Κόλιν Πάουελ: Η αυλαία ενός παραχαράκτη της Ιστορίας

Παρασημοφορημένος βετεράνος του πολέμου στο Βιετνάμ. Τετράστερος στρατηγός των ΗΠΑ. Ο καραβανάς με τη μακροβιότερη πολιτική σταδιοδρομία μετά τον Ντουάιτ Αϊζενχάουερ, στρατευμένος μέχρι πρότινος με τους Ρεπουμπλικανούς.

Ο πρώτος Αφροαμερικανός (γιος Τζαμαϊκανών μεταναστών στο Μπρονξ) που διετέλεσε σύμβουλος Εθνικής Ασφάλειας, αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων (ηγούμενος των αμερικανικών εισβολών στον Παναμά και της πρώτης στο Ιράκ) και μετέπειτα υπουργός Εξωτερικών (επί πολέμων στο Αφγανιστάν και στο Ιράκ, τη δεκαετία του 2000), υπό την προεδρία τριών Ρεπουμπλικανών (των Ρίγκαν και Μπους, πατέρα και υιού) και, για ένα σύντομο διάστημα, ενός Δημοκρατικού, του Μπιλ Κλίντον.

Γι’ αυτό που θα μείνει πάντως στην Ιστορία ο Κόλιν Πάουελ -ο οποίος έπασχε τα τελευταία χρόνια από πολλαπλό μυέλωμα και πέθανε χθες σε ηλικία 84 ετών, λόγω επιπλοκών από τον κορονοϊό, αν και εμβολιασμένος- είναι για την παραχάραξη της Ιστορίας, που έστρωσε το έδαφος για τη δεύτερη εισβολή στο Ιράκ, το 2003.

Για εκείνη την επαίσχυντη 75λεπτη ομιλία του στα Ηνωμένα Εθνη, όταν ως επικεφαλής της αμερικανικής διπλωματίας βομβάρδισε τη διεθνή κοινότητα και την κοινή γνώμη, εν γνώσει του, με ψεύδη για τα ανύπαρκτα -όπως αποδείχθηκε- όπλα μαζικής καταστροφής του καθεστώτος του Σαντάμ Χουσεΐν και για τις υποτιθέμενες διασυνδέσεις του με την Αλ Κάιντα, στον απόηχο των τρομοκρατικών επιθέσεων της 11ης Σεπτεμβρίου.

Ο ίδιος είχε παραδεχτεί αργότερα ότι εκείνη η ομιλία θα έμενε για πάντα «λεκές» στην υστεροφημία του. «Είναι σαν τον στρατό», είχε προσπαθήσει να δικαιολογήσει τη στάση του, μιλώντας το 2009 στην εκπομπή του Λάρι Κινγκ, στο CNN. «Επιχειρηματολογείς, συζητάς, όταν όμως λάβει την απόφαση ο πρόεδρος, αυτή γίνεται απόφαση του υπουργικού συμβουλίου».

Επί του πρακτέου, πάντως, οι τότε χειρισμοί στο θέμα του Ιράκ κούμπωναν με το λεγόμενο «δόγμα Πάουελ» -συντριπτική και αποφασιστική χρήση στρατευμάτων, με σαφή στόχο και λαϊκή υποστήριξη- βάσει του οποίου επιχείρησε να αναμορφώσει την αμερικανική στρατιωτική υπεροχή στη μεταψυχροπολεμική περίοδο.

Ειδικά η πρώτη εισβολή στο Ιράκ τον είχε στέψει εθνικό ήρωα στις ΗΠΑ. Τόσο, ώστε ο ίδιος να σκεφτεί σοβαρά μια νέα πρωτιά ως Αφροαμερικανός, με μία προεδρική υποψηφιότητα με τους Ρεπουμπλικανούς το 1995. Τελικά δεν το αποτόλμησε. Επισήμως, λόγω αντιρρήσεων της συζύγου του. Επί της ουσίας, απουσία στήριξης από τη σκληροπυρηνική πτέρυγα του κόμματος.

Το 2008, ο Πάουελ -που στο μεσοδιάστημα είχε στραφεί σε συνεργασίες με διάφορες επιχειρήσεις- έκανε πολιτική μεταστροφή και στήριξε τον πρώτο Αφροαμερικανό προεδρικό υποψήφιο, Μπαράκ Ομπάμα. Στις τελευταίες εκλογές, έχοντας κατακεραυνώσει δημόσια την αντιδημοκρατική παρέκκλιση του Ντόναλντ Τραμπ, τάχθηκε υπέρ του Τζο Μπάιντεν.

Για έναν «σπουδαίο υπηρέτη του κράτους», «ιδιαίτερα σεβαστό εντός κι εκτός της χώρας» έκανε λόγο χθες ο πρώην πρόεδρος Τζορτζ Μπους ο νεότερος. «Ο κόσμος έχασε έναν από τους σπουδαιότερους άνδρες του» κι «εγώ έχασα έναν μεγάλο φίλο και μέντορα», σχολίασε από την Τιφλίδα της Γεωργίας ο -επίσης Αφροαμερικανός- νυν υπουργός Αμυνας, Λόιντ Οστιν.