Πολλές ομοσπονδιακές κυβερνητικές υπηρεσίες των ΗΠΑ άρχισαν ήδη να «κατεβάζουν ρολά» και να αναστέλλουν την μισθοδοσία δημοσίων υπαλλήλων επειδή το Κογκρέσο δεν μπόρεσε να καταλήξει σε συμφωνία προσωρινής χρηματοδότησης των δημοσίων εξόδων. Το «shutdown» θα έχει ένα ευρύ φάσμα επιπτώσεων στις υπηρεσίες και ενδεχομένως στην οικονομία των ΗΠΑ.
Οι Ρεπουμπλικάνοι πρότειναν ένα προσωρινό μέτρο για να παραμείνουν οι υπηρεσίες ανοιχτές έως τις 21 Νοεμβρίου, αλλά οι Δημοκρατικοί αρνήθηκαν να το στηρίξουν, απαιτώντας να καταργηθούν οι πρόσφατες περικοπές του Medicaid και να παραταθεί η καταβολή των ασφαλιστικών επιδομάτων υγείας. Οι Ρεπουμπλικάνοι μπλόκαραν πρόταση των Δημοκρατικών για βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης των Δημοκρατικών.
Κλιμακώνοντας την αντιπαράθεση, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με μόνιμες μαζικές απολύσεις κυβερνητικών υπαλλήλων, προσθέτοντάς τους στους περίπου 300.000 υπαλλήλους που έχει ήδη απολύσει με τις αμφιλεγόμενες αποφάσεις του αλήστου μνήμης υπουργείου Κυβερνητικής Αποτελεσματικότητας του πρώην «υπουργού» Ίλον Μασκ.
Τι σημαίνει ακριβώς το «κλείσιμο» της ομοσπονδιακής κυβέρνησης;
Όταν το Κογκρέσο δεν καταφέρει να ψηφίσει νομοθεσία για τη χρηματοδότηση, οι ομοσπονδιακές υπηρεσίες υποχρεούνται από το νόμο να διακόψουν τις δραστηριότητές τους. Ορισμένοι εργαζόμενοι που χαρακτηρίζονται «μη απαραίτητοι» παίρνουν υποχρεωτικά άδεια άνευ αποδοχών, ενώ οι «απαραίτητοι» (πολλοί στρατιωτικοί και υπάλληλοι του υπουργείου Άμυνας, εκπαιδευτικοί στα δημόσια σχολεία, γιατροί και νοσηλευτές κ.ά.) θα συνεχίσουν να εργάζονται άμισθοι μέχρι να λήξει η εκκρεμότητα, οπότε θα εξοφληθούν αναδρομικά.
Μέχρι να λάβει μέτρα το Κογκρέσο, πολλές ομοσπονδιακές υπηρεσίες θα σταματήσουν προσωρινά ή θα υπολειτουργούν.
Για πόσο καιρό θα παραμείνει η κυβέρνηση κλειστή και ποιο ήταν το μεγαλύτερο lockdown;
Είναι ασαφές το πόσο θα διαρκέσει η τωρινή δυσλειτουργία του αμερικανικού δημοσίου. Ανάλογη αντιπαράθεση το 2018, κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ, είχε ως αποτέλεσμα ένα lockdown 34 ημερών, το μεγαλύτερο μέχρι σήμερα. Εκείνη την εποχή, περίπου 800.000 από τα 2,1 εκατομμύρια υπαλλήλους της ομοσπονδιακής κυβέρνησης τέθηκαν προσωρινά εκτός εργασίας.
Γιατί η κυβέρνηση κλείνει αυτή τη φορά;
Το νέο οικονομικό έτος της ομοσπονδιακής κυβέρνησης ξεκίνησε την Τετάρτη 1η Οκτωβρίου, χωρίς συμφωνία για ένα νομοσχέδιο βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης.
Οι Δημοκρατικοί μειοψηφούν τόσο στην Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στη Γερουσία. Ωστόσο για τα νομοσχέδια που αφορούν στα δημόσια έξοδα προβλέπεται αυξημένη πλειοψηφία και στα δύο σώματα του Κογκρέσου.
Τον περασμένο Μάρτιο οι Δημοκρατικοί στη Γερουσία υπερψήφισαν άνευ όρων ένα βραχυπρόθεσμο μέτρο χρηματοδότησης που συνέταξαν οι Ρεπουμπλικάνοι, μια κίνηση που εξόργισε τη βάση του Δημοκρατικού Κόμματος.
Τώρα οι Ρεπουμπλικάνοι, οι οποίοι ελέγχουν και τα δύο σώματα, αρνούνται τα αιτήματα των Δημοκρατικών, κυρίως για την ενίσχυση της υγειονομικής περίθαλψης. Αντ’ αυτού, απαίτησαν από τους Δημοκρατικούς να ψηφίσουν ένα προσωρινό μέτρο που θα επεκτείνει τα επίπεδα χρηματοδότησης, κυρίως στα τρέχοντα επίπεδα, έως τις 21 Νοεμβρίου. Το νομοσχέδιο αυτό πέρασε οριακά από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, αλλά δεν κατάφερε να διασφαλίσει ενισχυμένη πλειοψηφία (τουλάχιστον 60 ψήφους) στη Γερουσία.
Γιατί φέτος η απειλή να «κλείσει» η κυβέρνηση είναι πιο σοβαρή;
Αυτή τη φορά, ο αντίκτυπος στους ομοσπονδιακούς υπαλλήλους θα μπορούσε να είναι ακόμη πιο σοβαρός. Σε υπόμνημα που δημοσιεύθηκε την περασμένη εβδομάδα, το Γραφείο Διαχείρισης και Προϋπολογισμού (OMB) του Λευκού Οίκου ενημέρωσε τις υπηρεσίες όχι μόνο να προετοιμαστούν για προσωρινές άδειες άνευ αποδοχών αλλά και «για μόνιμες απολύσεις σε περίπτωση διακοπής λειτουργίας του δημοσίου».
Το υπόμνημα προειδοποίησε τις υπηρεσίες να είναι έτοιμες για περικοπές των ομοσπονδιακών προγραμμάτων των οποίων οι πηγές χρηματοδότησης θα έπαυαν να ισχύουν και «δεν συνάδουν με τις προτεραιότητες του προέδρου Τραμπ».
Μεγάλα ομοσπονδιακά συνδικάτα εργαζομένων μήνυσαν την κυβέρνηση Τραμπ, κατηγορώντας την ότι η απειλή για μαζικές απολύσεις κατά τη διάρκεια «shutdown» είναι παράνομη.
Τι συμβαίνει στην πράξη;
Σε περίπτωση πλήρους ή μερικής διακοπής λειτουργίας της κυβέρνησης, τουλάχιστον 750.000 ομοσπονδιακοί υπάλληλοι θα τεθούν σε καθεστώς προσωρινής άδειας και θα πάψουν να αμείβονται.
Οι λειτουργίες που θεωρούνται απαραίτητες – όπως η κοινωνική ασφάλιση, το Medicare, οι ένοπλες δυνάμεις, οι υπηρεσίες ελέγχου της μετανάστευσης, τα ταχυδρομεία και ο έλεγχος της εναέριας κυκλοφορίας – θα συνεχιστούν, αλλά άλλες υπηρεσίες ενδέχεται να διαταραχθούν ή να καθυστερήσουν.
Οι υπηρεσίες έχουν δημοσιεύσει επικαιροποιημένα Σχέδια Έκτακτης Ανάγκης σε περίπτωση διακοπής λειτουργίας. Το υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε ότι σχεδόν όλοι οι ομοσπονδιακοί υπάλληλοί του θα πάρουν προσωρινή άδεια άνευ αποδοχών, ενώ οι περισσότεροι υπάλληλοι του υπουργείου Εσωτερικής Ασφάλειας θα εξακολουθήσουν να εργάζονται.
Ο αντίκτυπος ενός «shutdown» μπορεί να είναι εκτεταμένος και μακροχρόνιος. Προηγούμενα «shutdown» έχουν μειώσει την επισκεψιμότητα στα εθνικά πάρκα των ΗΠΑ, σε εμβληματικά μουσεία όπως το Smithsonian στην Ουάσινγκτον, έχουν προκαλέσει μεγάλες καθυστερήσεις στις πτήσεις των επιβατηγών αεροσκαφών, έχουν καθυστερήσει τους ελέγχους ασφάλειας τροφίμων και έχουν ματαιώσει τις διαδικασίες για την απόκτηση άδειας παραμονής και κάρτας εργασίας σε μετανάστες.
Ειδικοί εκτιμούν ότι η ευρύτερη οικονομία των ΗΠΑ μπορεί να μην υποστεί άμεσα κάποιες συνέπειες, αλλά αναλυτές προειδοποιούν ότι μεσοπρόθεσμα ένα παρατεταμένο «shutdown» θα μπορούσε να επιβραδύνει την οικονομική ανάπτυξη, να διαταράξει τις αγορές και να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη των πολιτών στο αμερικανικό δημόσιο.
