Κρατικές δολοφονίες και ψέματα

Στην Αμερική, δεν προλαβαίνεις να συνέλθεις από το σοκ που προκαλεί ένα άγριο περιστατικό βίας κι έρχεται το επόμενο. Χθες, ένας ένοπλος άρχισε να γαζώνει κόσμο στα γραφεία της εταιρείας ταχυμεταφορών FedEx στην Ινδιανάπολη σκοτώνοντας οχτώ ανθρώπους και τραυματίζοντας τουλάχιστον τέσσερις και στη συνέχεια αυτοκτόνησε. Τα αίτια της επίθεσης είναι υπό διερεύνηση.

Στο Μπρούκλιν Σέντερ της Μινεσότα συνεχίζονταν οι διαδηλώσεις για τον θάνατο του νεαρού Αφροαμερικανού Ντόντε Ράιτ από σφαίρα αστυνομικού την περασμένη Κυριακή, ενώ στη γειτονική Μινεάπολη συνεχιζόταν η δίκη του Ντέρεκ Σόβιν, του αστυνομικού που σκότωσε πέρυσι τον Τζορτζ Φλόιντ γονατίζοντας πάνω στον λαιμό του, με την υπεράσπιση να έχει μόλις ολοκληρώσει την αγόρευσή της. Μέσα σε όλα αυτά, σοκ σε εθνικό επίπεδο έχει προκαλέσει η δημοσιοποίηση ενός βίντεο που δείχνει ένα 13χρονο αγόρι να δολοφονείται από αστυνομικό στο Σικάγο.

Το περιστατικό με θύμα τον 13χρονο Ανταμ Τολέδο συνέβη στις 29 Μαρτίου, αλλά έγινε ευρύτερα γνωστό την Πέμπτη, όταν οι αρχές του Σικάγου έδωσαν στη δημοσιότητα το βίντεο από τη φορητή κάμερα του αστυνομικού.

Στο βίντεο εικονίζεται η καταδίωξη του εφήβου από τον αστυνομικό σ’ ένα δρομάκι. O αστυνομικός ακούγεται να φωνάζει, να τον διατάζει να σταματήσει και να του δείξει τα χέρια του. Τον πυροβολεί τη στιγμή που ο μικρός Ανταμ έχει σταματήσει και γυρίζει σηκώνοντας τα χέρια ψηλά. Εισαγγελέας του Σικάγου που ασχολήθηκε με την υπόθεση είχε πει ότι ο έφηβος ήταν οπλισμένος όταν σκοτώθηκε, όμως στο βίντεο δεν φαίνεται κανένα όπλο στα χέρια του.

Οι αστυνομικοί είχαν κληθεί στην περιοχή ύστερα από καταγγελία πως ακούστηκαν πυροβολισμοί και καταδίωξαν με τα πόδια τον έφηβο κι έναν άνδρα 21 ετών που ήταν μαζί του. Ο τελευταίος συνελήφθη, ενώ ο ένας αστυνομικός συνέχισε να καταδιώκει τον Ανταμ Τολέδο, προτού του ρίξει. Οι αρχές έδωσαν το όνομά του στη δημοσιότητα. Πρόκειται για τον Ερικ Στίλμαν, 34 ετών, χωρίς προηγούμενα για αντικανονική συμπεριφορά, σύμφωνα με την αστυνομία. Αναπάντητο δε παραμένει προς το παρόν το ερώτημα αν θα του ασκηθεί δίωξη για τον θάνατο του παιδιού.

«Τη στιγμή που πυροβόλησαν τον Ανταμ δεν κρατούσε όπλο. Το καταλάβαμε», δήλωσε στους δημοσιογράφους η δικηγόρος της οικογένειας του μικρού, Αντίνα Γουάις-Ορτίς. «Ο,τι κι αν είχε στα χέρια του, είτε ήταν όπλο είτε κάτι άλλο, πλησίασε στον φράχτη, το άφησε, γύρισε και τον πυροβόλησαν».

«Απίστευτα οδυνηρό» χαρακτήρισε το βίντεο σε συνέντευξη Τύπου η δήμαρχος του Σικάγου, Λόρι Λάιτφουτ, καλώντας τους κατοίκους να διατηρήσουν την ψυχραιμία τους και να εκφραστούν «ειρηνικά», σε μια εποχή με απανωτά -και μοιραία- περιστατικά αστυνομικής βίας σε ολόκληρη τη χώρα. Λες και ο σάλος που ακολούθησε τη δολοφονία του Φλόιντ δεν άγγιξε καθόλου την αστυνομία και τον τρόπο δράσης της. Η αστυνομία του Σικάγου, εν προκειμένω, έχει τη δική της αμαρτωλή ιστορία βίας και ρατσισμού ειδικά απέναντι στους μαύρους και τους Λατίνους.

Ενα αντίστοιχο περιστατικό

Ενα από τα πιο συγκλονιστικά περιστατικά είχε συμβεί τoν Οκτώβριο του 2014. Τότε, η πόλη είχε πάλι αναστατωθεί από τη δολοφονία του 17χρονου Αφροαμερικανού Λάκουαν Μακντόναλντ από λευκό αστυνομικό ο οποίος τον πυροβόλησε 16 φορές. Η επίσημη εκδοχή έλεγε ότι ο νεαρός φερόταν αλλοπρόσαλλα, μάλλον υπό την επήρεια ουσιών, κρατούσε μαχαίρι και απειλούσε τους αστυνομικούς, οπότε εκείνοι έδρασαν σε νόμιμη άμυνα.

Δεκατρείς μήνες αργότερα όμως, όταν ύστερα από συνεχείς διαμαρτυρίες η αστυνομία δημοσιοποίησε το οπτικό υλικό με το περιστατικό, φαινόταν καθαρά ότι ο Μακντόναλντ έτρεχε για να ξεφύγει από τους αστυνομικούς όταν τον πυροβόλησαν. Το 2018 ο αστυνομικός κρίθηκε ένοχος για ανθρωποκτονία δευτέρου βαθμού, ενώ ο Δήμος του Σικάγου ήρθε σε οικονομική συμφωνία με την οικογένεια του νεκρού.

Και μετά την υπόθεση του μικρού Ανταμ Τολέδο, τι θα ακολουθήσει; Τα ίδια και τα ίδια, υποστηρίζουν πολλοί. Ορισμένοι μάλιστα πιστεύουν πως τίποτα δεν θα αλλάξει ουσιαστικά, ακόμα κι αν ο πρώην αστυνομικός Ντέρεκ Σόβιν καταδικαστεί για τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ.

«Αν ο Ντέρεκ Σόβιν πάει στη φυλακή, αυτό θα αποτελέσει για πολλούς την απόδειξη ότι το σύστημα “λειτουργεί”. Σε ένα τέτοιο σενάριο, δεν δικάζεται κανένας άλλος εκτός από τον ίδιο τον Σόβιν», έγραφε σε άρθρο του στην Guardian ο Σάιμον Μπάλτο, καθηγητής αφροαμερικανικής ιστορίας στο Πανεπιστήμιο της Αϊοβα.

«Αν ο Σόβιν κριθεί ένοχος, για την αστυνομία θα σημαίνει πως δεν έκανε σωστά τη δουλειά του, σε αντιδιαστολή με την καλή αστυνόμευση και την καλή χρήση βίας. Θα σημαίνει πως η βία του Σόβιν ήταν μια κακή εξαίρεση και όχι ένα αντιπροσωπευτικό δείγμα ή μια λογική επέκταση των διαφόρων μορφών βίας και παραβιάσεων που συνιστά στην πράξη η δράση της αστυνομίας».