«Grokipedia» ή η ενημέρωση και η Ιστορία από την ανάποδη

● Η εισβολή των ακροδεξιών, φανατικών οπαδών του Ντόναλντ Τραμπ στο Καπιτώλιο στις 6 Ιανουαρίου του 2021 ήταν μια «εξέγερση» που πυροδοτήθηκε από «γενικευμένους ισχυρισμούς για παρατυπίες στην εκλογική διαδικασία».

● Η Ρωσία διεξάγει επιχείρηση «αποναζιστικοποίησης» στην Ουκρανία.

● Η πορνογραφία επιδείνωσε την επιδημία του Aids.

● Οι θεραπείες φυλομετάβασης συνιστούν «παιδική κακοποίηση».

Ετσι είναι, εφόσον έτσι νομίζει ο Ιλον Μασκ και η Grokipedia, η διαδικτυακή εγκυκλοπαίδεια που λάνσαρε πριν από λίγες μέρες ο Νοτιοαφρικανός, ακροδεξιός, συνωμοσιολόγος μεγιστάνας ως αντίπαλο δέος της Wikipedia.

Με αποκλειστική πηγή την ΑΙ, την τεχνητή νοημοσύνη επί το ελληνικότερον, ο Μασκ χαρακτήρισε την Grokipedia «άκρως σημαντική για τον πολιτισμό» με υπέρτατο στόχο «την αλήθεια, όλη την αλήθεια και μόνο την αλήθεια». Βέβαια, όπως γνωρίζουμε, ο Ιλον Μασκ δεν διατηρεί την καλύτερη δυνατή σχέση με την αλήθεια. Δεν είναι άξιο απορίας, επομένως, που τα παρατράγουδα με το νέο του «παιδί» ξεκίνησαν με το καλημέρα σας. Αρχής γενομένης από την ίδια τη σύλληψη της Grokipedia.

Ο Ιλον Μασκ είχε δηλώσει από καιρό ότι σκόπευε να φτιάξει ένα αντίπαλο δέος της Wikipedia, την οποία κατηγορούσε για «αριστερή» προκατάληψη και για προώθηση της «woke ατζέντας». Μια ιδέα που, όπως είπε, του την έδωσε ο Ντέιβιντ Σακς, υπεύθυνος στο Λευκό Οίκο για θέματα τεχνητής νοημοσύνης και κρυπτονομισμάτων και επίσης Νοτιοαφρικανός στην καταγωγή, όπως ο Μασκ.

Ετσι, πριν από λίγες μέρες εγένετο Grokipedia, η οποία στηρίζεται στο Grok chatbot, την πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης που λανσαρίστηκε μέσω του Χ (πρώην τουίτερ), του γνωστού μέσου κοινωνικής δικτύωσης ιδιοκτησίας του Ιλον Μασκ τα τελευταία τρία χρόνια. Στη λιτή, κατάμαυρη -στα όρια του τρομακτικού- αρχική σελίδα όπου βρίσκεται ο μηχανισμός αναζήτησης, η Grokipedia αναφέρει στο κάτω μέρος ότι έχει ως πηγές 885.279 άρθρα. Πολύ λιγότερα από τα περισσότερα από 7 εκατομμύρια άρθρα που αποτελούν τις πηγές της αγγλόφωνης Wikipedia.

Σε αντίθεση με τη Wikipedia, στη Grokipedia δεν υπάρχουν άνθρωποι οι οποίοι να γράφουν τα λήμματα και τις αντίστοιχες παραπομπές. Εξ ου και προκύπτει το μεγάλο ερώτημα αν και ποιος ελέγχει την ακρίβεια της πληροφορίας που διακινείται. Εν προκειμένω, το Grok στο οποίο έχει ανατεθεί το fact-checking, η εξακρίβωση δηλαδή των γεγονότων.

«Αν το κάνει αυτό ο Μασκ, φοβάμαι ότι θα ακολουθήσει πολιτική χειραγώγηση», σχολιάζει στο ρεπορτάζ της Guardian ο Πέτερ Μπερκ, ομότιμος καθηγητής Ιστορίας στο Emmanuel College του Κέμπριτζ. «Είμαι βέβαιος ότι αυτό θα είναι ανοιχτό στην κρίση ορισμένων χρηστών, το πρόβλημα όμως είναι ότι κάποιοι άλλοι ίσως χάσουν την αμφισβήτηση και διασταύρωση της πληροφορίας».

Ενας άλλος έγκριτος Βρετανός ιστορικός, ο Ρίτσαρντ Εβανς, έκανε τη δική του έρευνα στην Grokipedia και εντόπισε μια σειρά λαθών και ανακριβειών τόσο σε σχέση με το δικό του βιογραφικό, όσο και σε σχέση με ιστορικά πρόσωπα και γεγονότα. Για παράδειγμα, αναπαράγει διάφορα ψέματα που είχε πει ο Αλμπερτ Σπέερ, ο αρχιτέκτονας του Χίτλερ, και τα οποία έχουν καταρριφθεί από τους ιστορικούς. Ο Εβανς θεωρεί ότι το πρόβλημα με τη Grokipedia είναι δομικό. «Δίνεται η ίδια βαρύτητα στις συμβολές των chatrooms και στη σοβαρή ακαδημαϊκή δουλειά. Η ΑΙ ρουφά τα πάντα», λέει στη Guardian.

«Ζούμε σε μια στιγμή όπου κερδίζει έδαφος η άποψη ότι ο αλγόριθμος είναι περισσότερο αξιόπιστος από την ανθρώπινη έρευνα», εκτιμά ο Λάρσον Χάιντενμπλαντ, υποδιευθυντής ιστορικού κέντρου Lund Centre for the History of Knowledge από το Πανεπιστήμιο του Λουντ στη Σουηδία. «Η νοοτροπία της Σίλικον Βάλεϊ», συνεχίζει, «είναι πολύ διαφορετική από την κλασική ακαδημαϊκή προσέγγιση».

Κι ενώ η εμφάνιση της Grokipedia δίνει μια νέα διάσταση στα ζητήματα που έχει ανοίξει η τεχνητή νοημοσύνη, από τις πρώτες κιόλας μέρες προκύπτει ένα ζήτημα που εκθέτει τον Ιλον Μασκ και τα δημιουργήματά του. Διάφοροι χρήστες του διαδικτύου έψαξαν και βρήκαν ότι σε διάφορα θέματα η Grokipedia έχει αντιγράψει ή, στην καλύτερη περίπτωση, προσαρμόσει ολόκληρα αποσπάσματα από λήμματα της «επάρατης» Wikipedia. Πολύ τεμπέλικο τελικά το Grok. Και, μάλλον, πολύ υποκριτής και Ιλον Μασκ.