα παράθυρο για την ειρήνη, είναι μια διακήρυξη που δεν αποτελεί επίσημη συνθήκη και συνεπώς, δεν είναι νομικά δεσμευτική.

Δύο ακόμα «ειρήνες» του κατέληξαν σε πολεμικές επιχειρήσεις λίγες ημέρες μετά την υπογραφή των σχετικών συμφωνιών. Ο πόλεμος ανάμεσα σε Ταϊλάνδη και Καμπότζη υποτίθεται ότι τελείωσε με την πολυδιαφημισμένη Συμφωνία Ειρήνης της Κουάλα Λουμπούρ τον Οκτώβριο, αλλά οι εχθροπραξίες δεν είχαν σταματήσει ώς τον Δεκέμβριο. Το ίδιο συνέβη με τη Συμφωνία Ειρήνης ανάμεσα σε Ρουάντα και Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό: οι μάχες δεν σταμάτησαν ποτέ, αλλά η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ προνομιακή πρόσβαση στον ορυκτό πλούτο του Κονγκό.

Υποστηρίζει επίσης πως έφερε την ειρήνη ανάμεσα σε Ισραήλ και Ιράν τον Ιούνιο, όταν το Ισραήλ βομβάρδισε ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις, εμπλέκοντας και τις ΗΠΑ: δύο ημέρες αφότου αμερικανικές δυνάμεις έπληξαν το Ιράν, ο Τραμπ ανακοίνωσε «ολική κατάπαυση του πυρός». Αλλά δεν υπάρχει καμία συμφωνία ειρήνης και προ ημερών δήλωσε πως θα στηρίξει νέους βομβαρδισμούς «αν το Ιράν ανασυγκροτήσει το πυραυλικό του πρόγραμμα».

Και κάποιες φορές ανακηρύσσει την «ειρήνη» πριν καν αυτή επιτευχθεί, όπως στην περίπτωση της Γάζας.

Ο Τραμπ χαρακτήρισε το σχέδιο των 20 σημείων του ως «συμφωνία που δίνει τέλος σε μια σύρραξη 3.000 χρόνων», αλλά αυτό που εφαρμόζεται είναι η πρώτη φάση του, με το Ισραήλ να παραβιάζει τους όρους και χωρίς να διαφαίνεται κάποια μακροπρόθεσμη λύση. Εκτός από την ανταλλαγή Εβραίων ομήρων με Παλαιστίνιους κρατούμενους και την εκεχειρία που έδωσε τέλος στη γενοκτονία στη Γάζα, δεν υπάρχει κάτι απτό για την οικοδόμηση μιας διαρκούς ειρηνικής και βιώσιμης συνθήκης στη Λωρίδα.

Αντί για ειρήνη, πομπώδεις εκεχειρίες

Ο πόλεμος στην Ουκρανία, που υποσχέθηκε πως θα τον τελείωνε σε μία ημέρα, συνεχίζεται, αλλά προτιμά, αντί γι’ αυτό, να μιλά για τις «επιτυχίες» του. «Ο πρόεδρος Τραμπ διατυμπανίζει καθεμία από αυτές τις συμφωνίες σαν να πρόκειται για ουσιαστική ειρήνη στην εποχή μας. Αλλά όλες τους ήταν υπερδιαφημισμένες και υπερεκτιμημένες», λέει ο Μαξ Μπουτ του Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων.

Ο Τραμπ επιμένει να ψεύδεται πως είναι ο μόνος πρόεδρος που έχει δώσει τέλος σε έναν πόλεμο, προσβλέποντας να ανυψώσει την εικόνα του ως παγκόσμιου ηγέτη και ελπίζοντας πως θα μπορούσε έτσι να τιμηθεί με Νόμπελ Ειρήνης. Δεν το κέρδισε. Αλλά, για παρηγοριά, ο φίλος του Τζιάνι Ινφαντίνο, ο πρόεδρος της FIFΑ που συχνάζει στον Λευκό Οίκο, δημιούργησε ένα άσχετο Βραβείο Ειρήνης της Διεθνούς Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας και το απένειμε στον Τραμπ. Μια κενή περιεχομένου αναγνώριση.