Πυρ ομαδόν κατά Μπάιντεν για το φιάσκο στο Αφγανιστάν

«Θα είμαι ξεκάθαρος: Δεν θα επαναλάβω τα λάθη του παρελθόντος διαιωνίζοντας έναν πόλεμο που δεν είναι προς το συμφέρον του έθνους». Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν, ο οποίος δέχεται πυρά εντός κι εκτός συνόρων μετά τις καταιγιστικές εξελίξεις στο Αφγανιστάν, υπεραμύνθηκε της απόφασής του για την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων. Ο Μπάιντεν, ο οποίος επέστρεψε χθες εσπευσμένα από το Καμπ Ντέιβιντ στην Ουάσινγκτον, απηύθυνε διάγγελμα στον αμερικανικό λαό εξηγώντας τους λόγους της απόφασής του, ενώ συνεχίζονταν έξω από τον Λευκό Οίκο διαδηλώσεις από Αφγανούς που ζουν στις ΗΠΑ και Αμερικανούς που τους συμπαραστέκονταν.

Ο Μπάιντεν, ο οποίος έπεσε εντελώς έξω στους υπολογισμούς του σε σχέση με τη δύναμη των Ταλιμπάν και τις αντοχές των αφγανικών κυβερνητικών δυνάμεων, παραδέχτηκε ότι τα πράγματα «εξελίχθηκαν γρηγορότερα από ό,τι περιμέναμε. Δήλωσε ωμά ότι σκοπός των ΗΠΑ δεν ήταν ποτέ «να οικοδομήσουν ένα έθνος», αλλά «να αποτρέψουν μια τρομοκρατική επίθεση σε αμερικανικό έδαφος». «Οι Αμερικανοί δεν μπορούν και δεν πρέπει να πεθαίνουν και να πολεμούν σε έναν πόλεμο τον οποίο δεν είναι πρόθυμοι να δώσουν οι ίδιοι Αφγανοί», επιρρίπτοντας στους ίδιους ουσιαστικά τις ευθύνες για αυτή την κατάληξη παρά τα τεράστια χρηματικά ποσά και την εκπαίδευση που τους παρείχαν οι ΗΠΑ όλα αυτά τα χρόνια.

«Δεν θα κληροδοτήσω αυτό το ζήτημα και σε πέμπτο πρόεδρο» τόνισε, υπενθυμίζοντας ότι αυτός είναι ο τέταρτος στη σειρά Αμερικανός πρόεδρος που ασχολείται με το μέτωπο στο Αφγανιστάν. «Οπως έχω ξεκαθαρίσει», συνέχισε, «τα ανθρώπινα δικαιώματα πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο της εξωτερικής μας πολιτικής, αλλά ο σωστός τρόπος δεν είναι μέσα από ατέρμονες στρατιωτικές επιχειρήσεις». Τέλος, προειδοποίησε τους Ταλιμπάν πως αν τα αμερικανικά στρατεύματα δεχτούν επίθεση, τότε οι ΗΠΑ δεν θα διστάσουν να χρησιμοποιήσουν «συντριπτική δύναμη» για να προστατεύσουν τους δικούς τους.

Την ώρα που τελευταία δημοσκόπηση του ίδιου αμερικανικού δικτύου δείχνει το 55% των Αμερικανών να συμφωνεί με την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Αφγανιστάν, ο Μπάιντεν δέχεται ομαδικά πυρά από το ρεπουμπλικανικό στρατόπεδο και από συντηρητικούς αναλυτές και αρθρογράφους. Από τους ίδιους ανθρώπους, δηλαδή, που ξεκίνησαν τον πόλεμο στο Αφγανιστάν και τους ίδιους που αποφάσισαν να τον τελειώσουν.

Ο Τραμπ… τα δικά του

Συγκεκριμένα, τον πρώην πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος δεν έχασε την ευκαιρία να επιτεθεί στον σημερινό πρόεδρο των ΗΠΑ επειδή υλοποίησε στην ουσία μια δική του απόφαση. Ο Τραμπ κάλεσε τον Μπάιντεν να παραιτηθεί «διότι επέτρεψε να γίνει αυτό που έγινε στο Αφγανιστάν, καθώς επίσης και εξαιτίας της ιλιγγιώδους αύξησης των κρουσμάτων του νέου κορονοϊού (!)». Σχολίασε μάλιστα ειρωνικά πως η παραίτηση του Μπάιντεν «δεν είναι δα τόσο μεγάλη υπόθεση, δεδομένου ότι δεν εξελέγη με νόμιμο τρόπο».

«Είκοσι χρόνια λαθών στο Αφγανιστάν, όμως αυτή η προβλέψιμη καταστροφή είναι ευθύνη του Μπάιντεν», έγραφε στην Washington Post ο ιστορικός και αρθρογράφος Μαξ Μπουτ, ο οποίος έχει εργαστεί για τις προεκλογικές εκστρατείες των Τζον Μακέιν, Μιτ Ρόμνεϊ και Μάρκο Ρούμπιο, τονίζοντας πως η ανακατάληψη της χώρας από τους Ταλιμπάν «θα αφήσει ανεξίτηλη κηλίδα στη θητεία του Μπάιντεν».

«Ποιος θα μας εμπιστευτεί ξανά; Ποιος θα ρισκάρει όχι μόνο τη δική του ζωή, αλλά και της οικογένειάς του για να σταθεί στο πλευρό των ΗΠΑ, είτε πρόκειται για τις διαδηλώσεις στην Κούβα είτε για την Ταϊβάν;» διερωτήθηκε ο ρεπουμπλικανός βουλευτής της Φλόριντα και βετεράνος του Αφγανιστάν Μάικλ Γουόλτς, εκφράζοντας τον φόβο όλων των «γερακιών» μήπως αποτύχει η επόμενη παρέμβαση, ένοπλη ή μη, στα εσωτερικά τρίτων χωρών εξαιτίας της «αποκοτιάς» του Μπάιντεν.

Αρκετά αμερικανικά αλλά και διεθνή ΜΜΕ δεν έχουν την παραμικρή αμφιβολία για το ότι οι Ρεπουμπλικανοί θα χρησιμοποιήσουν το σημερινό χάος στο Αφγανιστάν για να πλήξουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ και στο εσωτερικό επίπεδο. Την ίδια στιγμή, όμως, και οι αντιδράσεις των ξένων συμμάχων δηλώνουν βαθιά ανησυχία, χωρίς να λείπουν ενίοτε οι αιχμές κατά της Ουάσινγκτον, αλλά και η αυτοκριτική. «Εκτιμήσαμε λανθασμένα την κατάσταση. Ούτε εμείς ούτε οι εταίροι μας προβλέψαμε την ταχύτητα με την οποία θα υποχωρούσαν οι αφγανικές δυνάμεις ασφαλείας κατά την προέλαση των Ταλιμπάν», δήλωσε χθες στο Βερολίνο ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Χάικο Μάας, ο οποίος αναμένεται να συμμετάσχει σήμερα στην έκτακτη σύνοδο των ΥΠΕΞ της Ευρωπαϊκής Ενωσης που συγκάλεσε ο επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Ζοζέπ Μπορέλ. Σήμερα, παράλληλα, θα πραγματοποιηθεί έκτακτη συνεδρίαση των πρεσβευτών των χωρών του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Για «εσφαλμένη κρίση» έκανε λόγο και η καγκελάριος Ανγκελα Μέρκελ, η οποία χαρακτήρισε τις εξελίξεις στο Αφγανιστάν «άκρως πικρές, δραματικές και τρομακτικές».

«Το Αφγανιστάν δεν πρέπει να γίνει ο παράδεισος των τρομοκρατών που κάποτε ήταν», τόνισε σε διάγγελμά του χθες ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο οποίος νωρίτερα είχε τηλεφωνική συνομιλία με τον Μπόρις Τζόνσον. Οι δυο τους συμφώνησαν να συνεργαστούν στενά τόσο στο συμβούλιο ασφαλείας του ΟΗΕ όσο και στο G7, για το οποίο ο Βρετανός πρωθυπουργός πρότεινε χθες έκτακτη τηλεδιάσκεψη των ηγετών του εντός των ημερών. «Δεν θέλουμε να αναγνωρίσει κανείς μονομερώς το Αφγανιστάν των Ταλιμπάν», δήλωσε ο Τζόνσον. Την Κυριακή είχε παραδεχτεί πως η αμερικανική απόφαση για αποχώρηση επιτάχυνε τα πράγματα, σχολίασε ωστόσο πως όλες οι τελευταίες εξελίξεις ήταν «το χρονικό ενός προαναγγελθέντος γεγονότος».

Τηλεφωνική συνομιλία είχε όμως και ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Αντονι Μπλίνκεν με τον Ρώσο ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ, με αντικείμενο το Αφγανιστάν. Νωρίτερα, ο ειδικός απεσταλμένος του Ρώσου προέδρου Πούτιν στο Αφγανιστάν, Ζαμίρ Καμπούλοφ, είχε δηλώσει πως οι Ταλιμπάν ανέλαβαν τη φύλαξη της ρωσικής πρεσβείας στην Καμπούλ και όσο για το αν η Μόσχα θα αναγνωρίσει την κυβέρνησή τους, θα εξαρτηθεί από τη συμπεριφορά τους. Οπως διευκρίνισε, πάντως, σε συνέντευξή του στο ρωσικό κανάλι Rossiya-24, η χώρα του θα πάψει να θεωρεί τους Ταλιμπάν τρομοκράτες μόνο αν το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ λάβει μια τέτοια απόφαση.

Το συμβούλιο, το οποίο συνεδρίασε εκτάκτως χθες, απηύθυνε έκκληση για την εγκαθίδρυση νέας κυβέρνησης στο Αφγανιστάν που να είναι «ενωμένη, αντιπροσωπευτική και χωρίς αποκλεισμούς, περιλαμβανομένης της πλήρους, ισότιμης και ουσιαστικής συμμετοχής των γυναικών». Ο δε γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες ζήτησε από το συμβούλιο να μην εγκαταλείψει τον λαό του Αφγανιστάν, εκφράζοντας ιδιαίτερα την ανησυχία του για τις τύχες των γυναικών και των κοριτσιών. Εκκλήσεις που, συνήθως, γνωρίζουμε ποιο πρακτικό αντίκρισμα έχουν…