Ο κωμικός Τζίμι Κίμελ, που είδε την εκπομπή του να κόβεται προσωρινά από το ABC και να επιστρέφει πανηγυρικά ύστερα από τις έντονες αντιδράσεις που προκλήθηκαν, είναι ίσως το πιο γνωστό, όχι όμως το μοναδικό θύμα λογοκρισίας στα αμερικανικά ΜΜΕ -και όχι μόνο- που πυροδοτήθηκε με αφορμή τη δολοφονία του ακροδεξιού ακτιβιστή Τσάρλι Κερκ. Θύμα βαρβάτης λογοκρισίας υπήρξε και η αξιόλογη δημοσιογράφος της Washington Post, Κάρεν Ατία, η οποία απολύθηκε με συνοπτικές διαδικασίες ύστερα από σχόλια που έγραψε σε μέσο κοινωνικής δικτύωσης.
Η 39χρονη Ατία ήταν μέχρι πριν από δύο εβδομάδες αρχισυντάκτρια της Global Opinions, μιας στήλης της εφημερίδας που φιλοξενούσε άρθρα γνώμης πάνω σε διεθνή θέματα δημοσιογράφων από διάφορες χώρες του κόσμου. Ηταν επίσης, όπως σημειώνει η ίδια, η πρώτη και τελευταία μαύρη αρθρογράφος πλήρους απασχόλησης στην Post.
Η Κάρεν έχει ένα βαρύ βιογραφικό. Γεννήθηκε στο Τέξας από Αφρικανούς γονείς με καταγωγή από την Γκάνα και τη Νιγηρία. Σπούδασε επικοινωνία στο Νορθγουέστερν, στο Κολούμπια και στην Γκάνα με υποτροφία του ιδρύματος Fulbright, εργάστηκε ως freelancer για το Associated Press με έδρα το νησί Κουρασάο της Καραϊβικής και το 2014 προσλήφθηκε στην Washington Post.
Δύο χρόνια αργότερα ίδρυσε την Global Opinions, στήλη από την οποία έγινε ευρύτερα γνωστός ο δολοφονημένος Σαουδάραβας δημοσιογράφος Τζαμάλ Κασόγκι. Η αρθρογραφία της και η έρευνά της γύρω από τη δολοφονία του τής απέφεραν δύο δημοσιογραφικά βραβεία το 2019. Ενα από την Εθνική Ενωση Μαύρων Δημοσιογράφων (National Association of Black Journalists) ως δημοσιογράφος της χρονιάς, καθώς και το Βραβείο Τζορτζ Πολκ το οποίο μοιράστηκε με τον συνάδελφό της από την Washington Post, Ντέιβιντ Ιγκνάσιους. Εγραψε μάλιστα και βιβλίο για τον Κασόγκι, το οποίο όμως δεν εκδόθηκε ποτέ για αδιευκρίνιστους λόγους.
«Δεν πενθώ έναν λευκό που ενστερνιζόταν τη βία»
Η εφημερίδα που τη φιλοξενούσε αποφάσισε να διαγράψει αυτή τη λαμπρή πορεία εξαιτίας (ή εξ αφορμής) ενός σχολίου που έγραψε σε μια σειρά άλλων στον λογαριασμό της στο Blue Sky. «Αρνούμαι», είχε γράψει, «να διαρρήξω τα ιμάτιά μου και να πασαλείψω με στάχτη το πρόσωπό μου υποκρινόμενη ότι πενθώ έναν λευκό άντρα που ενστερνιζόταν τη βία».
Eντελώς ξαφνικά και απροειδοποίητα, η Post την απέλυσε ισχυριζόμενη ότι η Ατία παραβίασε την πολιτική της γύρω από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, σημειώνοντας ότι οι αναρτήσεις της «έβλαψαν την ακεραιότητα» του ομίλου.
Αιτία ή αφορμή; Ρεπορτάζ της Guardian ανέφερε ότι η Ατία, η οποία έγραφε τολμηρά άρθρα γνώμης για φυλετικά και έμφυλα ζητήματα καθώς και για το πρόβλημα της οπλοκατοχής, δεν είχε πια τις καλύτερες σχέσεις με τη διεύθυνση της εφημερίδας μετά την πιο δεξιά στροφή που παρατηρείται από πέρσι. Αλλες πηγές επικαλούνται δυσαρέσκεια επειδή είχε ξεκινήσει να αναρτά δικά της άρθρα στην πλατφόρμα Substack.
Αυτό όμως ίσως δεν ήταν το μόνο κρούσμα λογοκρισίας εναντίον της. Η Κάρεν Ατία είχε αρχίσει πέρσι να διδάσκει στο Κολούμπια ως επισκέπτρια καθηγήτρια. Φέτος το Πανεπιστήμιο κατάργησε το μάθημά της με τίτλο «Φυλή, ΜΜΕ και διεθνείς σχέσεις», κάτι που η δημοσιογράφος αποδίδει σε «προληπτικά μέτρα κατευνασμού» απέναντι στις πιέσεις της κυβέρνησης Τραμπ.
Επίσης το γεγονός ότι είναι γυναίκα και μαύρη είναι ίσως ένα επιπλέον «πρόβλημα». Η Εθνική Ενωση Μαύρων Δημοσιογράφων έκρουσε πριν από λίγες μέρες τον κώδωνα του κινδύνου σχετικά με τη μειωμένη παρουσία μαύρων στα ΜΜΕ. «Η απουσία μαύρων δημοσιογράφων δεν πλήττει μόνο εμάς – κάνει φτωχότερο το επάγγελμα συνολικά» δήλωσε η πρόεδρος της οργάνωσης, Εριν Χέινς.
«Η περίπτωσή μου δημιουργεί ένα ανατριχιαστικό προηγούμενο για δημοσιογράφους, διδάσκοντες, ερευνητές – για οποιονδήποτε γράφει για φυλή και βία. Γελιούνται αν νομίζουν πως αυτό θα σταματήσει με μένα επειδή απλώς ήμουν μια μαύρη γυναίκα που τα έλεγε αυτά· ποτέ δεν σταματά μόνο στους μαύρους» δήλωσε η Κάρεν Ατία στο Associated Press.
Ούτε η ίδια πάντως σκοπεύει να σταματήσει. Ανακοίνωσε πως θα κινηθεί δικαστικά κατά της Washington Post για την άδικη απόλυσή της και θα συνεχίσει να «ενοχλεί», προς το παρόν μέσω του Substack.
«Μίλησα ανοιχτά κατά του μίσους και της βίας στην Αμερική κι αυτό μου κόστισε τη δουλειά μου» έγραψε στην πλατφόρμα μετά την απόλυσή της, τονίζοντας όμως: «Η Washington Post με απέλυσε, αλλά η φωνή μου δεν θα σιγήσει».
