«Στην αρχή της θητείας του, ο Τζο Μπάιντεν είπε στη χώρα πως είχε εκλεγεί για να λύνει προβλήματα. Καθώς γιορτάζει την πρώτη επέτειο της ορκωμοσίας του, υπάρχουν ολοένα περισσότερες αμφιβολίες ως προς το αν μπορεί να εκπληρώσει το στοίχημα που ο ίδιος έθεσε για τη θητεία του (…) Ο Μπάιντεν ήλπιζε πως ύστερα από έναν χρόνο στην κυβέρνηση, η πανδημία θα ήταν παρελθόν, η οικονομία θα εκτοξευόταν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου και η επιτυχία του θα έστελνε τον προκάτοχό του στα βιβλία της Ιστορίας. Τίποτε από αυτά δεν έγινε. Ο ιός σφυροκοπά τη χώρα και αυτόν τον χειμώνα, παρ’ όλο που η τελευταία παραλλαγή της Ομικρον προκαλεί λιγότερο σοβαρή νόσηση. Η διαρκής άνοδος του πληθωρισμού διαψεύδει τις προβλέψεις της κυβέρνησης ότι οι αυξήσεις των τιμών θα ήταν “προσωρινές”. Ο δε Τραμπ, ο οποίος αποτελεί μεγαλύτερη απειλή για τις δημοκρατικές αξίες σε σχέση με έναν χρόνο πριν, στρώνει το έδαφος για μια νέα εκστρατεία».
Ούτε λέξη δεν θα άλλαζε κανείς από την ανάλυση του CNN σχετικά με τον πρώτο χρόνο της θητείας του Τζο Μπάιντεν στον Λευκό Οίκο. Αυτά που δεν έγιναν και οι υποσχέσεις που δεν υλοποιήθηκαν, όχι ακόμα τουλάχιστον, είναι αρκετά ώστε να δημιουργούν βαρύ πολιτικό κλίμα και να προμηνύουν μια ιδιαίτερα δύσκολη δοκιμασία για τους Δημοκρατικούς στις φετινές εκλογές για την ανανέωση των μελών του Κογκρέσου.
Ο ίδιος ο Αμερικανός πρόεδρος πάντως βλέπει το ποτήρι κάτι παραπάνω από μισογεμάτο. «Ηταν μια χρονιά προκλήσεων, αλλά και τεράστιας προόδου», είπε χθες προλογίζοντας την πρώτη συνέντευξη Τύπου που έδωσε ύστερα από πολύ καιρό. Παραδέχτηκε ότι ο Covid-19 είναι πηγή απογοήτευσης και κούρασης. Διαβεβαίωσε ωστόσο ότι τα πράγματα θα καλυτερεύσουν και ότι η χώρα οδεύει προς μια εποχή όπου ο ιός δεν θα παρεμποδίζει μια ομαλή καθημερινότητα, ενώ υπερηφανεύτηκε για τη δημιουργία 6 εκατομμυρίων νέων θέσεων εργασίας και για τη σημαντική μείωση της παιδικής φτώχειας χάρη στις κινήσεις της κυβέρνησής του.
Ο Τζο Μπάιντεν, ο οποίος ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας με την πανδημία να καλπάζει και να σκοτώνει πολλές εκατοντάδες ή και χιλιάδες ανθρώπους σε καθημερινή βάση, διέγραψε τη χαοτική έως τραγελαφική διαχείριση του Ντόναλντ Τραμπ, έστησε ένα σοβαρό εμβολιαστικό πρόγραμμα, έδωσε έμφαση στα τεστ και τόνισε τη χρησιμότητα των προστατευτικών μέτρων, όπως η μάσκα, καθιστώντας υποχρεωτική τη χρήση της σε πολλές περιπτώσεις. Σήμερα, το 63% του αμερικανικού πληθυσμού έχει εμβολιαστεί πλήρως και περίπου το 75% έχει κάνει τουλάχιστον μία δόση. Ποσοστό σχετικά υψηλό, όχι όμως αρκετό ώστε να αποτρέψει ένα νέο πανδημικό κύμα αρχικά με τη Δέλτα το καλοκαίρι και τώρα με την Ομικρον. Μια επιδείνωση που ο Μπάιντεν όχι μόνο δεν προέβλεψε, αλλά και ήταν έτοιμος να κηρύξει τη νίκη επί του κορονοϊού στην εθνική γιορτή της 4ης Ιουλίου.
Τα δύο επιτεύγματα
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ «σήκωσε τα μανίκια» προκειμένου να εγκριθεί από το Κογκρέσο μόνο με τις ψήφους των Δημοκρατικών το γενναίο πακέτο στήριξης ύψους 1,9 τρισ. δολαρίων για την ανακούφιση της οικονομίας από τις συνέπειες της πανδημίας. Κατάφερε επίσης να περάσει και με μερική υποστήριξη των Ρεπουμπλικανών το πακέτο του 1,2 τρισ. για την ανανέωση των υποδομών τον Νοέμβριο. Κάπου εκεί όμως σταματά η ρέντα του. Το Build Back Better, το πραγματικά φιλόδοξο νομοσχέδιο των περίπου 3 τρισ. για την ενίσχυση των κοινωνικών δαπανών και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, τα νομοσχέδια για την κατοχύρωση και επέκταση των εκλογικών δικαιωμάτων, καθώς και το νομοσχέδιο για τη μεταρρύθμιση της λειτουργίας της αστυνομίας κινδυνεύουν να μείνουν νεκρό γράμμα εξαιτίας του οριακού συσχετισμού δυνάμεων στο Κογκρέσο, της κάθετης άρνησης των Ρεπουμπλικανών, αλλά και των εμποδίων που θέτουν σε μόνιμη βάση δύο δεξιόστροφοι γερουσιαστές του Δημοκρατικού Κόμματος, ο Τζο Μάντσιν και η Κίρστεν Σίνεμα.
Ο Μπάιντεν επανέφερε τις ΗΠΑ στον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και στη Συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα, σταμάτησε την κατασκευή του τείχους στα σύνορα με το Μεξικό και κατάργησε το κατάπτυστο διάταγμα Τραμπ για την απαγόρευση εισόδου στη χώρα ατόμων από συγκεκριμένες μουσουλμανικές χώρες. Ωστόσο, διατήρησε άλλα σκέλη της σκληρής αντιμεταναστευτικής πολιτικής του Τραμπ, μπροστά, προφανώς, στην εισροή μεγάλου αριθμού μεταναστών κοντά στα νότια σύνορα των ΗΠΑ και στις ξενοφοβικές ιαχές των Ρεπουμπλικανών, δεν έχει βρει ακόμα μόνιμη λύση για τους «Ονειροπόλους», τους νεαρούς μετανάστες που βρέθηκαν παράτυπα στις ΗΠΑ ως παιδιά μαζί με τους γονείς τους, ενώ ένα νέο, συνολικό και προοδευτικό μεταναστευτικό νομοσχέδιο παραμένει, προς το παρόν, υπόσχεση.
«Η Αμερική επέστρεψε», δήλωσε ο Μπάιντεν μετά την ορκωμοσία του απευθυνόμενος στους διεθνείς συμμάχους (και ανταγωνιστές) των ΗΠΑ. Μέχρι στιγμής πάντως, ο πρώτος χρόνος της θητείας του σε ό,τι αφορά την εξωτερική πολιτική στιγματίζεται από τη χαοτική αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν η οποία, σε συνδυασμό με την επέλαση της Δέλτα, σηματοδοτεί την αρχή της καθοδικής πορείας της δημοφιλίας του, την οποία όλα σχεδόν τα γκάλοπ δίνουν σήμερα γύρω στο 40%. Πρόκειται για ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά που απολάμβανε ένας Αμερικανός πρόεδρος έναν χρόνο μετά την ορκωμοσία του, αν και υψηλότερο από το αντίστοιχο του Τραμπ.
Ο Μπάιντεν υποσχέθηκε πως ο σεβασμός στα ανθρώπινα δικαιώματα θα αποτελούσε τον πυρήνα της εξωτερικής πολιτικής του. Ως κλασικός Αμερικανός πρόεδρος όμως, διαμαρτύρεται έντονα μόνο όταν αυτά παραβιάζονται από την Κίνα ή τη Ρωσία, ενώ κάνει τα στραβά μάτια απέναντι στην εγκληματική μοναρχία της Σαουδικής Αραβίας, στην οποία εξακολουθεί να πουλάει όπλα για να συνεχίσει να σφαγιάζει αμάχους στην Υεμένη. Οσο για την «ανάσταση» της διεθνούς συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, είναι άλλη μία υπόσχεση που μένει να υλοποιηθεί.
Ο απολογισμός του
Ο Μπάιντεν, ένας κλασικός μετριοπαθής, άχρωμος πολιτικός, κατέβηκε στις εκλογές ως ένας κεντρώος που στην πορεία ενσωμάτωσε -αναγκαστικά μάλλον- σημαντικό κομμάτι της προοδευτικής ατζέντας του Μπέρνι Σάντερς, έβαλε ψηλά τον πήχη υποτιμώντας τη δύναμη των Δημοκρατικών στο Κογκρέσο, αλλά και την άκρως εχθρική στάση των Ρεπουμπλικανών απέναντι στο σύνολο της ατζέντας του. Μπορεί να εξελέγη επειδή δεν ήταν ο Τραμπ, αλλά αυτό δεν είναι πια αρκετό.
«Ο Τζο Μπάιντεν θα “χτίσει καλύτερα” ή δεν θα έχει επιστροφή», έγραψε στους New York Times η Μορίν Ντάουντ, η αρθρογράφος με την ιδιαίτερα αιχμηρή πένα, κάνοντας λογοπαίγνιο με το νομοσχέδιο Build Βack Βetter. «Αν δεν γυρίσει το παιχνίδι, θα έχει ανοίξει τον δρόμο για μια συντριπτική ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές του φθινοπώρου. Και το 2024 ποιος ξέρει πόσο άσχημα μπορούν να πάνε τα πράγματα;».
