Αν και… ψυχροπολεμικoύ κλίματος, η χθεσινή πολυαναμενόμενη (έστω και μέσω βιντεοκλήσης, λόγω κορονοϊού) πρώτη σινο-αμερικανική σύνοδος κορυφής επί προεδρίας Μπάιντεν, στις ΗΠΑ, άρχισε με αβρότητες.
«Παλιέ μου φίλε», αποκάλεσε ο Κινέζος πρόεδρος τον Αμερικανό ομόλογό του, με τον τελευταίο να αναγνωρίζει πόσο «υπερβολικά πολύ καιρό» γνωρίζονται οι δυο τους.
Οι φιλοφρονήσεις, πάντως, τελείωσαν κάπου εκεί. Ουσιαστικά, στις τρεις ώρες που διήρκεσαν οι συνομιλίες, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Τζο Μπάιντεν συμφώνησαν ότι διαφωνούν στα πλέον ακανθώδη ζητήματα στις διμερείς σχέσεις, παρά την αμοιβαία δήλωση προθέσεων για αποτροπή ενός ολέθριου μετωπικού πολέμου.
Σύμφωνα, μάλιστα, με το κινεζικό ανακοινωθέν, από τα χείλη του Κινέζου προέδρου ακούστηκε η ευθεία προειδοποίηση ότι οι μεθοδεύσεις των Αμερικανών και συμμάχων τους με άξονα την Ταϊπέι συνιστούν «παιχνίδι με τη φωτιά» και «όποιος παίζει μαζί της θα καεί».
Η Κίνα θα αναγκαστεί να λάβει «αποφασιστικά μέτρα», τόνισε ο Σι, εάν δυνάμεις που τάσσονται «υπέρ της ανεξαρτησίας της Ταϊβάν» ξεπεράσουν τις «κόκκινες γραμμές» του Πεκίνου.
Επαναδεσμευόμενος μεν για τήρηση από την Ουάσινγκτον της πολιτικής της «Μίας Κίνας», ο Τζο Μπάιντεν κατέστησε επίσης σαφές από την πλευρά του ότι οι ΗΠΑ «αντιτίθενται σθεναρά στις μονομερείς προσπάθειες αλλαγής του status quo ή υπονόμευσης της ειρήνης και της σταθερότητας στα στενά της Ταϊβάν».
Τούτων πάντως λεχθέντων -και πολλών άλλων, όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, το διεθνές εμπόριο και οι περιφερειακές κρίσεις σε Αφγανιστάν, Ιράν και Βόρεια Κορέα-, οι δύο ηγέτες συνομολόγησαν την ανάγκη διατήρησης μιας ψυχροπολεμικής ισορροπίας, με όρια «κόκκινες γραμμές» και εκατέρωθεν κανόνες, ώστε να αποφευχθεί επιδείνωση των ήδη τεταμένων σινο-αμερικανικών σχέσεων και ένα ιστορικών διαστάσεων λάθος.
«Ο ανταγωνισμός ανάμεσα στις δύο χώρες δεν πρέπει να μετατραπεί σε σύγκρουση, είτε ηθελημένα ή ακούσια», επανέλαβε ο Μπάιντεν, με τον Σι να ζητά εμβάθυνση της διμερούς «επικοινωνίας και συνεργασίας», ώστε το Πεκίνο και η Ουάσινγκτον «να αναλάβουν τις ευθύνες τους» έναντι του υπόλοιπου κόσμου.
«Εάν οι σχέσεις Κίνας – ΗΠΑ δεν μπορούν να επιστρέψουν στο παρελθόν, θα πρέπει να αντιμετωπίσουν το μέλλον», σχολίασε χαρακτηριστικά χθες ο εκπρόσωπος του κινεζικού ΥΠΕΞ, χαρακτηρίζοντας τη σύνοδο «ευνοϊκή για την ενίσχυση των προσδοκιών» για τις σινο-αμερικανικές σχέσεις.
Προς επίρρωση, ο σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας των ΗΠΑ, Τζέικ Σάλιβαν, δήλωσε, χθες, πως στη σύνοδο συμφωνήθηκε η αναγκαιότητα εξέτασης της πιθανότητας «συνομιλιών για τη στρατηγική σταθερότητα», ήτοι τον έλεγχο των εξοπλισμών. Θα πρόκειται αναμφίβολα για ένα σημαντικό βήμα.
Οπως, πάντως, σημειώνει ο Πολ Χάνλεϊ, ειδικός αναλυτής σε θέματα Κίνας και πρώην αξιωματούχος του Λευκού Οίκου επί προεδριών Μπους και Ομπάμα, οι δύο χώρες δεν έχουν βρεθεί ακόμη αντιμέτωπες με δομικές μακροπρόθεσμες προκλήσεις.
«Αυτή ήταν ουσιαστικά μια ευκαιρία για τους δύο ηγέτες να καταστήσουν σαφείς τις προθέσεις, τις προτεραιότητες και τις ανησυχίες τους», παρατηρεί στο πρακτορείο A.P., «και να αρχίσουν πραγματικά να θέτουν τους όρους μιας νέας εποχής στις σχέσεις ΗΠΑ – Κίνας».
