«Πιο κοντά από ποτέ η συμφωνία για τα πυρηνικά»

Στην τελική ευθεία βρίσκονται οι διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης που διεξάγονται στη Βιέννη, μεταξύ της ομάδας 5+1 (Ηνωμένες Πολιτείες, Ρωσία, Κίνα, Βρετανία, Γαλλία και Γερμανία) και του Ιράν, με τη συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Οι υπουργοί Εξωτερικών αποφάσισαν να επεκτείνουν τις συνομιλίες, παρατείνοντας ακόμη μια φορά την καταληκτική προθεσμία που έχει εκπνεύσει και να εντείνουν τις προσπάθειες για να καταλήξουν σε μια συμφωνία μέχρι την Παρασκευή. «Ποτέ δεν ήμασταν τόσο κοντά σε μια συμφωνία» είχε δηλώσει την περασμένη εβδομάδα ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών, Μοχάμαντ Τζαβάντ Ζαρίφ, υπογραμμίζοντας ταυτόχρονα ότι υπάρχουν ακόμη σοβαρά ανοιχτά θέματα.

Το ζήτημα της επαλήθευσης και του επιτόπιου ελέγχου πυρηνικών εγκαταστάσεων οι οποίες βρίσκονται εντός στρατοπέδων, το θέμα της άρσης του εμπάργκο όπλων που έχει επιβάλει το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ στο Ιράν και πρωτίστως το μέγα ζήτημα του χρονοδιαγράμματος άρσης των οικονομικών κυρώσεων, παραμένουν ακόμη στο τραπέζι.

Η Μόσχα δείχνει έτοιμη να βοηθήσει στο θέμα του εμπάργκο όπλων και για αυτόν τον λόγο βρέθηκε πριν από δύο ημέρες ο μεταρρυθμιστής Ιρανός πρόεδρος Χασάν Ροχανί για συνομιλίες στη Μόσχα.

Οι Ρώσοι, οι οποίοι περιμένουν το πράσινο φως από τον ΟΗΕ για να υλοποιήσουν μεγάλα συμβόλαια πώλησης όπλων (μεταξύ των οποίων και αντιαεροπορικά συστήματα πυραύλων S-300) προς την Τεχεράνη, προωθούν μια πρόταση για νέα απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας που θα αίρει το εμπάργκο σε εισαγωγές όπλων προς το Ιράν και θα το διατηρεί –μέχρι να αρθεί αργότερα– για τις εξαγωγές.

Οι Αμερικανοί δείχνουν διατεθειμένοι να το δεχτούν, καθώς αυτή η λύση συνεχίζει να απαγορεύει στο Ιράν να εξοπλίζει το καθεστώς Ασαντ στη Συρία, τους σιίτες αντάρτες Χούθι στην Υεμένη και τη σιιτική οργάνωση του Λιβάνου, Χεζμπολάχ.

Το θέμα όμως της άρσης των οικονομικών κυρώσεων και ιδίως η αναίρεση των νόμων που έχουν περάσει στο Αμερικανικό Κογκρέσο είναι πολύ πιο πολύπλοκο, καθώς επηρεάζεται άμεσα από τις ισορροπίες μεταξύ Ρεπουμπλικανών και Δημοκρατικών στο Καπιτώλιο.

Οι Ρεπουμπλικανοί έχουν ταχθεί σύσσωμοι στο πλευρό του Ισραήλ και του πρωθυπουργού Νετανιάχου, ο οποίος είναι και ο πλέον σφοδρός πολέμιος της συμφωνίας. Είναι ακόμη νωπές οι εντυπώσεις από την ομιλία του στη Γερουσία, με την οποία έκανε επίθεση στην πολιτική Ομπάμα, και ο τουλάχιστον άκομψος τρόπος με τον οποίο αναμίχθηκε στη διαμάχη Ρεπουμπλικανών Δημοκρατικών.

Το φιλο-ισραηλινό λόμπι έχει κινητοποιηθεί για να μπλοκάρει μια συμφωνία Ουάσινγκτον – Τεχεράνης, χρησιμοποιώντας κάθε δυνατό τρόπο μέσα στον λαβύρινθο του Κογκρέσου. Αν βρεθεί συμφωνία μέχρι την Παρασκευή, το Κογκρέσο θα έχει στη διάθεσή του μόλις 30 ημέρες για να στριμώξει τον πρόεδρο Ομπάμα. Αν υπερβούν οι διαπραγματεύσεις της Γενεύης το χρονικό όριο της Παρασκευής, τότε το χρονικό περιθώριο γίνεται δύο μήνες και οι Ρεπουμπλικανοί θα μπορούν να προετοιμαστούν καλύτερα για να μπλοκάρουν τη συμφωνία. Με αυτό το δεδομένο, αυτός που πιέζεται περισσότερο για μια οριστική συμφωνία με την Τεχεράνη μέχρι την Παρασκευή είναι ο Λευκός Οίκος.

Η Ουάσινγκτον έχει θέσει ως στόχο για τη συμφωνία να εγγυάται πως το Ιράν θα απέχει τουλάχιστον έναν χρόνο από την κατασκευή πυρηνικών όπλων και αυτό θα ελέγχεται για τα επόμενα τουλάχιστον δέκα χρόνια. Οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι τώρα το Ιράν θα μπορούσε αν ήθελε να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα μέσα σε διάστημα λίγων μηνών. Οι διαπραγματεύσεις έχουν παγώσει το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα, ενώ η Τεχεράνη έχει διακηρύξει ότι δεν σκοπεύει να αποκτήσει πυρηνικά όπλα και πως το πυρηνικό της πρόγραμμα είναι για καθαρά ειρηνικούς σκοπούς.