Η Συρία, η σχετιζόμενη προσφυγική ροή και η αντιμετώπιση της τρομοκρατίας του «Ισλαμικού κράτους», αλλά και των υπόλοιπων εξτρεμιστικών ισλαμικών οργανώσεων, κυριάρχησαν στις ομιλίες των ηγετών των μεγάλων δυνάμεων στη γενική συνέλευση του ΟΗΕ.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν, στην πρώτη εδώ και δέκα χρόνια παρουσία του στη γενική συνέλευση, συγκρούστηκε από βήματος με τον πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα στη θεώρηση για την επίλυση του συριακού προβλήματος, με τον Ρώσο πρόεδρο να στηρίζει την παραμονή του Μπασάρ αλ Ασαντ στην εξουσία, ως απαραίτητο παράγοντα για την αντιμετώπιση του «Ισλαμικού κράτους» και τον Μπαράκ Ομπάμα να κάνει λόγο για ελεγχόμενη πολιτική διαδικασία που θα ολοκληρωθεί με την αντικατάσταση του Ασαντ.
Αποκλίσεις
«Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι μετά από τόση αιματοχυσία, τόσες σφαγές, δεν μπορεί να επιστρέψει η Συρία στο προηγούμενο status quo», υποστήριξε στην ομιλία του ο πρόεδρος των ΗΠΑ.
«Πιστεύουμε ότι είναι μεγάλο λάθος να αρνηθούμε τη συνεργασία με τις συριακές αρχές και την κυβέρνηση, με αυτούς που πολεμούν με γενναιότητα την τρομοκρατία πρόσωπο με πρόσωπο», τόνισε ο Πούτιν, ο οποίος άσκησε και κριτική στις Ηνωμένες Πολιτείες, χωρίς να τις κατονομάσει, πως υποστηρίζουν τους «μετριοπαθείς» Σύρους αντάρτες, οι οποίοι στη συνέχεια -και αφού εκπαιδευτούν και εξοπλιστούν- καταλήγουν στις τάξεις του «Ισλαμικού κράτους».
Το πρόγραμμα της Ουάσινγκτον, προϋπολογισμού μισού δισ. δολαρίων, για την εκπαίδευση και τον εξοπλισμό 5.000 αντικαθεστωτικών «μετριοπαθών» ανταρτών, έχει καταλήξει σε μεγάλο φιάσκο, καθώς έχουν ολοκληρώσει την εκπαίδευσή τους μόλις μερικές δεκάδες και αυτοί έχουν ήδη προσχωρήσει στις εξτρεμιστικές οργανώσεις ή έχουν πιαστεί αιχμάλωτοι από το «Ισλαμικό κράτος» και τη «θυγατρική» της Αλ Κάιντα στη Συρία, την οργάνωση αλ Νούσρα.
Συγκλίσεις
Ωστόσο, υπήρχαν και συγκλίσεις, καθώς ο πρόεδρος Ομπάμα δήλωσε ανοιχτός να εργαστεί από κοινού με τη Μόσχα, αλλά και την Τεχεράνη, για να τεθεί τέλος στον πόλεμο στη Συρία.
Ο Πούτιν είχε δηλώσει νωρίτερα ότι η «ομάδα επαφής» με τη συμμετοχή -μεταξύ άλλων- των δύο μεγάλων, αλλά και των περιφερειακών δυνάμεων της Μέσης Ανατολής, θα συναντηθούν τον Οκτώβριο, για να επεξεργαστούν ειρηνευτικό σχέδιο για τη Συρία.
Ομπάμα και Πούτιν είχαν προγραμματίσει κατ’ ιδίαν συνάντηση αργά χθες το βράδυ, με το Συριακό και την Ουκρανία να βρίσκονται πολύ ψηλά στην ατζέντα.
Είναι σαφές ότι η βελτίωση του κλίματος μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον θα επηρεάσει θετικά την απόπειρα επίλυσης του Συριακού, καθώς και οι δύο έχουν συμφέρον να σταματήσει το ντόμινο αποσταθεροποίησης στη Μέση Ανατολή.
Στην αναζήτηση λύσης και συμβιβασμού συνέβαλε χθες και η Γερμανία, με την υπουργό Αμυνας, Ούρσουλα φον ντερ Λάινερ, να δηλώνει ότι δεν θα πρέπει να αποκλειστεί ο Μπασάρ αλ Ασαντ από την εξεύρεση λύσης στη Συρία.
Το Βερολίνο, που πιέζεται και από το προσφυγικό κύμα, πιστεύει ότι όλοι οι μεγάλοι παίκτες στην περιοχή έχουν κοινό συμφέρον να καταπολεμηθεί το «Ισλαμικό κράτος» και αυτή είναι μια κοινή βάση για μια ελάχιστη συμφωνία, ώστε να υπάρξει διπλωματική λύση και να επανέλθει η ειρήνη στην περιοχή.
Ο παράγοντας Ιράν
Ανοιχτός σε συνεργασίες εμφανίστηκε και ο Ιρανός μεταρρυθμιστής πρόεδρος, Χασάν Ροχανί, ο οποίος δήλωσε έτοιμος να βοηθήσει στην αποκατάσταση της δημοκρατίας στη Συρία και την Υεμένη, λέγοντας χαρακτηριστικά ότι η Τεχεράνη υποστηρίζει «την εδραίωση της εξουσίας μέσω εκλογών παρά μέσω των όπλων» και κάλεσε τη διεθνή κοινότητα και ιδίως τις χώρες της περιοχής να συγκροτήσουν από κοινού μέτωπο εναντίον του εξτρεμισμού.
ΟΗΕ
Την ανάγκη για άμεση πολιτική λύση στο Συριακό έθεσε στην εναρκτήρια ομιλία του και ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Μπαν Κι Μουν, ο οποίος τόνισε πως το κλειδί της επίλυσης το κρατούν πέντε χώρες, οι ΗΠΑ, Ρωσία, Σαουδική Αραβία, Ιράν και Τουρκία, και απέδωσε ευθύνες στη διαμάχη των περιφερειακών δυνάμεων για τη συνέχιση της αιματοχυσίας.
Ο γ.γ. του ΟΗΕ έθεσε πάντως για πρώτη φορά τόσο επίσημα θέμα λογοδοσίας για την κατάσταση στη Συρία στο διεθνές ποινικό δικαστήριο.
Ο Μπαν Κι Μουν επισήμανε επίσης ότι η αύξηση της προσφυγικής ροής συνδέεται με την υποχρηματοδότηση του διεθνούς συστήματος αρωγής, καθώς ο ΟΗΕ διαθέτει μόλις τα μισά χρήματα από όσα απαιτούνται για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής κρίσης στο Ιράκ, την Υεμένη και το Νότιο Σουδάν και μόλις το ένα τρίτο για τις ανάγκες των Σύρων προσφύγων.
Σύνοδος κορυφής
Σήμερα θα διεξαχθεί σύνοδος κορυφής στο περιθώριο της γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ, με θέμα την καταπολέμηση του «Ισλαμικού κράτους» και του εξτρεμισμού, στην οποία θα συμμετάσχει και ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας.
Το υπουργείο Εξωτερικών επισημαίνει με ανακοίνωσή του, με αφορμή και τη συμπλήρωση ενός έτους από τη συγκρότηση της διεθνούς συμμαχίας κατά της τζιχαντιστικής οργάνωσης, ότι η Ελλάδα είναι σταθερά προσηλωμένη «στον αγώνα κατά του “Ισλαμικού κράτους” και στηρίζει τις διεθνείς προσπάθειες για μια πολιτική λύση του συριακού προβλήματος που έχει οδηγήσει σε αποσταθεροποίηση τη Μέση Ανατολή, προκαλώντας παράλληλα ένα τεράστιο προσφυγικό και μεταναστευτικό κύμα».
Η κρίση στη Συρία αλλά και το ζήτημα της προσφυγικής ροής βρέθηκαν στο επίκεντρο τηλεφωνικής επικοινωνίας μεταξύ του Ελληνα πρωθυπουργού και του Ισραηλινού ομολόγου του, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος εξέφρασε και την πρόθεσή του να συμβάλει στην υλοποίηση της κυβερνητικής προσπάθειας για την αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης. Ο κ. Νετανιάχου προσκάλεσε τον Ελληνα πρωθυπουργό να επισκεφθεί το Ισραήλ.
Η προσφυγική κρίση και το συριακό ζήτημα θα συζητηθούν στη Νέα Υόρκη και στη σημερινή συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών της Ε.Ε., στην οποία θα συμμετάσχει ο Νίκος Κοτζιάς.
Ο Ελληνας υπουργός θα έχει στο περιθώριο της γενικής συνέλευσης διμερή συνάντηση με τον πρωθυπουργό και τον υπουργό Εξωτερικών του Κοσόβου, Ισα Μουστάφα και Χασίμ Θάτσι, ενώ θα έχει συνάντηση και με τον ειδικό σύμβουλο του γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών για το Κυπριακό, Εσπεν Εϊντε.
