Οι ΗΠΑ έχουν λίγους τρόπους να παρακολουθήσουν ουσιαστικά την προμήθεια αντιαρματικών, αντιαεροπορικών και άλλων όπλων που έχουν στείλει στην Ουκρανία, λένε πηγές στο CNN, κάτι που οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην έλλειψη αμερικανικών πηγών πληροφορίας στη χώρα αλλά και στην εύκολη φορητότητα πολλών από τα μικρότερα συστήματα που διασχίζουν τώρα τα σύνορα.
Είναι ένας συνειδητός κίνδυνος που η κυβέρνηση Μπάιντεν είναι διατεθειμένη να αναλάβει, σχολιάζει το αμερικανικό δίκτυο.
Βραχυπρόθεσμα, οι ΗΠΑ θεωρούν ότι η μεταφορά εξοπλισμού αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων είναι ζωτικής σημασίας για την ικανότητα των Ουκρανών να αντιμετωπίσουν την εισβολή της Ρωσίας. Ανώτερος αξιωματούχος της Άμυνας δήλωσε την Τρίτη ότι είναι «σίγουρα η μεγαλύτερη πρόσφατη προμήθεια σε χώρα εταίρο σε σύγκρουση». Όμως, ο κίνδυνος, σύμφωνα τόσο με Αμερικανούς αξιωματούχους όσο και με αναλυτές θεμάτων άμυνας, είναι ότι μακροπρόθεσμα ορισμένα από αυτά τα όπλα μπορεί να περιέλθουν στα χέρια άλλων στρατών και πολιτοφυλακών που οι ΗΠΑ δεν σκόπευαν να εξοπλίσουν.
«Έχουμε πιστότητα για μικρό χρονικό διάστημα, αλλά όταν μπαίνει στην ομίχλη του πολέμου, έχουμε σχεδόν μηδενική», είπε πηγή που ενημερώθηκε από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών. «Πέφτει σε μια μεγάλη μαύρη τρύπα και δεν έχεις σχεδόν καθόλου αίσθηση για αυτό μετά από σύντομο χρονικό διάστημα».
Λαμβάνοντας την απόφαση να στείλει όπλα και εξοπλισμό δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Ουκρανία, η κυβέρνηση Μπάιντεν έλαβε υπόψη τον κίνδυνο ορισμένες από τις αποστολές να καταλήξουν τελικά σε απροσδόκητα μέρη, δήλωσε αξιωματούχος της Άμυνας. Όμως αυτή τη στιγμή, είπε ο αξιωματούχος, η κυβέρνηση θεωρεί μεγαλύτερο κίνδυνο την αποτυχία να οπλίσει επαρκώς την Ουκρανία.
Επειδή ο αμερικανικός στρατός δεν βρίσκεται στο έδαφος, οι ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις πληροφορίες που παρέχονται από την κυβέρνηση της Ουκρανίας. Ιδιωτικά, οι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η Ουκρανία έχει κίνητρο να δίνει μόνο πληροφορίες που θα ενισχύσουν την υπόθεσή τους για περισσότερη βοήθεια, περισσότερα όπλα και περισσότερη διπλωματική βοήθεια.
«Είναι ένας πόλεμος — ό,τι κάνουν και λένε δημόσια έχει σχεδιαστεί για να τους βοηθήσουν να κερδίσουν τον πόλεμο. Κάθε δημόσια δήλωση είναι μια επιχείρηση ενημέρωσης, κάθε συνέντευξη, κάθε εμφάνιση του Ζελένσκι που μεταδίδεται είναι μια επιχείρηση πληροφόρησης», είπε μια άλλη πηγή που έχει επαφές με τις δυτικές υπηρεσίες πληροφοριών. «Δεν σημαίνει ότι κάνουν λάθος που το κάνουν με οποιονδήποτε τρόπο».
Επί μήνες, Αμερικανοί και δυτικοί αξιωματούχοι έχουν προσφέρει λεπτομερείς αναφορές για το τι γνωρίζει η Δύση για την κατάσταση των ρωσικών δυνάμεων εντός της Ουκρανίας: πόσα θύματα μετράνε στις τάξεις τους, την εναπομείνασα μαχητική τους ισχύ, τα αποθέματα όπλων τους, τα είδη πυρομαχικών που χρησιμοποιούν και που.
Αλλά όταν πρόκειται για ουκρανικές δυνάμεις, οι αξιωματούχοι αναγνωρίζουν ότι η Δύση – συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ – έχει κάποια κενά πληροφόρησης.
«Είναι δύσκολο να παρακολουθείς χωρίς κανέναν στο έδαφος», είπε μια πηγή εξοικειωμένη με την υπηρεσία πληροφοριών.
Σε λάθος χέρια
Η κυβέρνηση Μπάιντεν και οι χώρες του ΝΑΤΟ λένε ότι παρέχουν όπλα στην Ουκρανία με βάση αυτό που λένε οι ουκρανικές δυνάμεις ότι χρειάζονται, είτε πρόκειται για φορητά συστήματα όπως πύραυλοι Javelin και Stinger είτε για το σλοβακικό σύστημα αεράμυνας S-300 που στάλθηκε την περασμένη εβδομάδα.
Οι πύραυλοι Javelin και Stinger, τα τουφέκια και τα πυρομαχικά είναι φυσικά πιο δύσκολο να εντοπιστούν από μεγαλύτερα συστήματα όπως το S-300, το οποίο μεταφέρθηκε σιδηροδρομικώς. Αν και τα Javelin έχουν σειριακούς αριθμούς, υπάρχει ελάχιστη δυνατότητα παρακολούθησης της μεταφοράς και χρήσης τους σε πραγματικό χρόνο, λένε πηγές που γνωρίζουν το θέμα.
Την περασμένη εβδομάδα οι ΗΠΑ συμφώνησαν να παράσχουν στο Κίεβο όπλα δυνατοτήτων υψηλής ισχύος που ορισμένοι αξιωματούχοι της κυβέρνησης Μπάιντεν θεωρούσαν υπερβολικά μεγάλο κίνδυνο κλιμάκωσης πριν από λίγες εβδομάδες, συμπεριλαμβανομένων 11 ελικοπτέρων Mi-17, 18 κανονιών Howitzer των 155 mm και 300 ακόμη Switchblade drones. Ωστόσο, μεγάλο μέρος αυτής της υποστήριξης δεν έχει κυκλοφορήσει ακόμη στο διαδίκτυο – και τα Switchblades είναι επίσης δύσκολο να εντοπιστούν εκ των υστέρων.
«Δεν θα μπορούσα να σας πω πού βρίσκονται στην Ουκρανία και αν οι Ουκρανοί τα χρησιμοποιούν σε αυτό το σημείο», είπε στους δημοσιογράφους την περασμένη εβδομάδα ανώτερος αξιωματούχος της Άμυνας. «Δεν μας λένε κάθε γύρο πυρομαχικών που πυροβολούν, ποιον και πότε. Μπορεί να μην μάθουμε ποτέ ακριβώς σε ποιο βαθμό χρησιμοποιούν τα Switchblades».
Το Υπουργείο Άμυνας δεν προορίζει τα όπλα που στέλνει για συγκεκριμένες μονάδες, σύμφωνα με τον εκπρόσωπο Τύπου του Πενταγώνου Τζον Κίρμπι.
Φορτηγά φορτωμένα με παλέτες όπλων που παρέχονται από το Υπουργείο Άμυνας παραλαμβάνονται από τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις — κυρίως στην Πολωνία — και στη συνέχεια οδηγούνται στην Ουκρανία, είπε ο Κίρμπι, «τότε εναπόκειται στους Ουκρανούς να καθορίσουν πού θα πάνε και πώς θα κατανεμηθούν εντός της χώρας τους».
Μια πηγή του Κογκρέσου επισήμανε ότι ενώ οι ΗΠΑ δεν βρίσκονται στο έδαφος στην Ουκρανία, έχουν εργαλεία για να μάθουν τι συμβαίνει πέρα από αυτά που λένε οι Ουκρανοί, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ χρησιμοποιούν εκτεταμένες δορυφορικές εικόνες και οι στρατοί Ουκρανίας και Ρωσίας φαίνεται να χρησιμοποιούν εξοπλισμό εμπορικών επικοινωνιών.
Μια άλλη πηγή του Κογκρέσου είπε ότι ο στρατός των ΗΠΑ θεωρεί τις πληροφορίες που λαμβάνει από την Ουκρανία ως γενικά αξιόπιστες, επειδή οι ΗΠΑ έχουν εκπαιδεύσει και εξοπλίσει τον ουκρανικό στρατό εδώ και οκτώ χρόνια, αναπτύσσοντας ισχυρές σχέσεις. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κάποια τυφλά σημεία, είπε η πηγή, όπως το επιχειρησιακό καθεστώς των S-300 της Ουκρανίας.
Ο Τζόρνταν Κοέν, αναλυτής άμυνας και εξωτερικής πολιτικής στο ινστιτούτο CATO, ο οποίος επικεντρώνεται στις πωλήσεις όπλων, είπε ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος γύρω από την πλειάδα όπλων που διοχετεύονται στην Ουκρανία είναι τι τους συμβαίνει όταν τελειώσει ο πόλεμος ή αν εξελιχθεί σε κάποιου είδους παρατεταμένο αδιέξοδο.
Ένας τέτοιος κίνδυνος είναι μέρος οποιασδήποτε σκέψης για αποστολή όπλων στο εξωτερικό. Για δεκαετίες, οι ΗΠΑ έστελναν όπλα στο Αφγανιστάν, πρώτα για να οπλίσουν τους μουτζαχεντίν στον αγώνα τους ενάντια στον σοβιετικό στρατό και μετά για να οπλίσουν τις αφγανικές δυνάμεις στον αγώνα τους κατά των Ταλιμπάν.
Αναπόφευκτα, ορισμένα όπλα κατέληξαν στη μαύρη αγορά, συμπεριλαμβανομένων των αντιαεροπορικών πυραύλων Stinger, σαν αυτούς που παρέχουν τώρα οι ΗΠΑ στην Ουκρανία.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες προσπάθησαν να ανακτήσουν τους Stinger μετά τον σοβιετικό πόλεμο στο Αφγανιστάν. Δεν ήταν επιτυχής η προσπάθεια στην εύρεση όλων και όταν οι ίδιες οι ΗΠΑ εισέβαλαν στο Αφγανιστάν το 2001, ορισμένοι αξιωματούχοι φοβήθηκαν ότι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τους Ταλιμπάν εναντίον των Ηνωμένων Πολιτειών.
Άλλα όπλα κατέληξαν να εξοπλίζουν τους αντιπάλους των ΗΠΑ. Πολλά από αυτά που άφησαν πίσω οι ΗΠΑ για να βοηθήσουν τις αφγανικές δυνάμεις έγιναν μέρος του οπλοστασίου των Ταλιμπάν μετά την κατάρρευση της αφγανικής κυβέρνησης και του στρατού.
Το πρόβλημα δεν είναι μοναδικό στο Αφγανιστάν. Τα όπλα που πωλήθηκαν στη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα βρέθηκαν στα χέρια μαχητών που συνδέονται με την Αλ Κάιντα και το Ιράν.
Ο κίνδυνος να συμβεί ένα παρόμοιο σενάριο στην Ουκρανία υπάρχει επίσης, παραδέχτηκε ο αξιωματούχος της Άμυνας. Το 2020, ο γενικός επιθεωρητής του Υπουργείου Άμυνας δημοσίευσε μια έκθεση που εγείρει ανησυχίες σχετικά με την παρακολούθηση τελικής χρήσης των όπλων που αποστέλλονται στην Ουκρανία.
Όμως, δεδομένων των βραχυπρόθεσμων αναγκών των ουκρανικών δυνάμεων για περισσότερα όπλα και πυρομαχικά, ο μακροπρόθεσμος κίνδυνος τα όπλα να καταλήξουν στη μαύρη αγορά ή σε λάθος χέρια κρίθηκε αποδεκτός, είπε ο αξιωματούχος.
«Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα πρόβλημα 10 χρόνια αργότερα, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να είναι κάτι που σκεφτόμαστε», δήλωσε ο Κοέν, ο αναλυτής CATO. «Πάνω από 50 εκατομμύρια φυσίγγια — όλα αυτά τα πυρομαχικά δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν μόνο για την καταπολέμηση των Ρώσων. Τελικά αυτά τα πυρομαχικά θα καταλήξουν σε κατάχρηση, είτε εσκεμμένα είτε όχι».
Οι αξιωματούχοι ανησυχούν λιγότερο — τουλάχιστον προς το παρόν — ότι τα όπλα θα πέσουν στα χέρια των Ρώσων. Η πηγή που ενημερώθηκε για τις πληροφορίες σημείωσε ότι η αποτυχία της Ρωσίας να κρατήσει μεγάλες εκτάσεις εδάφους ή να εξαναγκάσει την παράδοση πολλών ουκρανικών μονάδων σημαίνει ότι αυτά τα όπλα είτε έχουν χρησιμοποιηθεί είτε παραμένουν σε ουκρανικά χέρια.
Πηγή: CNN
